INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Tomasz Antoni Lisiewicz     

Tomasz Antoni Lisiewicz  

 
 
1857-05-19 - 1930-08-25
 
Biogram został opublikowany w 1972 r. w XVII tomie Polskiego Słownika Biograficznego
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Lisiewicz Tomasz Antoni (1857–1930), malarz. Ur. 19 V w Krakowcu, w rodzinie mieszczańskiej, był synem Mateusza i Tekli z Mickowskich. Ukończył szkołę realną w Jarosławiu, po czym podjął studia z zakresu architektury na Politechnice we Lwowie, które wkrótce zamienił na studia artystyczne w Szkole Sztuk Pięknych (SSP) w Krakowie w l. 1878–87. W r. 1879 korzystał ze stypendium z fundacji Głowińskiego, w 1883 otrzymał dwuletnie stypendium rządowe, a w 1885 stypendium krajowe im. Jana Matejski. W r. 1880 SSP nadała L-owi dyplom na złoty medal za obraz Chrystus. W r. 1883 Koło Artystyczno-Literackie zakupiło rysunek L-a nadesłany na konkurs na ilustracje „Balladyny” Słowackiego. W r. 1885 uzyskał w SSP pierwszą nagrodę za perspektywę. W r. 1887 austriacki minister oświaty P. v. Gautsch zakupił (nagrodzony w t. r. medalem na I Wystawie Sztuki Polskiej w Krakowie) obraz L-a Chrystus wychodzący z apostołami po ostatniej wieczerzy i przekazał go do Muzeum Narodowego w Krakowie. W r. 1891 przyznano L-owi stypendium z fundacji Siemianowskich na studia zagraniczne. L. wyjechał do Paryża, ale wrócił stamtąd po kilku dniach, bowiem ukradziono mu wszystkie pieniądze.

L. był malarzem obrazów religijnych, rodzajowych i historycznych, malował także portrety, kwiaty i pejzaże. Posługiwał się głównie techniką olejną, rzadziej akwarelową. Już w trakcie studiów brał udział w wystawach w Krakowie i Warszawie. W Tow. Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie (TPSP) wystawiał swe obrazy w l. 1884–6, 1888–91, 1893–7, 1899, 1903: Ostatnia taczka, Św. Ludwik (wg szkicu Matejki), Melancholia, Święć się, święć się wieku młody, Śnie na kwiatach, śnie mój złoty… (Bohdan Zaleski), Podanie o rzezi humańskiej, Anioł ziemski i niebiański, Kometa, Projekt kurtyny teatru krakowskiego, Apoteoza Mickiewicza (zakup Tow. Przyjaciół Nauk w Poznaniu), W parku, A gdzie verbum nobile?, Wiosenne kwiaty, Romans dwóch stawów, Jutrzenka zaranna, Gwiazda morza (oba w kościele w Rudkach), Kosiarz i kwiaty, Nad rzeką Prosną, Dzika róża, Chrystus i lilie. W Tow. Zachęty Sztuk Pięknych (TZSP) w Warszawie wystawiał obrazy w l. 1884–5, 1890–1 (Rycerz z XVI wieku, Najśw. Panna Różańcowa, Portret damy), a w warszawskim Salonie Aleksandra Krywulta w l. 1885, 1879, 1901, 1902 (Czy kości te z martwych powstaną, Lalinki, Chrystus, trzy studia, pt. Krwawy las, oraz Chłopaki, Las, Młodzieńczy las i Pieśń wiosenna). Wystawiał również we Lwowie w r. 1894 i w tamtejszych TPSP (np. w r. 1929).

