INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Tadeusz Strumiłło (Zgierski-Strumiłło)     

Tadeusz Strumiłło (Zgierski-Strumiłło)  

 
 
Biogram został opublikowany w latach 2006-2007 w XLIV tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Strumiłło (Zgierski-Strumiłło) Tadeusz, pseud. i krypt.: Dąb, S., Szumiący Dąb, T. Dąbrowa, T.S., Zg. (1884–1958), filozof, pedagog, współtwórca harcerstwa polskiego.

Ur. 30 IV w Smile (Śmile, pow. czerkaski) w rodzinie ziemiańskiej, był najstarszym dzieckiem Władysława (zm. 1916), inżyniera, pracującego przy budowie kolei w Rosji, i Zofii z Obrąpalskich, córki Erazma Obrąpalskiego (zob.). Miał siostrę Zofię (1888–1980), zamężną Kuncewiczową, pianistkę, oraz brata Władysława (1893–1903).

S. uczęszczał do gimnazjum realnego w Kijowie, gdzie należał do tajnej korporacji uczniowskiej, organizującej kółka samokształceniowe. Po zdaniu matury w r. 1902 przeniósł się do Krakowa. Studiował do r. 1905 w Studium Rolniczym UJ i równocześnie uczył się gry na fortepianie, wykazując w tym kierunku znaczne zdolności. Należał wówczas do Związku Młodzieży Polskiej «Zet» i Tow. Szkoły Ludowej, a od r. 1903 do akademickiej Sodalicji Mariańskiej. W lutym 1906 został przyjęty do stow. «Eleusis», założonego przez Wincentego Lutosławskiego; w ognisku krakowskim «elsów» prowadził kursy dla polskich robotników z Górnego Śląska i Westfalii. Działał też w stworzonej przez «elsów» młodzieżowej organizacji abstynenckiej «Związek Nadziei» (do jej rozwiązania w r. 1912). W tym czasie zaprzyjaźnił się ze Stanisławem Pigoniem. Od r. akad. 1906/7 studiował filozofię i historię sztuki na Wydz. Filozoficznym UJ. Dn. 9 IV 1907 zdał w III Gimnazjum im. Króla Jana III Sobieskiego uzupełniający egzamin maturalny z łaciny i greki. W r. akad. 1908/9 uzupełniał wiedzę z zakresu filozofii w Londynie na University College, a w bibliotece British Museum prowadził badania nad Platonem. Wygłaszał wtedy referaty w polsko-angielskim kole ogniska londyńskiego «Eleusis» i udzielał lekcji języka polskiego robotnikom i ich dzieciom. Był redaktorem piątego rocznika „Eleusis” (1909) poświęconego Juliuszowi Słowackiemu z okazji setnej rocznicy urodzin poety i opublikował w nim artykuł Pojęcie Boga u Słowackiego.

W r. 1910 przeniósł się S. do Lwowa i kontynuował studia na tamtejszym uniwersytecie. Uczestniczył w zjeździe «elsów» w Kossowie na Pokuciu (tzw. sejm filarecki), a przebieg zjazdu omówił w kolejnym roczniku „Eleusis” (T. 6: 1911). Od r. 1910 należał do zarzewiackiej Armii Polskiej, ale wystąpił z niej w r. 1911 i pod wpływem Andrzeja Małkowskiego włączył się w powstający ruch skautowy. Został członkiem Związkowego Naczelnictwa Skautowego; pełnił przez pewien czas funkcję jego sekretarza i współpracował w wydawaniu dwutygodnika „Skaut”. Jesienią t.r. próbował zainicjować skauting polski w Wilnie. W dn. 24–25 III 1912 we Lwowie brał udział w pierwszym skautowym zjeździe instruktorskim z Galicji. Latem t.r. wszedł do grupy «Gwiazda», której celem było podtrzymanie w skautingu ideałów «elsów». Był współtwórcą pierwszej redakcji prawa skautowego, a zwłaszcza jego dziesiątego punktu dotyczącego abstynencji. W sierpniu z Jerzym Grodyńskim zorganizował i poprowadził kilkudniowy kurs skautowy w Poznaniu. T.r. uczestniczył w II Polskim Kongresie Przeciwalkoholowym we Lwowie, na którym referował sprawy pedagogiczno-skautowe. W r. akad. 1912/13 kontynuował studia na Friedrich Wilhelms Universität w Berlinie; założył tam akademicką drużynę skautową. W lipcu 1913 uczestniczył we Wszechbrytyjskim Zlocie Skautowym w Birmingham, na którym po raz pierwszy wystąpiła reprezentacja polska z trzech zaborów ze sztandarem narodowym. W r. akad. 1913/14 na zaproszenie Tow. Wykładów Naukowych w Poznaniu wygłosił odczyt o psychologicznych podstawach odrodzenia narodowego. W r. 1914 uczestniczył w Kongresie Higienicznym we Lwowie.

