INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Wincenty Wojciech Szymon Studziński  

 
 
1815-03-30 - 14/15.07.1854
Biogram został opublikowany w latach 2007-2008 w XLV tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Studziński Wincenty Wojciech Szymon (1815–1854), skrzypek, kompozytor, dyrygent, pedagog.

Ur. 30 III w Krakowie, był najstarszym synem Marcina (ur. ok. 1786), muzyka, od r. 1820 fagocisty w orkiestrze milicyjnej w Krakowie, i Wiktorii z Biernackich (ur. ok. 1790), bratem Piotra (zob.), Jana, Karola (zob.), Wiktorii, Katarzyny Barbary (ur. 1829), Ludwika, aktora i muzyka, Marcina (1822–1833), Mateusza (ur. 1826), werblisty i wiolonczelisty, oraz Kajetana (1832–1855), muzyka i kompozytora.

S. uczył się zapewne gry na skrzypcach pod kierunkiem ojca. Całe życie działał w Krakowie: w l. 1831–3 jako «tołombasista» (dobosz) w orkiestrze milicyjnej, a od r. 1833, co najmniej do r. 1848, jako członek kapeli katedralnej na Wawelu. W r. 1835 rozpoczął pracę skrzypka solisty w orkiestrze teatru krakowskiego za dyrekcji Juliusza Pfeiffera (grywał przed przedstawieniami i w antraktach); w l. 1836–7 występował z tą orkiestrą gościnnie w Busku, Kielcach, Radomiu i Kaliszu, a w l. 1838–43 był jej dyrygentem. Towarzyszył siostrze Wiktorii, także podczas występów 7 II 1840 na swoim benefisie, a w r. 1842 (16, 19 i 22 III) Ludwice Rywackiej. Jako solista i kameralista brał udział w życiu muzycznym Krakowa; współpracował m.in. z osiadłym tu czeskim pianistą Janem Germaszem. Komponował niemal wyłącznie utwory na skrzypce i fortepian (zastępowany czasem przez kwartet smyczkowy lub orkiestrę). Wg Alberta Wojciecha Sowińskiego, powołującego się na Ambrożego Grabowskiego, powinowatego S-ego, do pierwszych kompozycji S-ego należały: Variations op. 1, Trois fantaisies op. 2, Caprice op. 3, ballada Le Marinier op. 4, Elegia czyli żale ojczyste op. 5 i Trois nocturnes op. 6. Ok. r. 1835 powstały dwa cykle wariacji op. 7 na tematy z oper V. Belliniego „I Capuletti e i Montecchi” oraz „Bianca e Fernando”, które S. chętnie wykonywał. Dn. 12 X 1837 z powodzeniem wystąpił w sali Macieja Knotza w Krakowie z warszawskim pianistą Józefem Krogulskim. Być może w tym czasie skomponował także Potpourri z „Pocztyliona z Lonjumeau” wg A. Adama. Od końca r. 1838 prawdopodobnie krótko współdziałał jako dyrygent orkiestry i chórów w szkole śpiewu dramatycznego Franciszka Mireckiego w Krakowie na Piasku. W lipcu 1839 przebywał z teatrem krakowskim w Poznaniu i w tamtejszym teatrze wykonał jeden z koncertów A. Ch. Bériota oraz wspomniane własne wariacje „I Capuletti e i Montecchi”. W r. 1842 grał w Krakowie „III Koncert skrzypcowy” Karola Lipińskiego. Z ok. r. 1840 i późniejszych lat pochodzą kolejne utwory S-ego na skrzypce i fortepian: 6 fantazji Mes ręveries op. 8, Le ręve op. 9 (1846?), Nowe potpourri na tematy polskie, Fantazja à la Krakowiak, Rondo alla Polacca znane też pt. Moment de gaieté op. 10, wariacje na temat opery „I puritani e i cavalieri” Belliniego, Souvenir de Cracovie, Grand caprice musical, dziś trudne do odszukania. Wydarzenia z r. 1846 zainspirowały go do napisania 2 pamiątek Rewolucji Krakowskiej 1846: Scena z roku 1846 oraz Śpiewów ludu krakowskiego – również utworów na skrzypce i fortepian.

