INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Witold Tadeusz Ostrowski     

Witold Tadeusz Ostrowski  

 
 
Biogram został opublikowany w 1979 r. w XXIV tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Ostrowski Witold Tadeusz (1875–1942), komisarz rządowy i wiceprezydent Krakowa, prezes Tow. Szkoły Ludowej, działacz polityczny i społeczny. Ur. 15 VI w Berlinie, był synem Kazimierza, rzeźbiarza (zob.), i Marty z Diamów, bratem Stanisława Kazimierza (zob.). Wczesne dzieciństwo spędził w Warszawie, po śmierci ojca przeniósł się do Tarnopola, a następnie do Brzeżan, gdzie ukończył gimnazjum. Studiował prawo na Uniw. Lwow.; jednocześnie działał w Stowarzyszeniu Bratniej Pomocy i Czytelni Akademickiej. Już w czasie studiów został członkiem Tow. Szkoły Ludowej (TSL). Po uzyskaniu dyplomu rozpoczął pracę jako urzędnik administracyjny w Tarnopolu i założył tam koło TSL. Przeniesiony następnie do Stanisławowa, pracował w starostwie i był równocześnie sekretarzem TSL. Powołany do Krakowa na stanowisko inspektora stowarzyszeń przemysłowych z ramienia Min. Handlu, O. rozwinął szeroką działalność na polu popierania rzemiosła i drobnego przemysłu. Był również komisarzem namiestnictwa. Na terenie Galicji zachodniej (m. in. w Krakowie) zorganizował 45 szkół przemysłowych uzupełniających, wiele internatów, organizacji przemysłowych itp. Wchodził do komitetu wykonawczego Ligi Pomocy Przemysłowej. Już w r. 1906 był członkiem Zarządu Głównego TSL, a w r. 1909 został prezesem I Koła TSL w Krakowie. Przyczynił się do założenia wielu szkół i ochronek polskich w Galicji zachodniej, na terenie Śląska Cieszyńskiego, a nawet Moraw. Wraz ze Stanisławem Batko ogłosił Podręcznik do odbywania egzaminów czeladniczych w przemysłach rękodzielniczych (Kr. 1913). Brał czynny udział w życiu politycznym jako członek zarządu i wiceprezes Polskiego Stronnictwa Demokratycznego. Utrzymywał związki z pismem „Nowa Reforma”. W r. 1914 został radnym miejskim, wybranym z pierwszego koła wyborczego (inteligencji).

Po wybuchu pierwszej wojny światowej O. został powołany przez Naczelny Komitet Narodowy (NKN) do Departamentu Ogólnego NKN i brał udział w organizowaniu Legionów i akcji udzielenia im finansowej pomocy, a po utworzeniu w r. 1916 Departamentu Opieki został jednym z najbardziej aktywnych jego członków. Objeżdżał Galicję zachodnią, organizując lokalne komitety pomocy dla legionistów, a następnie dla Polskiego Korpusu Posiłkowego. O. był obecny na procesie legionistów w Marmarosz Sziget jako delegat społeczeństwa Krakowa i starał się zorganizować pomoc dla więźniów. Jego brat stryjeczny Kazimierz Michał Ostrowski był jednym z głównych obrońców legionistów w tym procesie. W końcu października 1918 O. został zastępcą naczelnika Straży Obywatelskiej. Był współorganizatorem Krakowskiej Szkoły Inwalidów Wojennych i inicjatorem budowy pomników, m. in. poległych legionistów, na cmentarzu Rakowickim. W Polsce Niepodległej O. nadal pełnił funkcję inspektora stowarzyszeń przemysłowych, awansując 1 V 1926 na stanowisko naczelnika Wydziału Przemysłowego Urzędu Wojewódzkiego w Krakowie. W okresie 18 III 1925 – 2 VI 1926 był komisarzem rządowym dla Królewskiego Stołecznego Miasta Krakowa, co oznaczało przejęcie faktycznych funkcji prezydenta miasta. Po reaktywowaniu przez Najwyższy Trybunał Administracyjny rozwiązanej uprzednio Rady Miejskiej, w dn. 28 IX 1926 O. został wybrany przez nią na wiceprezydenta Krakowa. Uzyskał wówczas zwolnienie ze stanowiska naczelnika Wydziału Przemysłowego Urzędu Wojewódzkiego. Urząd wiceprezydenta miasta zajmował do momentu przejścia na emeryturę w r. 1934. W r. 1927 został wybrany na prezesa Zarządu Głównego TSL i pełnił tę funkcję aż do wybuchu drugiej wojny światowej.