Po wybuchu pierwszej wojny światowej spędził S. kilka miesięcy w Bukowinie Tatrzańskiej. Następnie wyjechał do Wiednia, gdzie uczył w gimnazjum polskim i organizował wśród polskiej młodzieży drużyny skautowe. Wspólnie z Ignacym Kozielewskim redagował dla nich czasopisma „Życie Nowe” (25 V – 15 XI 1915) i „Orka” (5 IV – 25 VII 1916). W lutym 1916 wykonał korektę „Geograficzno-statystycznego atlasu Polski” (Wiedeń 1916) Eugeniusza Romera. Dn. 4 IV 1917 na Uniw. Lwow. doktoryzował się z filozofii na podstawie napisanej pod kierunkiem Kazimierza Twardowskiego pracy Studia nad psychologią grecką. Cz. 1: okres przedsofistyczny. W l. 1917–18 należał do Krakowskiego Biura Skautowego. Wiosną 1918 został naczelnym inspektorem harcerstwa w Min. WRiOP Rady Regencyjnej. W lipcu t.r. zorganizował w Staszowie kurs dla instruktorów. Po powołaniu ogólnopolskiego ZHP, na zjeździe w Lublinie (1–2 XI), został wybrany do Naczelnej Rady Harcerskiej.

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w r. 1918 był S. naczelnym inspektorem harcerstwa do r. 1921, a w l. 1919–23 również redaktorem „Harcmistrza”. W r. 1919 został przewodniczącym utworzonego przez Naczelną Radę Harcerską Wydz. Wykonawczego (Naczelnictwa). Wszedł do powołanej przez Min. WRiOP i MSWojsk. Komisji Tymczasowej ds. Wyszkolenia Wojskowego Młodzieży. Od t.r. brał udział w pracach kolejno Rady ds. Wychowania Fizycznego i Kultury Cielesnej, Rady Naczelnej Wychowania Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego oraz Rady Naukowej Wychowania Fizycznego. Dn. 3 VII 1920, kiedy przewodniczącym Naczelnictwa został gen. Józef Haller, S-ę wybrano na wiceprzewodniczącego; został też wtedy komisarzem ds. międzynarodowych ZHP. Podczas wojny polsko-sowieckiej 1920 r. wstąpił jako ochotnik do wojska i został przydzielony do załogi pociągu pancernego «Bartosz Głowacki», uformowanej w lipcu t.r. w Krakowie pod dowództwem Pigonia. Dn. 28 XI reprezentował Naczelnictwo ZHP na pierwszym zlocie harcerstwa śląskiego w Bytomiu. Obok Kozielewskiego, Henryka Glassa i Stanisława Sedlaczka należał do czołowych przedstawicieli Narodowej Demokracji we władzach ZHP; stronił jednak od bezpośredniego zaangażowania partyjnego, czemu dał wyraz w artykule Harcerstwo a polityka („Harcmistrz” 1921 nr 1). Od r. 1921 publikował w tygodniku „Harcerz” swój przekład książki Roberta Baden-Powella „Wilczęta” (W. 1923–8 I–II). W r. 1922 wziął udział w Konferencji Międzynarodowej Skautowej w Paryżu oraz kursie instruktorskim w centralnej szkole instruktorskiej skautingu angielskiego w Gilwell Park pod Londynem. Dn. 30 VI 1923 otrzymał stopień harcmistrza RP. W l. 1923–5 był przewodniczącym ZHP. Od r. akad. 1923/4 wykładał psychologię, pedagogikę i filozofię na Wydz. Nauk Humanistycznych oraz Wydz. Teologicznym Uniw. Lub., po roku został zastępcą profesora; był też kuratorem Domu Akademickiego Fundacji Stanisława i Zofii Wesslów. W tym czasie pracował również w Kuratorium Okręgu Szkolnego w Lublinie. Na II Światowym Zlocie Skautowym w Kopenhadze, 10–23 VIII 1924, wygłosił referat o wychowawczym znaczeniu patronów drużyn (Great men as educators in Boy Scout troops). W księdze pamiątkowej Harcerskiego Zlotu Narodowego w Warszawie w r. 1924 („Harcerstwo Polskie”, W. 1925) zamieścił artykuł Początki harcerstwa, a w „Harcmistrzu” (1925–6) opublikował cykl artykułów o historii skautingu i harcerstwa Nasze dzieje. W r. 1925 wygłosił referaty programowe na Zjeździe Oddz. Lubelskiego ZHP (8 III) i na zjeździe drużynowych, przybocznych i zastępowych Lubelskiej Chorągwi Harcerek (28–29 XII). Latem t.r. wizytował obozy przysposobienia wojskowego, po czym napisał artykuł Uwagi o obozach letnich przysposobienia wojskowego na podstawie wizytacji w lecie 1925 r. („Wych. Fizyczne” 1925 nr 3/4). Uczestniczył w kongresach Polskiego Tow. Walki z Alkoholizmem «Trzeźwość» (Katowice 1925, Warszawa 1927, Kraków 1931, Warszawa 1934, 1937), zabierając głos w sprawach wychowania bezalkoholowego. W r. 1926 został przewodniczącym Biura Skautów Słowiańskich i doprowadził do wydania w r. 1927 dwóch numerów „Skauta Słowiańskiego”. W r. szk. 1926/7 zorganizował z Kozielewskim w Wieleniu nad Notecią nowy typ szkoły średniej ośmioklasowej – gimnazjum połączone z nauką jednego z czterech zawodów rzemieślniczych: stolarstwa, szewstwa, ślusarstwa i ogrodnictwa. W l. 1927–9 uczył w gimnazjum i Państw. Seminarium Nauczycielskim w Mysłowicach. Na łamach „Harcmistrza” zaproponował w r. 1929 zwiększenie wysiłku organizacyjnego w stosunku do młodzieży, zaznaczając, że zwiększenie stanu liczebnego ZHP nie może odbić się ujemnie na jakości pracy i dlatego należy wyszkolić odpowiednią liczbę instruktorów. W tym czasie współpracował ze „Strażnicą Harcerską”. W l. 1930–5 wykładał propedeutykę filozofii i przedmioty pedagogiczne w Inst. Pedagogicznym w Katowicach. Był przewodniczącym Honorowej Rady Starszych Komendy Chorągwi Śląskiej ZHP, a w książce zbiorowej „Harcerstwo śląskie 1920–1930” (Kat. 1931) opublikował artykuł Nasze dziesięciolecie.

