INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Wacław Straszyński  

 
 
1894-03-03 - 1982-03-02
Biogram został opublikowany w latach 2006-2007 w XLIV tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Straszyński Wacław (1894–1982), inżynier komunikacji, konstruktor mostów i budowli żelbetowych.

Ur. 3 III w Lebiedzianiu (gub. tambowska) w Rosji, był wnukiem Edmunda Straszyńskiego, zesłanego za udział w powstaniu styczniowym do Ufy, a następnie do Orenburga. Ojciec S-ego, Stanisław (ur. 3 II 1858), ukończył gimnazjum w Orenburgu (1876) i Inst. Inżynierów Komunikacji w Petersburgu (1882). Do r. 1884 kierował zespołem studialnym linii kolejowej Romny-Kremenczug i pracował przy budowie kolei lipawsko-romneńskiej oraz portu w Lipawie. Potem był zatrudniony na linii władykaukaskiej przy budowie tunelu (1884–8) i na kolei riazańsko-uralskiej (1888–97) jako naczelnik budowy odcinka Atkarsk–Wolsk. W l. 1897–1900 prowadził w Wolsku własne, dysponujące czterema holownikami, przedsiębiorstwo żeglugowe na Wołdze. Następnie przez rok kierował zespołem studialnym linii kolejowej na południowych stokach Uralu. W l.n. był naczelnikiem piątego oddziału budowy drugiej jekateryneńskiej drogi żelaznej (1901–5), dyrektorem linii Biełgorod–Sumy w gub. kurskiej (1905–12), budowniczym linii kolejowej obsługującej kopalnie węgla w Sielezniówce (1912–14) i naczelnikiem drogi żelaznej tokmakskiej na południu Rosji (1914). W r. 1915 został inspektorem wojennych robót drogowo-mostowych na terenie Kijowskiego Okręgu Komunikacji. Działał na rzecz Polonii w Rosji, m.in. w Mariupolu (gub. jekaterynosławska) zorganizował Polskie Tow. Dobroczynności i doprowadził do zbudowania skupiającego Polaków domu kościelnego, a w Biełgorodzie przyczynił się do wzniesienia katolickiego kościoła. W maju 1920 przyjechał do Warszawy i odtąd pracował jako inżynier do specjalnych zadań w warszawskiej Dyrekcji Okręgowej Kolei Państw. (do przejścia na emeryturę w r. 1922). Zmarł 10 VIII 1932, został pochowany na cmentarzu Powązkowskim (kw. 151). Matką S-ego była Aniela z Aleksandrowiczów.

S., po ukończeniu w r. 1911 rządowej szkoły realnej w Kijowie, studiował w Inst. Inżynierów Komunikacji w Petersburgu (potem Piotrogrodzie), gdzie w r. 1916 uzyskał dyplom inżyniera komunikacji. Do poł. r. 1918 pracował jako kierownik robót drogowo-mostowych w Biurze Robót Kijowskiego Okręgu Komunikacji. W grudniu t.r. zgłosił się w Konsulacie Polskim w Kijowie jako ochotnik do służby w WP. W styczniu 1920 przybył do Warszawy i przez kilka miesięcy pracował jako projektant mostów w warszawskiej Dyrekcji Okręgowej Kolei Państw. T.r. wstąpił do WP; służył kolejno w grupie fortyfikacyjnej i grupie inżynierskiej nr 7. Po zdemobilizowaniu w końcu stycznia 1921 podjął pracę w Generalnej Dyrekcji Sztucznych Dróg Wodnych w Warszawie; zaprojektował tam kanał żeglugowy Żerań–Nowy Dwór, mający połączyć Narew z Wisłą. Od r. 1922 był konstruktorem mostów żelbetowych i stalowych w Wydz. Mostów Dep. Drogowego w Min. Robót Publicznych. Równocześnie w l. 1922–34 wykładał statykę budowli w Państw. Szkole Drogowej w Warszawie, a w l. 1925–31 był starszym asystentem w kierowanej przez Leona Karasińskiego Katedrze Wytrzymałości Tworzyw na Wydz. Inżynierii Lądowej Politechn. Warsz. Ponadto w l. 1929–39 brał udział w pracach komisji cementowo-betonowej, izolacyjnej i badania kamieni Polskiego Komitetu Normalizacji. Po likwidacji w r. 1932 Min. Robót Publicznych został radcą oraz referentem budowy i utrzymania dróg i mostów w Dep. Dróg Kołowych Min. Komunikacji. Wykonywał w tym okresie projekty mostów i budynków, m.in. brał udział w opracowaniu żelbetowej konstrukcji szkieletowej dla gmachu Min. Komunikacji w Warszawie, projektowanego przez Zdzisława Mączeńskiego (1931–2). Razem z Ludwikiem Tylborem zaprojektował jednoprzęsłowy most przez Sołę w Kobiernicach na drodze państw. Kęty–Biała (1932); rozpiętość żelbetowego przęsła wynosiła 68 m i była wówczas największą w Polsce (most zniszczony w r. 1939 został po drugiej wojnie światowej odbudowany w innej postaci). Projekt ten omówił S. w artykule Most na Sole w Kobiernicach („Cement” R. 4: 1933 nr 5). Samodzielnie zaprojektował czterołukowy (o rozpiętości przęseł po 62 m) most żelbetowy przez Pilicę w Białobrzegach na drodze państw. Warszawa–Radom; otwarty w grudniu 1936, był wówczas najdłuższym mostem żelbetowym w Polsce (zniszczony w l. 1939 i 1945 został po wojnie odbudowany w tej samej postaci). W l. 1938–9 wykładał S. statykę budowli w Państw. Szkole Budownictwa w Warszawie. W okresie przygotowań do wojny, wiosną i latem 1939, był koordynatorem zaopatrzenia w sprzęt prowadzonych przez Min. Komunikacji budów mostów operacyjnych na Wiśle: w Mogile, Nowym Korczynie, Baranowie Sandomierskim, Solcu nad Wisłą, Maciejowicach i Świdrach Małych.

