INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Władysław Sobański     

Władysław Sobański  

 
 
Biogram został opublikowany w latach 1999-2000 w XXXIX tomie Polskiego Słownika Biograficznego.

Kliknij, aby edytować tekst...

 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Sobański Władysław (1877–1943), ziemianin, dyplomata. Ur. 7 XII w rodzinnym majątku Sumówce (pow. olhopolski), był synem Kazimierza (1832–1888) i Marii z Potulickich, córki Kazimierza Ludwika (zob.).

S. studiował rolnictwo na uniw. kijowskim. Był właścicielem dóbr w Przeździatce w pow. sokołowskim. W czasie rewolucji 1905–7 działał w Stronnictwie Polityki Realnej, był jednym z założycieli Polskiego Klubu Narodowego w Moskwie oraz wiceprezesem Polskiego Czerwonego Krzyża w Rosji. Po wybuchu pierwszej wojny światowej powstały w sierpniu 1914 Komitet Obywatelski m. st. Warszawy powołał go na stanowisko kierownika Wydz. Zaopatrzenia, a w r. 1915 S. stał na czele jednego z wydziałów Warszawskiego Tow. Dobroczynności. W lipcu 1915 przed zajęciem Warszawy przez Niemców ewakuował się do Rosji, gdzie wszedł w skład Komitetu Narodowego Polskiego.

Po rewolucji lutowej 1917 r. S. wyjechał do Szwajcarii. Należał tam do członków założonego w sierpniu t.r. Komitetu Narodowego Polskiego (KNP) w Lozannie. Po przeniesieniu wkrótce KNP do Paryża był od 15 X t.r. przedstawicielem Komitetu w Wielkiej Brytanii. W związku ze staraniem prezesa KNP Romana Dmowskiego o uzyskanie pożyczki dla Komitetu od rządów Ententy, S. i Maurycy Zamoyski gwarantowali jej spłatę. W Londynie S. zabiegał o uzyskanie poparcia rządu brytyjskiego dla sprawy polskiej i zarazem informował KNP o ważnych dla Polski decyzjach tegoż rządu. We wrześniu t.r. uzyskał od Wielkiej Brytanii uznanie Armii Polskiej utworzonej we Francji za armię autonomiczną, sojuszniczą i współwalczącą. Przed rozpoczęciem konferencji pokojowej w Paryżu opracował w styczniu 1919 memoriał o stanowisku Wielkiej Brytanii wobec Polski. W pracach konferencji brał udział jako jeden z ekspertów zagadnień politycznych i dyplomatycznych.

Od 29 VIII 1919 do 4 IX 1924 S. był posłem nadzwycz. i ministrem pełnomocnym w Belgii i Luksemburgu. W październiku 1920 udało mu się przeforsować zasadę obecności delegata Polski na obradach Ligi Narodów w Brukseli podczas omawiania sprawy konstytucji Wolnego Miasta Gdańska. W dn. 2 XII 1924 S. został mianowany posłem i ministrem pełnomocnym w Hiszpanii i Portugalii. Na stanowiskach tych pracował do 1 III 1927, kiedy to przeniesiony został w stan rozporządzalności. Na początku l. trzydziestych przebywał w Paryżu. Opublikował m.in. książkę pt. Tour d’horizon. (Le point de vue polonais) (Paris 1931) złożoną z ogłoszonych przezeń na łamach pisma „Le Figaro” artykułów w l. 1929–31, przedstawiających punkt widzenia «przeciętnego Polaka» na różne bieżące problemy polityki zagranicznej. W liście do Ignacego J. Paderewskiego z 25 VI 1932 krytykował rząd polski za brak myśli przewodniej w polityce zagranicznej i zwrócił się do niego z apelem o wygłoszenie w Europie przemówienia w obronie polskiego Pomorza.

S. wrócił w l. późniejszych do Polski. Mieszkał w Warszawie. W związku z aktualnością sprawy reformy ustroju rolnego napisał broszurę pt. Samoobrona rolnictwa. Wnioski do programu agrarnego (W. 1937). Występował w niej przeciw wywłaszczeniu większej własności, opowiadał się natomiast za jej stopniową parcelacją i za środkami mogącymi poprawić stan polskiego rolnictwa, jak melioracje, osadnictwo, komasacja karłowatych gospodarstw itp. Po agresji niemieckiej na Polskę we wrześniu 1939 poseł hiszpański w Polsce L. de Pedroso zabrał S-ego samochodem z bombardowanej Warszawy i dowiózł go do wsi Kozłówka koło Lublina, będącej własnością Zamoyskich. S. zmarł w r. 1943. Był odznaczony m.in. francuską Legią Honorową III kl., belgijskimi Orderami: Leopolda I kl., Korony i Orderem Luksemburskim.

S. był żonaty od r. 1904 z Zofią z Zamoyskich (ur. 1885).

 

Album sterników państwa pol., s. 288–9 (fot.); Kto był kim w II Rzeczypospolitej, W. 1994 (fot.); Łoza, Czy wiesz, kto to jest?; Mater. do biogr., geneal. i herald. pol., III 240; Pułaski, Kronika, II; Księga adresowa Polski…, W. 1930 s. 535 (Kozłówka), 584 (Przeździatka); Rocznik służby zagranicznej RP, W. 1938 s. 45, 81, 123; – Dmowski R., Polityka polska i odbudowanie Państwa, W. 1988 I–II; Hist. dyplomacji pol., III–IV; Holzer J., Molenda J., Polska w pierwszej wojnie światowej, W. 1967; Leczyk M., Komitet Narodowy Polski a Ententa i Stany Zjednoczone 1917–1919, W. 1966; Lorentowicz J., La Pologne en France, Paris 1938 II; Lundgreen-Nielsen K., The Polish Problem at the Paris Peace Conference, Odense 1977; Mikos S., Wolne Miasto Gdańsk a Liga Narodów 1920–1939, Gd. 1979; Pajewski J., Odbudowa państwa polskiego 1914–1918, W. 1980; tenże, Wokół sprawy polskiej Paryż-Lozanna-Londyn 1914–1918, P. 1970 (fot.); Piszczkowski T., Anglia a Polska 1914–1939, Londyn 1975; Seyda M., Polska na przełomie dziejów, P. 1927–31 I–II; Sibora J., Narodziny polskiej dyplomacji u progu niepodległości, W. 1998; Stemplowski R., Raport dyplomaty hiszpańskiego, „Polityka” 1983 nr 38 s. 1, 11–12; – Arch. Paderewskiego, I–III; Grabski S., Pamiętniki, W. 1989 I–II; Kalendarzyk polityczno-historyczny m. stoł. Warszawy na 1916 rok, W. 1916; toż na rok 1917, W. 1917; Krzywoszewski S., Długie życie, W. 1947 s. 254; Lednicki W., Pamiętnik, Londyn 1967 II; [Lubomirska M.Z.], Pamiętnik księżnej Marii Zdzisławowej Lubomirskiej 1914–1918, P. 1997; Pajewski J., Poza wczoraj, P. 1992; Romer E., Pamiętnik paryski 1918–1919, Wr. 1989; Skirmunt K., Moje wspomnienia 1866–1945, Rzeszów 1997; Sprawy polskie na Konferencji Pokojowej w Paryżu w 1919 r. Dokumenty i materiały, W. 1965–8 I–III; Świtalski K., Diariusz 1919–1935, W. 1995; – „Czas” 1904 nr 5, 10.

Andrzej Piber

 

 
 

Chmura tagów

 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.