S. przewodniczył, 1–2 II 1931 w Krakowie, XI Zjazdowi Naczelnej Rady Harcerskiej, podczas którego władzę w ZHP przejęli zwolennicy sanacji, a przewodniczącym Związku został Michał Grażyński. W l. trzydziestych wielokrotnie występował S. publicznie. Na Międzynarodowej Konferencji Skautowej w Baden pod Wiedniem (23–29 VII t.r.) wygłosił referat Psychological Foundations of the Scout Spirit. Na IV Światowym Zlocie Skautowym w Gödöllő na Węgrzech (1933) wystąpił z referatem L’importance du campement dans le scoutisme; został wtedy wybrany do Międzynarodowego Komitetu Skautowego, a sprawozdanie z Konferencji opublikował w „Harcmistrzu” (1933 nr 9). Na jego łamach ogłosił też artykuł Relacje z udziału w tajnej pracy skautowej w Polsce (1933 nr 10). We wrześniu 1934 na Międzynarodowym Kongresie Wychowania Moralnego w Krakowie wygłosił referaty O wartościach pedagogicznych ruchu skautowego oraz Pomysły do nauczania pedagogicznego w zakładach kształcenia nauczycieli. T.r. uczestniczył w Międzynarodowej Konferencji Skautowej w Londynie. Na Zlocie Jubileuszowym ZHP w Spale, 10–25 VII 1935, wygłosił referat O harcerskiej służbie w szkole. Na Zlocie Starszych Skautów w Sztokholmie został t.r. ponownie wybrany do Międzynarodowego Komitetu Skautowego; jego wystąpienie Some suggestions concerning a common plan of action zostało opublikowane po polsku pt. Kilka uwag dotyczących wspólnego planu działania w sprawozdaniu Wacława Błażejewskiego, „Ingarö – Wyspa Braterstwa. Wspomnienia z wyprawy polskiej na II światowy Zlot Roversów na Ingarö w Szwecji w 1935 r.” (W. 1936). Ogłosił w tym okresie Kilka wspomnień z r. 1910 („Skaut” T. 22: 1935 nr 304). Był czynny także w ruchu naukowym: na III Polskim Zjeździe Filozoficznym w Krakowie w r. 1936 wygłosił referat Elementy poglądu na świat w świetle doświadczenia wychowawczego („Księga pamiątkowa III Zjazdu Filozoficznego w Krakowie 1936”, w: „Przegl. Filoz.” R. 39: 1936). Na przełomie l. 1936/7 odbył w ramach stypendium Funduszu Kultury Narodowej półroczną podróż po Europie, zapoznając się z działalnością placówek oświatowych (Wśród zagadnień kształcenia nauczycieli szkół elementarnych, „Muzeum” 1938 z. 3–4). W r. 1937 w Holandii uczestniczył w V Światowym Zlocie Skautowym w Vogelenzang-Bloemendaal (31 VII – 13 VIII) oraz Kongresie Skautingu w Hadze; gościł też w tym okresie w obozie starszych skautów w Londynie i Edynburgu. W r. szk. 1937/8 został skierowany na stanowisko p.o. dyrektora męskiego Seminarium Nauczycielskiego w Tarnowskich Górach, które w tym czasie zostało przekształcone w Liceum Pedagogiczne. Od 1 IX 1938 był wykładowcą filozofii na Uniw. Pozn. oraz w Państw. Pedagogium w Poznaniu. Przygotowywał wówczas rozprawę habilitacyjną Elementy poglądu na świat w świetle doświadczenia wychowawczego i psychologii nauczyciela (uległa zniszczeniu w czasie okupacji). W r. 1939 na obozie starszych skautów w Edynburgu wybrano go po raz trzeci do Międzynarodowego Komitetu Skautowego.