O. był członkiem Tow. Muzeum Etnograficznego i wszedł w skład powołanego w latach dwudziestych przez Seweryna Udzielę komitetu dla założenia skansenu etnograficznego na terenie krakowskiego Lasku Wolskiego, ale projekt ten nie został zrealizowany. Wraz z przyjaciółmi politycznymi O. kupił od Mariana Dąbrowskiego połowę czasopisma „Nowa Reforma”, które po wyborach do sejmu w r. 1928 upadło. Wg K. Bąkowskiego O. zrobił to dlatego, ponieważ miał zamiar kandydować na posła. W czasie działań wojennych 1939 r. O. wyjechał do Lwowa i powrócił stamtąd w lutym 1940. W obawie przed aresztowaniem przez pewien czas ukrywał się. Zmarł w Krakowie 14 VIII 1942 i pochowany został na cmentarzu Rakowickim. Był odznaczony m. in. Krzyżem Legionów i Krzyżem Oficerskim Polonia Restituta.

W małżeństwie z Kazimierą z Sośnickich (6 XI 1877 – 16 XII 1954) O. miał dwóch synów: Kazimierza, adwokata zamieszkałego w Krakowie, w okresie drugiej wojny światowej oficera Komendy Głównej Armii Krajowej, i Witolda Macieja (1911–1966), inżyniera rolnika.

 

Portrety O-ego namalowane przez Stanisława Żarneckiego i Wincentego Wodzinowskiego w posiadaniu Kazimierza Ostrowskiego oraz – przez Juliusza Grossego w posiadaniu spadkobierców Witolda Macieja Ostrowskiego; Rzeźba (głowa) wykonana przez Ksawerego Dunikowskiego w Muz. Narod. w Kr.; – Łoza, Czy wiesz, kto to jest?; Olszewicz, Lista strat kultury pol.; – Dobrowolski H., Samorząd Miasta Krakowa, jego organizacja i kancelaria w latach 1914–1939, „Archeion” T. 23: 1954 s. 58; Dziesięciolecie Polski Odrodzonej, (fot.); Kraków. Rozszerzenie granic 1909–1915, Wyd. K. Rolle, Kr. 1931 s. 151 (fot.), 650; Seweryn T., Seweryn Udziela jako twórca Muzeum Etnograficznego w Krakowie, Kr. 1938 s. 8–9; Sikora W., Towarzystwo Szkoły Ludowej 1891–1928, Kr. 1929; – Lasocki Z., Wspomnienia szefa Administracji P.K.L. i K.Rz., Kr. 1931 s. 21; Liga Pomocy Przemysłowej. Sprawozdanie za czas od 1/1 1910 do 30/6 1911, Lw. 1911 (fot.); Ostrowska-Grabska H., Bric à brac 1848–1939, W. 1978 s. 12, 13, 22, 30, 31, 33–5, 128/9 (fot.); – „Czas” 1915 nr 378, 436, 1925 nr 137; „Ilustr. Kur. Codz.” 1925 nr 164 s. 8, nr 165 s. 1, 1926 nr 271 (fot.); „Przew. Oświat.” 1906–39; – Arch. Państw. w Kr.: Akta Zarządu Głównego TSL 1911–1937; B. PAN w Kr.: rkp. 7795 (Teki Józefa Zielińskiego); B. UJ: rkp. 7300 III k. 113 (K. Bąkowski, Notaty różnych krakowian); Zarząd Miejski w Kr.: Akta Miasta Krakowa 1918–37; – Papiery rodzinne i informacje uzyskane od Kazimierza Ostrowskiego.

Marian Zgórniak

 
 

Powiązane zdjęcia

   
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.