W l. 1845–53 uczył S. gry na skrzypcach w Szkole Śpiewu i Muzyki Inst. Technicznego przy ul. Gołębiej w Krakowie. W pracy pedagogicznej osiągał znaczne rezultaty (jego uczniem był m.in. Józef Jachimek). Nauczał wg nieco przestarzałej metody, wyłożonej w znanych podręcznikach B. Campagnoliego i L. Spohra. Wraz z bratem Piotrem koncertował 26 IV 1848 w sali Macieja Knotza przy ul. Sławkowskiej oraz 18 VIII 1852 dla kuracjuszy w Szczawnicy; w repertuarze znalazł się wtedy m.in. jego Caprice na tematy narodowe. Współcześnie grywano sześć polonezów S-ego na orkiestrę i cztery kwartety smyczkowe, z których czwarty E-dur op. 24 z r. 1845 zachował się w formie rękopisu w bibliotece Inst. Muzykologii UJ (sygn. 5994). Faktura tego kwartetu «wskazuje na dobrą szkołę, której chyba kompozytor nie odebrał w Krakowie» (W. Poźniak); świadczy o tym nowoczesne, samodzielne prowadzenie instrumentalnych głosów oraz aktywna praca przetworzeniowa. Ze źródeł pośrednich wiadomo, że pisywał też S. dua i tria instrumentalne. Z utworów fortepianowych znane są tylko tańce, głównie mazurki i mazury m.in. 2 Mazourkas (G-dur, a-moll, wydane w Krakowie ok. r. 1850 u J. Wilda) i Quatre mazures (d-moll, D-dur, F-dur, Des-dur), opublikowane po śmierci kompozytora ok. r. 1855 u tego samego wydawcy, oraz trzy mazury w serii „Mazury różnych autorów na fortepian” (nr 4, 24, 30) (oprac. A. Kratzer, wyd. pośmiertnie 1860 nakładem Adama Dzwonkowskiego w Warszawie). Powodzenie miały różne polonezy i polki S-ego na skrzypce lub fortepian. Z dzieł o większej obsadzie wymienia się niekiedy Scenę fantastyczną Danse des fántômes na dwa chóry i orkiestrę. Zgodnie z duchem epoki napisał S. ok. 50 pieśni solowych (w tym dumki) z towarzyszeniem fortepianu do słów m.in. Józefa Bohdana Zaleskiego, Wincentego Pola i Edmunda Wasilewskiego: Krakowiaki (1854), i 29 mazurków (z tego 10 wyd. pośmiertnie 1868 D. E. Friedlein w Krakowie, a część drukował Breitkopf i G. A. Härtel w Lipsku). Największą popularność zyskała pieśń S-ego na chór męski à cappella Taniec i śpiew szkieletów do słów Wasilewskiego (wyd. pośmiertnie 1884 we Lwowie i w r. 1907 w Warszawie w „Śpiewniku” Piotra Maszyńskiego). S. pisywał także utwory religijne i opracowywał na chór pieśni solowe innych kompozytorów m.in. Fryderyka Chopina i Stanisława Moniuszki, rozszerzając w ten sposób repertuar dla zespołów amatorskich.