Podczas okupacji niemieckiej, w r. 1941, został S. wysiedlony z Poznania. Zamieszkał wtedy w rodzinnym majątku w Książniczkach (pow. miechowski). Pracował jako tłumacz (referent) w Generalnej Dyrekcji Kolei Wschodniej w Krakowie, równocześnie uczestniczył tamże w tajnym nauczaniu, ucząc języka angielskiego. Utrzymywał ścisły kontakt z konspiracją harcerską oraz udzielał schronienia partyzantom i osobom poszukiwanym. Po zakończeniu wojny, w r. 1945, wrócił do Poznania, gdzie objął dyrekcję Państw. Pedagogium. W r. 1947, po przebytym zawale serca, przeszedł na emeryturę. Przez rok prowadził zajęcia zlecone z metodyki harcerskiej i krajoznawczej w Studium Wychowania Fizycznego Uniw. Pozn. W l.n. wykładał historię filozofii i pedagogikę w Seminarium Duchownym Zgromadzenia Chrystusowców na Ostrowie Tumskim oraz, w ramach godzin zleconych, sprawował funkcję lektora języka angielskiego w poznańskich uczelniach: Akad. Med. (1951–3), Państw. Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych i Państw. Wyższej Szkole Muzycznej. W l. 1954–7 uczył języka rosyjskiego w poznańskim Liceum dla Pracujących, a w r. akad. 1956/7 był lektorem tego języka na UAM; opracował wtedy skrypt Język rosyjski. Zeszyt 1 (P. 1956). Po przełomie politycznym 1956 r., na Zjeździe ZHP w Łodzi, 8–10 XII t.r., został wybrany do Naczelnej Rady Harcerskiej; popierał ruch odrodzenia harcerstwa i upominał się o swobody religijne. Dn. 18 XII powierzono mu także przewodniczenie Komisji Historycznej tej Rady. Zmarł 7 X 1958 w Poznaniu, został pochowany 10 X na cmentarzu Junikowskim. Był odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (1925), Brązowym Medalem «Za Długoletnią Służbę» (1938), harcerskimi odznakami «Za Zasługę» i «Orła Harcerskiego» (1921), Srebrną Odznaką Skautów Słowiańskich (1926). Posiadał też tytuł honorowego harcerza RP.

