INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Władysław Stein (Wolf Natan)     

Władysław Stein (Wolf Natan)  

 
 
1906-02-08 - 1966-05-13
Biogram został opublikowany w latach 2004-2005 w XLIII tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Stein Władysław (Wolf Natan ) (1906–1966), lekarz, docent Wojskowej Akademii Medycznej w Łodzi, pułkownik Wojska Polskiego.

Ur. 8 II w Warszawie, jako Wolf Natan (Nataniel) w spolonizowanej rodzinie żydowskiej, był synem Jakuba (1882–1943), księgowego, i Róży z Eilsteinów (1886–1943).

Po ukończeniu w r. 1916 szkoły powszechnej uczył się S. do r. 1925 w Gimnazjum Humanistycznym w Warszawie. T.r. rozpoczął studia na Wydz. Lekarskim Uniw. Warsz.; 28 VI 1932 otrzymał dyplom lekarza medycyny. Dn. 1 VIII t.r. został powołany do WP i skierowany do Szkoły Podchorążych Sanitarnych Rezerwy – Centrum Wyszkolenia Sanitarnego w Warszawie. Ukończył szkołę 28 II 1933 w stopniu podchorążego rezerwy, a następnie jako młodszy lekarz odbywał do 15 IX t.r. praktykę wojskową w 24. pp 27. DP w Łucku. Od 16 IX pracował w Warszawie jako lekarz asystent na oddziale neurologicznym Szpitala Starozakonnych na Czystem (obecnie Szpital Wolski) pod kierunkiem Władysława Sterlinga. Jednocześnie prowadził prywatną praktykę lekarską we własnym gabinecie przy ul. Nowolipki 14/6. T.r. został członkiem nowo powstałego Polskiego Tow. Neurologicznego. Podjął także działalność badawczą nad zagadnieniami związanymi z endokrynologią, powiązaniami neurologii z dziedzinami pokrewnymi oraz tzw. chorobami z pogranicza (choroba Basedowa i różne odmiany padaczki, zespół migrenowo-tężyczkowy z objawami wielkiej histerii, dystrofia miotoniczna bez zaburzeń dokrewnych i atropatie jajnikowe). Jako specjalistę neurologa powoływano go do wojska na ćwiczenia krótkoterminowe; w r. 1935 wziął udział w sześciotygodniowych manewrach wojennych w 36. pp Legii Akademickiej, a w r.n. został mianowany podporucznikiem rezerwy; w r. 1937 odbył ćwiczenia w 11. Pułku Ułanów im. Marszałka Śmigłego Rydza w Ciechanowie, po których awansował do stopnia porucznika rezerwy. W latach międzywojennych opublikował Zespół migrenowo-tężyczkowy z objawami wielkiej histerii (W. 1935, wspólnie z Mojsiejem Maurycym Wolffem), Zespoły pozapiramidowe w chorobach metakiłowych i w kile mózgu (W. 1938, wspólnie z Leonem Prussakiem) oraz artykuły w periodykach medycznych: W sprawie leczenia tężca metodą Dufoura („Kwart. Kliniczny Szpitala Starozakonnego” T. 16: 1937 nr 3–4 odb. W. 1938), Przypadek wiądu rdzenia z erytromelalgią („Neurologia Pol.” T. 21: 1938 nr 1–2 wspólnie ze Sterlingiem), Choroba Heine-Medina. Zapalenie wielonerwowe czy rozsiane zapalenie układu nerwowego? („Warsz. Czas. Lek.” R. 16: 1939 nr 4, odb. W. 1939).

Dn. 24 VIII 1939 został S. zmobilizowany i otrzymał przydział do 1. baonu «Wilków» 15. pp, na stanowisko lekarza baonu. W kampanii wrześniowej 1939 r. uczestniczył w walkach w rejonie Wielunia i Pabianic, m.in. w boju pod Ksawerowem. W nocy z 8 na 9 IX t.r. na szosie pod Pabianicami został ciężko ranny i dostał się do niewoli. W szpitalu dla jeńców, mieszczącym się w szkole powszechnej przy klasztorze Zgromadzenia Sióstr Urszulanek Serca Jezusa Konającego (tzw. szarych) w Sieradzu, usunięto mu zmiażdżoną łopatkę. W lutym 1940 został przewieziony na dwa tygodnie do obozu rozdzielczego w Ostrzeszowie, a stąd do Oflagu XII A w Hadamarze koło Limburga w Hesji. W końcu sierpnia t.r. znalazł się w Stalagu w Görlitz, a we wrześniu w Oflagu II C w Woldenbergu (Dobiegniew). W niewoli, na zorganizowanym wśród jeńców Wyższym Kursie Nauczycielskim, prowadził wykłady m.in. z fizjologii układu nerwowego i psychiatrii dziecięcej. Ewakuowany z Woldenbergu w styczniu 1945 został 30 I t.r. oswobodzony przez wojska radzieckie w miejscowości Detz (Dziedzice koło Barlinka).

