INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Tadeusz Ajdukiewicz     

Tadeusz Ajdukiewicz  

 
 
1852 rok - 1916-01-09
Biogram został opublikowany w 1935 r. w I tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

 Ajdukiewicz Tadeusz (1852–1916), malarz batalista, ur. w Wieliczce. Rysunków i malarstwa uczył się w krakowskiej szkole sztuk pięknych pod kierunkiem Władysława Łuszczkiewicza, poczem wyjechał razem z Wojciechem Kossakiem przez Wiedeń, gdzie się jakiś czas zatrzymał, do Monachjum i tu kształcił się dalej u Józefa Brandta, tudzież u profesorów Seitza i Al. Wagnera. W r. 1874 zwrócił na siebie uwagę obrazem: Obóz powstańców w lesie. Jakiś czas bawił w Paryżu, i tu sztuka francuska wywarła na nim wpływ niemały, zwłaszcza widzimy to w jego rysunkach, szkicach i sylwetach. J. Bołoz-Antoniewicz nazywa go słusznie potomkiem Ingres’a i podziwia piękno linji w rysunku, rzuconym na papier.

W r. 1877 wyjechał z hr. Wład. Branickim na Wschód i zwiedził Egipt, Nubję, Małą Azję i wybrzeża morza Czarnego, poczem z pełnemi tekami studjów wrócił do kraju. W pracowni warszawskiej powstają wtedy portrety kobiece, głównie artystek: Modrzejewskiej, Hoffmanowej, Reszkówny, a potem liczne obrazy rodzajowe. W r. 1880 namalował obraz manewrów austrjackich pod Sądową Wisznią, czem zwrócił na siebie uwagę kół dworskich, i przeniósł się na stałe do Wiednia. Jego portrety konne stały się teraz modne. Portrety cesarza austrjackiego i następcy tronu, Rudolfa, tudzież podobizny innych, współcześnie panujących, oraz wybitnych osobistości z najwyższej arystokracji wiedeńskiej przyczyniły się do jego sławy. W r. 1882 ożenił się z krakowianką, Kirchmajerówną. Po śmierci Makarta (1884) oddał mu cesarz do dyspozycji wspaniałą pracownię na Gusshausstrasse. Życie nad stan spowodowało u artysty dwukrotne załamanie finansowe (1889 i 1893), wskutek którego opuścił wraz z rodziną stolicę naddunajską i wyjechał do Bułgarji na tamtejszy dwór książęcy. W czasie wojny światowej wrócił do ojczyzny i zaciągnął się mimo lat podeszłych do legjonów, lecz trudów wojny nie przetrzymał. Ciężko chorego na zapalenie płuc przewieziono wówczas z frontu do Krakowa, gdzie d. 9 I 1916 r. zmarł w szpitalu wojskowym.

O jego dziełach pisze K. Górski, że są malowane sumiennie i gładko, że są to obrazy salonowe, pełne światła, powietrza i radosnego kolorytu. Siłę i rozmach artystyczny obrazów olejnych mistrza Brandta przypominał A. tylko w niektórych obrazach, jak w Porwaniu lub w Rewji wojsk rumuńskich z 1896, może najznakomitszym utworze jego pędzla. Antoniewicz podziwia w jego scenach batalistycznych i rodzajowych opanowanie przestrzeni i przypuszcza w tym wypadku wpływ, wywarty na niego przez arcydzieła böcklinowskie. Z portretów konnych wysuwa się na ich czoło portret generała Pejaczewicza, tryskający prawdą i trafnością obserwacji, przewyższający inne jego utwory.

 

Spis jego prac, wystawionych w Krakowie, podaje Świeykowski w Pamiętniku T. P. S. P., zresztą jego stały pobyt zagranicą rozluźnił w znacznej mierze artystyczny kontakt z krajem.

Altenberg, Przewodnik artystyczny, Lw. 1902 s. 194.; Album malarzy pol., nakł. Bondego w Wiedniu; Badecki, Zbiory Orzechowicza we Lwowie, Lw. 1922, 59 i 60; Bołoz-Antoniewicz J., Tadeusz Ajdukiewicz, Lw. 1916, 36; W. Enc. Il.; »Kłosy« 1888, s. 362, 1889, s. 376; Kopera F., Dzieje mal. pol., Kr. 1929, t. III, 395, fig. 411; Łoś W., Z pracowni naszych mistrzów, W. 1897; »Muzeum polskie«; »Nowa Reforma« nr 18 z 1916; Przewodnik po Muzeum XX. Lubomirskich, Lw. 1909, 118; Sprawozdanie Zachęty Sztuk Pięknych z 1915, 10; Świeykowski E., Pamiętnik T. P. S. P., Kr. 1905, 23, 259; Thieme-Becker; »Świat« 1888 s. 188, 1889. s. 95, 141, 1891 s. 173, 551; 1892 s. 195; »Tygodnik Il.« 1897 s. 11, 1899 s. 513, 895, 1900 s. 921, 1901 s. 50, 225, 290, 1916 s. 46.                                 

 
 

Chmura tagów

 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.