W małżeństwie zawartym w r. 1921 lub 1922 ze Stefanią z domu Herman (1891–1982), nauczycielką, miał S. czworo dzieci: Zofię (1923–1959), lekarza weterynarii, pracownika Zakł. Higieny Weterynaryjnej w Poznaniu, jedną z czołowych polskich taterniczek, propagującą ideę samodzielnego taternictwa kobiecego, która zginęła w rejonie Czarnego Szczytu podczas próby przejścia Grani Tatr w zespole wyłącznie kobiecym, Władysława (ur. 1924), architekta, żołnierza AK, powstańca warszawskiego 1944 r., Teresę (ur. 1926), zamężną Strumiłło-Illgową, lekarza, oraz Tadeusza (zob.).

Spuścizna po S-lle znajduje się m.in. w Archiwum PAN w Warszawie, Zakł. Narodowym im. Ossolińskich we Wrocławiu i Bibliotece Jagiellońskiej. W r. 1983 został opublikowany fragment jego dzienników Dziennik 1906 („Znak” R. 35 nr 5/6).

 

Błażejewski W., Postaci z dziejów, W. 1984; Harcerski słownik biograficzny, W. 2006 I (fot.); Karolewicz G., Nauczyciele akademiccy Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego w okresie międzywojennym, L. 1996 II; Leksykon harcerstwa, W. 1988 (fot.); Małopolski słownik biograficzny uczestników działań niepodległościowych 1939–1956, Kr. 2003 IX (fot.); Sikorski T., Harcerskie odznaki honorowe 1916–1989, Kr. 1991; Słown. pseudonimów, V; Słownik biograficzny nauczycieli w Małopolsce w latach II wojny światowej, Kr. 1995 s. 237; – Babirecka B., Dr Tadeusz Zgierski Strumiłło («Dąb»), „Montes Tarnovicensis” 2001 nr 5 (fot.); Baran A. F., Skauting na Ziemi Sandomierskiej (1912–1920), Sandomierz 1998; Błażejewski W., Z dziejów harcerstwa polskiego (1910–1939), W. 1985 (fot.); Ciura G., Pełnić służbę Bogu i Polsce. Harcerstwo Polskie („Hufce Polskie”) 1939–1945, W. 1998; Dzieje Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza 1919–1969, P. 1972; Gaj J., Główne nurty ideowe w ZHP w latach 1918–1939, W. 1966 s. 33–5, 37–8, 40, 44, 62, 84, 90–2, 95, 105, 123, 127, 148, 168, 172–4, 177; tenże, Miejsce Tadeusza Strumiłły w historii harcerstwa, „Roczniki Nauk. Wyższej Szkoły Wych. Fizycznego w P.” 1965 z. 11 s. 103–37 (bibliogr. prac S-y); [Glass H.], Tadeusz Zgierski-Strumiłło. Współtwórca harcerstwa, w: Nasze dzieje. Geneza harcerstwa, Londyn [b.r.w.] s. I–IX (fot.); Harcerstwo 1911–1939. Historia, program, wychowanie, W. 1990; Hausner W., Krakowski skauting 1910–1914, Kr. 1994; Historia Tarnowskich Gór, Tarnowskie Góry 2000; Kapiszewski H., Związek Harcerstwa Polskiego w Niemczech, W. 1969 s. 46; Klub Wysokogórski w Poznaniu w latach 1950–2000, Red. M. Rożek, P. 2000 s. 33 (fot.); Leonhard B., Harcmistrz Rzeczypospolitej, „Tyg. Powsz.” 1979 nr 47; tenże, Kalendarium z dziejów harcerstwa krakowskiego 1910–1950, Kr. 2001; Lewandowska-Kozimala I., Skauting polski w Galicji Wschodniej, Przemyśl 1994 s. 12–13, 18, 70, 136; Materiały do dziejów oświaty w okresie okupacji hitlerowskiej (1939–1945) na terenie Dystryktu Krakowskiego, W.