INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
Biogram został opublikowany w 1935 r. w I tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Agryppa Wacław (Iwan) († 1597), h. Dębno kasztelan smoleński, związany od młodości z Radziwiłłami. Bawił na studjach w Krakowie w r. 1548, potem w Wittenberdze (wpis. 1 IV 1552), w r. 1553 napisał i wydał drukiem Oratio funebris na cześć zmarłego patrona. Do niej dołączony został Melanchtona »Epicedion«. Dopiero w r. 1563 spotykamy A. w Inflantach jako sekretarza król. i komisarza dla zorganizowania pogrzebu na wypadek śmierci arcybiskupa ryskiego. W kilka lat później był pisarzem polnym inflanckim i jako taki popisywał roty 1569 i 1570; 1572 był wraz z Wąsowiczem i Fürstenbergiem rewizorem dóbr król. w Inflantach. Dzięki służbie inflanckiej należał do tych »quibus res Livonicae ab initio sunt notissimae«. Musiał już wtedy zdobyć uznanie wśród szlachty, gdy w r. 1574 obrano go marszałkiem Izby Poselskiej. Mówcą wybitnym jednakże nie był, gdy trzeba było przemawiać, często wyręczał się Czarnkowskim. W czasie elekcji stał wraz z Radziwiłłami po stronie austrjackiej, naznaczony m. i. przez prymasa w poselstwie do cesarza. Już wtedy 18 XII 1575 jest pisarzem W. Ks. Litewskiego. Z Wiednia relacjonował dokładnie Radziwiłłowi, woj. wileńskiemu, o przebiegu poselstwa. Następnie przez cały czas panowania Batorego pracował w kancelarji królewskiej, biorąc udział w wyprawie gdańskiej, wielkołuckiej (kiedy to przyjmował posłów moskiewskich) i pskowskiej. 7 IV 1581 odbierał wraz z Solikowskim przysięgę od Ryżan. Mianowany w r. 1586 5 VII kasztelanem mińskim, był w r. 1588 zalecany przez Lwa Sapiehę na podkanclerstwo litewskie wraz z Wojną, który tę godność otrzymał. W r. 1590 25 III otrzymał kasztelanję smoleńską, a na sejmie tegoż roku naznaczony rewizorem do Inflant. Zmarł 1597. W rok potem wdowa po nim, Raina z Dorohostajskich, zaślubiła Mikołaja Sapiehę i otrzymała dzierżawę niemonojcką, wakującą po śmierci Agryppy.

A. należał do wybitniejszych ludzi swego czasu na Litwie, odznaczał się znajomością spraw publicznych i państwowych, dzięki czemu z niewielkich początków, za protekcją Radziwiłłów doszedł do godności senatorskiej. Wierny wyznawca luteranizmu, którego bronił w swej działalności publicznej, próbował równocześnie pióra swego na polu religijnem. Podobno polemizował z Lipomanem, pozostawił po sobie tłumaczenie Kazań Brencjusza, wydane u Karcana w Wilnie 1588 r., pisane językiem pięknym i czystym. Prof. Bursche przypisuje mu niesłusznie autorstwo pamfletu wierszowanego pt. »Apologeticus«.

 

Estr.; Mon. Livoniae Hist., Riga 1835 nn. IV, 95, 306; Wittyg, Nieznana szlachta, Kr. 1908, 20; Orzelski, Scr. rer. pol. XXII, Kr. 1917, 191, 213, 439, 480. Uchańsciana, W. 1884 nn. II 318, IV 355; Wierzbowski, Laureo, W. 1887 s. 436; Janicki, Akta Batorego, W. 1881 s. 168; Acta Hist., XI, Kr. 1887, 198, 408; Caligariana, Kr. 1915 s. 653: Apologeticus wyd. Bursche, Kr. 1932 (Bibl. Pisarzy Polskich nr 84); Archiwum Radziwiłłów, Kr. 1885, Script. rer. pol., VIII, s. 189; Album studiosorum Univ. Crac. II, 334; Archiwum Nieświeskie, Korespondencja Obca II, 35 A.; Rkp. Bibljoteki Kórnickiej 1303; Arch. Skarb., Asygn. II, 282, 287, 290. Recogn. VII, 751.

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.