S. reprezentował styl klasyczny w muzyce polskiej na jej styku z romantyzmem. Konsekwentnie stosował się do reguł formy klasycznej, lecz unikał banału i miał dużo dobrych pomysłów harmonicznych (wprowadzał chromatykę), rytmicznych (bogactwo różnorodnych struktur) oraz z zakresu instrumentalnej faktury. W mazurkach udowodnił znajomość romantycznego stylu «brillant», a wykonawcom nie szczędził wskazówek interpretacyjnych (pastorale, con passione, cantabile itd.), co wskazuje na romantyczną wrażliwość emocjonalną. Z jego bogatej twórczości znanych jest obecnie niewiele kompozycji, gdyż nieliczne tylko utwory ukazały się drukiem. Uważany był za najlepszego krakowskiego skrzypka swoich czasów; ceniono go za intonacyjną czystość gry i miękkość frazy, ganiono zaś za przesadną «słodycz» dźwięku i zbyt słabą prawą rękę. Karol Estreicher napisał, że S. «nie miał sobie równego między krakowskimi skrzypkami» („Nowiny” 1854 nr z 5 IX); wg krytyki jego talent był «domorosły, bo nie wybieżał nigdy poza obręb ojczystego gniazda. Od 20 lat żaden większy koncert zbiorowy [w Krakowie] nie obszedł się bez niego». Opracowania S-ego na chór, polegające najczęściej na ułatwieniach faktury, były popularne do końca XIX w. Jego muzykę wykonywano także pośmiertnie, m.in. 22 IV i 19 XII 1860 na porankach muzycznych w Warszawie wraz z utworami brata, Karola. Taniec i śpiew szkieletów warszawski chór «Lutnia» Maszyńskiego śpiewał nawet w XX w. S., chory na gruźlicę, zmarł 15 (lub 14) VII 1854 w Krakowie, został pochowany 17 VII na cmentarzu Rakowickim (kw. H rząd 22 grób 13, obecnie nie istnieje). Wspominano S-ego «twarz szczerą, słowiańską, którą mieszkańcy Krakowa widywali nieraz w oknie, opartą na skrzypcach, wpatrzoną w niebo […] natchnioną» (tygodnik „Kalina” 1868 nr 315).

S. był żonaty (ślub 11 I 1840 w Krakowie, w kościele św. Anny) z Józefą Dąbrowską (ok. 1817 – przed 1848). Po śmierci żony poślubił, prawdopodobnie wiosną 1848, Franciszkę z Grabowskich (ok. 1822–1867), córkę Kajetana i Salomei, krewną Ambrożego Grabowskiego (zob.). Pozostawił dzieci; być może jego córką była Stanisława Studzińska, pomocnica Grabowskiego.

Siostra S-ego, Salomea Marianna Wiktoria Studzińska, zamężna Marczewska (1816 – po 1881), ur. 16 IX w Krakowie, była uczennicą Wincentego Gorączkiewicza, śpiewała (sopran) w chórze katedry na Wawelu, a od r. 1832 występowała jako śpiewaczka i aktorka w teatrze krakowskim, biorąc udział w objazdach m.in. w Poznaniu i Kaliszu (1839). Obdarzona głosem niewielkim, lecz czystym, o jasnym kolorycie, zwracała uwagę urodą i wdziękiem scenicznym. W r. 1841 występowała ze sformowanym w Krakowie przez Hipolita Popiołka zespołem w Lublinie, Radomiu i Płocku. W l. 1842–4 w Teatrze Wielkim w Warszawie śpiewała partię Aminy w „Lunatyczce” Belliniego oraz Zerliny we „Fra Diavolo” D. Aubera, występowała także w komediach. Zaangażowana od listopada 1844 przez dyrektora Hilarego Meciszewskiego do tworzonego przy teatrze krakowskim zespołu opery polskiej, odniosła 27 XI t.r. sukces w partii Marii w prapremierze polskiej „Córki pułku” G. Donizettiego; nieznany meloman opublikował na ten temat francuski wiersz w „Gazecie Krakowskiej” (1845 nr 74, tłumaczenie w nr 75). Wystąpiła także jako Wanda w „Zamku na Czorsztynie” Karola Kurpińskiego, Anusia w „Wolnym strzelcu” K. M. Webera, Rozyna w „Cyruliku sewilskim” G. Rossiniego, Cecylia w komedii „Panna mężatka” Józefa Korzeniowskiego, śpiewała partię tytułową w „Normie” Belliniego oraz partię Rozyny w prapremierze (11 IV 1845) operetki Franciszka Mireckiego „Nocleg w Apeninach” wg komedii Aleksandra Fredry. Dn. 28 XI 1846 dała w Krakowie benefisowe przedstawienie, śpiewając ponownie jako Maria w „Córce pułku”. Po ślubie (1 XII 1848) z lekarzem Ludwikiem Marczewskim porzuciła scenę. Wg doniesień prasowych śpiewała jeszcze w r. 1850 we Lwowie, przez pewien czas uczyła śpiewu i gimnastyki w Sandomierzu. Ok. r. 1881 mieszkała u syna w Warszawie. Zmarła podobno w nędzy w przytułku Tow. Dobroczynności w Krakowie. Nie jest jasne, czy to ona (Salomea Studzińska, l. 19), czy jej rówieśnica o tym samym nazwisku, poślubiła 16 II 1835 w kościele św. Anny w Krakowie Franciszka Rybickiego, muzyka, prawdopodobnie klarnecistę w orkiestrze milicji krakowskiej.