–Kr. 1968 V; Martin H., Wojewoda M. Grażyński i harcerstwo, „Orzeł Biały” R. 34: 1974 nr 117 s. 11; Miłobędzki P., Harcerze w okupowanym Krakowie 1939–1945, Kr. 2005; Nekrasz W., Harcerze w bojach w latach 1914–1921, W. 1931 I–II; Nowak A., Skauci poznańscy w walce o polskość i niepodległość 1911–1920, P. 1994; tenże, Skauting-harcerstwo polskie w Berlinie 1912–1939, P. 1983 s. 22, 57; Persak K., Odrodzenie harcerstwa w 1956 roku, W. 1996; Sikorski E., Szkice z dziejów harcerstwa polskiego w latach 1911–1939, W. 1989 s. 19, 33, 36, 105–6; Winiarz A., Związek Harcerstwa Polskiego na Lubelszczyźnie 1918–1939, L. 1994; Wojciechowska R., Materiały Tadeusza Strumiłły, „Biul. Arch. PAN” Nr 14: 1971 s. 67–105; Wojtycza J., Przysposobienie wojskowe w odrodzonej Polsce do roku 1926, Kr. 2001; tenże, Skauting polski w Galicji i na Śląsku Cieszyńskim w latach 1910–1919, Kr. 2000; Z dziejów harcerstwa śląskiego. Rozwój i działalność harcerstwa na Górnym Śląsku w latach 1920–1945, Kat. 1985 s. 16, 97, 108; – Harcerstwo a narodziny i początki II Rzeczypospolitej (1910–1921), Oprac. M. M. Drozdowski, W. 1998 I–II; Katolicki Uniwersytet Lubelski w latach 1925–1939 we wspomnieniach swoich pracowników i studentów, Red. G. Karolewicz, L. 1989; Koźniewski K., I zawsze krzyż oksydowany. Refleksje nad historią Harcerstwa w Polsce 1911–1986, W. 2003; Krajowy Zjazd Działaczy Harcerskich w Łodzi, W. 1957 s. 104; Nowak A., Wspomnienia harcerskie, W. 1983 s. 16; Pigoń S., Z Komborni w świat, Kr. 1946; Uniwersytet Lubelski. Spis wykładów i wykaz instytucji uniwersyteckich, 1924/5–1925/6, L. 1925–6; Uniwersytet Poznański (od r. 1955 UAM). Skład Uniwersytetu w l. akad. 1945/6, 1956/7, P. 1946, 1957; Zarzewie 1909–1920. Wspomnienia i materiały, Oprac. A. Garlicka, W. 1973; ZET w walce o niepodległość i budowę państwa. Szkice i wspomnienia, W. 1996; – „Wiad. Urzęd.” 1957 nr 1; „Znak” 1980 nr 8/9; – Nekrologi i wspomnienia pośmiertne: „Głos Wpol.” 1958 nr 240–241, „Harcerska Kuźnia” 1958 nr 8/9/10 (Jarzębińska, J. Gaj, fot.); „Kierunki” 1969 nr 1 (J. Jackowski), „Med. Wet.” 1959 nr 10 (dot. córki S-y, Zofii, fot.), „Taternik” 1960 nr 1 (dot. córki S-y, Zofii, fot.), „Tyg. Powsz.” 1982 nr 33 (dot. żony S-y, Stefanii), „Wych. Fizyczne i Sport” T. 13: 1969 nr 2 s. 160–2 (J. Gaj), „Zdrowie i Trzeźwość” 1958 nr 10 (K. Santonicz, fot.), „Życie Warszawy” 1958 nr 243; – Arch. UJ: Corpus studiosorum Universitatis Iagellonicae (t. w przygotowaniu), sygn. S II 217; B. Jag.: rkp. 10827 II k. 50–6, rkp. Przyb. 11/67 (koresp. Mariana Dubieckiego), rkp. Przyb. 23/05 (koresp. Pigonia), rkp. Przyb. 152/60 (list do S-y od Wandy Wierzbickiej), rkp. Przyb. 238/62 (koresp. ze zbiorów S-y i Władysława Obrąpalskiego), rkp. Przyb. 239/62 (Dzienniczek S-y z l. 1896–7), rkp. Przyb. 248/81 k. 100–1 (koresp. Eugeniusza Romera); B. Ossol.: rkp. 15001/I („Kronika kursu wędrownego Naczelnictwa ZHP pod komendą dra Tadeusza Strumiłły, naczelnego inspektora harcerstwa «lipiec–sierpień 1921»), rkp. 15002 III – 15003 III (mater. S-y dot. skautingu i harcerstwa), rkp. 15004 II – 15005 II (tłum. wspomnień Roberta Baden-Powella), rkp. 15006/I (dzienniczki i notatki S-y z l. 1918–23), rkp. 15023 II4c s. 309–10 (kopia listu Aleksandra Kamińskiego do S-y z r. 1956), rkp. 15025 II (Arch. Kom. Hist. przy Naczelnej Radzie Harcerskiej z l. 1957–63); – Informacje córki, Teresy Strumiłło-Illgowej z Kat. oraz Bolesława Leonharda i Zofii Sułek z Kr.

Janusz Wojtycza

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.