Matejko zatrudniał L-a przy realizacji projektów malarskich w kościołach, np. witraży w katedrze przemyskiej i lwowskiej oraz kompozycji ściennych dla auli Politechniki we Lwowie i in., a przede wszystkim przy polichromii kościoła Mariackiego w Krakowie (od r. 1889). W r. 1903 L. mieszkał w Parczewie, lecz głównym miejscem jego pobytu był rodzinny Krakowiec, zwłaszcza gdy wskutek nieszczęśliwego wypadku na manewrach na pewien czas postradał wzrok. Znajdował oparcie w rodzinie Szeptyckich z Przyłbic. Mieszkał też w Wielkopolsce, angażowany jako malarz przez Szembeków. Udzielał również lekcji rysunków we dworach. Religijne obrazy malował dla kościołów: w Krakowcu (Św. Izydor Oracz), pojezuickiego w Przemyślu oraz w Korczynie, Rożnowie, Opatowie i Siemianicach (Św. Wojciech, Św. Kinga, Św. Kazimierz, Św. Jolanta). Pod wpływem prześladowań w zaborze pruskim polskich chłopów namalował obraz Raum für alle hat die Erde. Myślał o wielkich kompozycjach malarskich na miarę Matejki, szkicując, nigdy zresztą nie zrealizowane w obrazach, tematy: Zmierzch bogów słowiańskich, Kazimierz Wielki na ostatnim polowaniu, Uczta u margrafa Gereona, Ukrzyżowanie, Pochodnie do piekieł i in. W celach zarobkowych podejmował się malowania portretów, nie pozostawił jednak godnych uwagi prac z tego zakresu. Z dzieł ilustratorskich L-a wspomnieć należy ilustracje do ballady Władysława Bełzy „Dobry syn”. Po pierwszej wojnie światowej wykonał kilka kompozycji malarskich: Wojna, Pokój, Nierówne siły, Przysięga Kościuszki (dla ratusza w Lesznie), Sen nenufarów, Świtezianka. L. pisał wiersze, wydał dwa poematy: Aria i Genezis, pozostające pod wpływem poezji Słowackiego. Inne utwory, np. wolny przekład „Psalmów” Dawida lub aforyzmy o etycznym wydźwięku, pozostały w rękopisach lub zaginęły. L. zmarł 25 VIII 1930 w Krakowcu.

 

Autoportret, reprod.: Świeykowski, Pam. Tow. Przyj. Sztuk Pięknych; Fot. (W. Kozickiego Zapomniany artysta), reprod. „Tyg. Ilustr.” 1931 nr 32 s. 623–4; – Thieme–Becker, Lexikon d. Künstler; Słown. Artystów Pol., V; Katalog Ilustr. Wystawy Sztuki Współczesnej we Lwowie 1894, Lw. 1894; Katalog pierwszej wielkiej wystawy sztuki polskiej w Krakowie we wrześniu 1887 roku, Kr. 1887; Wiercińska J., Katalog prac wystawionych w Towarzystwie Zachęty Sztuk Pięknych w Warszawie w l. 1860–1914, Wr.–W.–Kr. 1969; – Badecki K., Zbiory Bolesława Orzechowicza, Lw. 1922; Bąkowski K., Dzieje Krakowa, Kr. 1911 s. 358; tenże, Kościół N. P. Maryi w Krakowie, Kr. 1913 s. 37–8; Dokładny przegląd krytyczny pierwszej ogólnej wystawy sztuki polskiej… pod red. S. Tomkowicza, Kr. 1887 s. 32–3; Mycielski J., Sto lat dziejów malarstwa polskiego, Kr. 1896; Płażewska M., Warszawski Salon Aleksandra Krywulta (1880–1906), „Roczn. Muz. Narod. w W.” T. 10: 1966; – Mater. do dziej. Akad. Sztuk Pięknych; – „Bibl. Warsz.” 1883 t. I z. 1 nr 55; „Biesiada Liter.” 1884 nr 50 s. 373, 1885 nr 24 s. 378, 1887 nr 42 s. 263, 1910 II półr. nr 49 s. 456; „Kłosy” 1884 nr 1909 s. 295, 1885 I półr. nr 1036 s. 303, 1887 nr 1162 s. 212, nr 1163 s. 231, 1889 nr 1265 s. 203; „Sztuki Piękne” 1925 s. 113; „Świat” 1910 nr 44 s. 20; „Tyg. Illustr.” 1883 I półr. nr 2 s. 28, 1886 I półr. nr 158 s. 32, nr 207 s. 390, 1887 II półr. nr 291 s. 111, 234, 1888 I półr. nr 237 s. 191, 1889 I półr. nr 274 s. 207, 1891 II półr. nr 19 (97) s. 294, 1893 II półr. nr 23 (205) s. 367, 1896 II półr. nr 37 s. 730–1, 1902 I półr. s. 136 1906 II półr. nr 49 s. 1083, 1909 nr 50 (2614) s. 1056, 1939 I półr. nr 24 s. 472; „Ziemia” T. 11: 1926 s. 75.

Ignacy Trybowski

 
 

Chmura tagów

 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.