 

Chybiński, Słown. muzyków; Enc. Krakowa; Enc. Org., XXIV (dot. też Kajetana); Fétis F. J. Biographie universelle des musiciens et bibliographie générale de la musique, Paryż 1870 VIII (dot. też Kajetana); Grodziska K., Theatri decor, Kr. 2005; Grove’s Dictionary, XXIV; Słown. Muzyków Pol., II; Słown. Teatru Pol.; Sowiński, Słown. muzyków; – Braun M., Teatr Miejski, „Gaz. W. Ks. Pozn.” 1839 nr 146, 149, 161 (dot. Wiktorii); Estreicher K., Dzieło Ambrożego Grabowskiego, „Roczn. Krak.” R. 40: 1970; tenże, Teatra w Polsce, W. 1953 II; Estreicherówna M., Życie towarzyskie i obyczajowe Krakowa w latach 1848–63, Kr. 1936 I; Kubalski E., Z dziejów krakowskiej muzyki, Kr. 1906; Poźniak W., Muzyka kameralna i skrzypcowa, w: Z dziejów polskiej kultury muzycznej. Od Oświecenia do Młodej Polski, Red. S. Łobaczewska, Kr. 1966 II; Przybylski T., Z dziejów nauczania muzyki w Krakowie od średniowiecza do czasów współczesnych, Kr. 1994; Radwański J., Żywoty tegoczesne mężów znakomitych w rozmaitych zawodach, Kr. 1848 cz. 2; Reiss J., Krakowska Szkoła Muzyczna przy Instytucie Technicznym. Na jubileusz Krakowskiej Szkoły Przemysłowej, „Ilustr. Kur. Codz.” 1935 nr 277; Spóz J., Towarzystwo Śpiewacze Lutnia im. P. Maszyńskiego w Warszawie 1886–1986, W. 1988; – Ciechanowski H., Dziennik z lat 1851–1856, Oprac. I. Homola-Skąpska, Kr. 2002 (dot. też Kajetana); Got J., Orzechowski E., Repertuar teatru krakowskiego 1845–1865, Cz. 1: Teatr polski, W. 1974 (dot. Wiktorii); Krzesiński S., Koleje życia czyli materiały do historii teatrów prowincjonalnych, Oprac. S. Dąbrowski, W. 1957; Reiss J., Almanach muzyczny Krakowa 1780–1914, Kr. 1939 I–II; – „Gaz. W. Ks. Pozn.” 1839 nr 146, 149, 151, 161. 185; „Kur. Codz.” 1867 nr 140; „Kur. Warsz.” 1855 nr 211 (nekrolog Kajetana); „Nowiny” (Lw.) 1854 nr 106 (nekrolog S-ego); – AP w Kr.: mf. 5–51 (paraf. św. Anny, akt ślubu), mf. J–561 (paraf. św. Floriana, akt chrztu Wiktorii), mf. J–369 s. 8, 9 (rkp. M–154, zapowiedzi ślubne Wincentego i Franciszki Grabowskiej), mf. J–397 s. 5 (rkp. M–95, księga zgonów paraf. św. Anny); B. Jag.: sygn. 224649v k. 871 (druk, klepsydra S-ego); Paraf. rzymskokatol p. wezw. św. Anny w Kr.: Liber metrices copulatorum 1810–44.

Barbara Chmara-Żaczkiewicz

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 

Postaci powiązane

 

Karol Paweł Studziński

1828-01-24 - 1883-03-15 skrzypek
 
 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Jan Józef Ignacy Łukasiewicz

1822-03-08 - 1882-01-07
farmaceuta
 

Kornel Ujejski

1823-09-12 - 1897-09-19
poeta
 

Józef Brodowski

1828-01-17 - 1900-09-05
malarz
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Sebastian Girtler

1767-01-18 - 1833-08-15
profesor
 

Alfred Milieski

1834 lub 1835 - 1908-06-14
polityk
 

Aleksander Orłowski

1777-03-09 - 1832-03-01
malarz
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.