Po wybuchu drugiej wojny światowej został S. wraz z personelem Min. Komunikacji ewakuowany do Chełma, a następnie do Łucka i Tarnopola. Do okupowanej przez Niemców Warszawy wrócił w styczniu 1940. Odtąd do r. 1944 zajmował się dydaktyką; wykładał statykę, budownictwo żelbetowe i konstrukcje stalowe w Państw. Szkole Budownictwa Lądowego i Wodnego oraz matematykę w Żeńskiej Szkole Architektury im. Stanisława Noakowskiego. W lutym 1943 był więziony na Pawiaku. Po opuszczeniu przez Niemców prawobrzeżnej Warszawy objął w r. 1944 kierownictwo Biura Mostów w Zarządzie Miejskim m. stoł. Warszawy. W r. 1945 przeszedł do Biura Odbudowy Stolicy na stanowisko zastępcy kierownika Działu Dróg i Mostów. Równocześnie w l. 1945–54 był sekretarzem działu żelbetowego Komisji Normalizacyjnej Budownictwa Polskiego Komitetu Normalizacyjnego, a także w l. 1945–7 doradcą technicznym przy odbudowie Mostu Średnicowego przez Wisłę w Warszawie oraz mostu na Narwi w Zegrzu. W ramach pracy zleconej, wspólnie z Tylborem, zaprojektował w l. 1947–8 żelbetową i stalową konstrukcję szkieletową nowego gmachu Min. Komunikacji przy ul. Chałubińskiego 6. W r. 1948 przeniósł się do Biura Projektów Budowlanych MON, gdzie został kierownikiem Działu Konstrukcyjnego; m.in. opracował w r. 1949 konstrukcję biurowca MON przy ul. Królewskiej (róg Krakowskiego Przedmieścia). Od stycznia 1950 był dyrektorem Biura Techniki Budowlanej w Centralnym Biurze Projektów Architektonicznych i Budowlanych. W r. 1951 został głównym specjalistą konstrukcji w Przedsiębiorstwie Państw. «Miastoprojekt Specjalistyczne» (od stycznia 1958 Warszawskie Biuro Projektów Budownictwa Ogólnego). Brał tam udział w projektowaniu m.in. uczelni (SGGW przy ul. Rakowieckiej, nowych budynków Uniw. Warsz. i Politechn. Warsz.), kin («Stolica», «1 Maja», «Ochota»), Wytwórni Filmów Dokumentalnych przy ul. Chełmskiej, Teatru Kameralnego oraz licznych budynków szkolnych, szpitali, klinik i domów kultury. Równocześnie od poł. r. 1961 do końca r. 1971 działał jako biegły Okręgowej Komisji Arbitrażowej w Warszawie; opracował w tym okresie 34 opinie. W r. 1964 stracił w wypadku tramwajowym obie nogi. Po półrocznej rekonwalescencji wrócił do pracy (na części etatu) w warszawskim Biurze Projektów Budownictwa Ogólnego na stanowisko weryfikatora projektów konstrukcyjnych. Dn. 31 III 1968 przeszedł na emeryturę. Zmarł 2 III 1982 w Warszawie, został pochowany 5 III na cmentarzu Bródnowskim (kw. 26 H). Był odznaczony m.in. dwukrotnie Złotym Krzyżem Zasługi i Medalem KEN.

S. był dwukrotnie żonaty. Dn. 29 VIII 1915 ożenił się w Kijowie z Teodorą z Alchimowiczów (zm. 1968), córką Józefa i Teodory z Dąbrowskich, z którą miał córkę Ewę (1917–1995), od r. 1939 żonę Zbigniewa Witkowskiego. Po śmierci pierwszej żony ożenił się z Władysławą z Antoniewskich.

 

Słown. techników, z. 8 (dot. także ojca S-ego); – Chwaściński B., Mosty na Wiśle i ich budowniczowie, W. 1997; Januszaniec S., Kuś S., Mazurkiewicz Z., Pół wieku pracy Wacława Straszyńskiego, „Fundamenty” R. 13: 1969 nr 50; – „Biul. Inform. Pol. Zw. Inżynierów i Techn. Budownictwa” 1974 nr 4 s. 15 (fot.); – Nekrologi i wspomnienia pośmiertne: „Drogownictwo” 1982 nr 7 s. 223, „Inżynier Kolejowy” 1932 nr 12 s. 278–9 (dot. ojca S-ego, fot.); „Przegl. Budowlany” R. 55: 1983 nr 6 s. 232 (B. Chwaściński, Z. Mazurkiewicz, fot.), „Stolica” 1982 nr 2, „Życie Warszawy” 1982 nr 41, 44; – Arch. Politechn. Warsz.: Akta Osobowe; – Informacje Elżbiety Witkowskiej-Zaremby z W.

Stanisław Tadeusz Sroka

 

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
Ten biogram został opublikowany dzięki PGE - Mecenasowi projektu iPSB. pge-logo-pion-size2.png
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 
 

Konrad Nałęcki

1919-10-29 - 1991-05-28
reżyser filmowy
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Konrad Krzyżanowski

1872-02-15 - 1922-05-25
malarz
 

Stanisław Opolski

1876-05-06 - 1918-10-21
profesor
 

Ignacy Kurzyński

1899-07-30 - 1939
bankowiec
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.