Dn. 10 II 1945 zameldował się S. w Rejonowej Komendzie Uzupełnień w Kaliszu i w marcu t.r. stanął w Łodzi przed specjalną komisją dla byłych jeńców. Dn. 28 IV został przed Dep. Personalny MON zmobilizowany do WP w stopniu kapitana i 1 V objął stanowisko Szefa Oddziału Chorób Nerwowych (etat pułkownika) w Szpitalu Okręgowym w Łodzi (od 16 XI 1946 Główny Szpital Kliniczny, od 16 I 1947 Szpital Kliniczny Centrum Wyszkolenia Sanitarnego). Od podstaw zorganizował Oddział w którym przez pierwsze trzy lata był jedynym lekarzem, sporadycznie tylko korzystającym z pomocy lekarzy z innych komórek szpitala. Prowadził jednocześnie zajęcia w utworzonej 31 VII 1945 Wojskowo-Medycznej Szkole Felczerów; 28 XII t.r. awansował na stopień majora. Dn. 1 X 1946 dokonał zmiany imienia z Wolf Natan na Władysław, 12 VII 1947 otrzymał stopień podpułkownika. W l. 1947–8 należał do Polskiej Partii Robotniczej, ale przed kongresem zjednoczeniowym w grudniu 1948 usunięto go z partii za słabą aktywność. Z chwilą utworzenia Wojskowego Szpitala Klinicznego na bazie Szpitala Klinicznego Centrum Wyszkolenia Sanitarnego został mianowany 16 I 1949 ordynatorem jego Oddziału Neurologicznego. Pracę dydaktyczną kontynuował w powstałym 19 X 1950 Centrum Wyszkolenia Medycznego w Łodzi. W r. 1951 uzyskał specjalizację II st. w zakresie neurologii. Dn. 27 IV 1954 został mianowany pułkownikiem, a 29 I 1955, na podstawie pracy O zagadnieniu patogenezy moczenia nocnego u żołnierzy, opublikowanej częściowo jako Kilka uwag w sprawie patogenezy i leczenia niektórych postaci moczenia nocnego („Pol. Tyg. Lek.” R. 10: 1955 nr 32, odb. W. 1955) przyznano mu stopień docenta. Po utworzeniu w r. 1958 Wojskowej Akad. Med. został 12 VI t.r. szefem Katedry Neurologii i jednocześnie kierownikiem Kliniki Neurologicznej (etat generała brygady).

W okresie powojennym zajął się S. przede wszystkim problematyką nerwic i następstw urazów układu nerwowego, nabytych podczas wojny oraz protogenezie szeregu chorób układu nerwowego. Opublikował w tym czasie ok. 120 prac, m.in. Psychonerwice jeńców <„choroba drutów kolczastych”> („Lekarz Wojsk.” R. 24: 1948 nr 4), Ogniskowy zespół wegetatywny po urazie płata czołowego („Neurologia, Neurochirurgia i Psychiatria Pol.” R. 1: 1951 nr 3, odb. W. 1951), O powikłaniach neurologicznych po szczepieniach przeciwdurowych („Pol. Tyg. Lek.” R. 7: 1952 nr 15, odb. W. 1952), Przypadek ostrego psychotyczno azotemicznego zapalenia mózgu („Wiad. Lek.” R. 9: 1956, wspólnie z Adamem Bukowczykiem), Współistnienie zespołu miopatyczno-miastenicznego i zmian w układzie nerwowym („Biul. Wojsk. Akad. Med., Supl. II. Zagadnienia Med. Klinicznej” 1961 z. 1, wspólnie z Mieczysławem Strzałko), Mechanizm zaburzeń neuropsychicznych dostrzeganych przy ewakuacji obozu jeńców („Lekarz Wojsk.” R. 41: 1965 nr 12). Był autorem instrukcji o postępowaniu w niektórych jednostkach chorobowych a także wspomnienia pośmiertnego o Sterlingu („Neurologia Pol.” T. 24: 1950 nr 1–4). W r. 1957 zredagował „Pamiętnik Centralnego Wojskowego Szpitala Klinicznego” (Ł.), wydany z okazji dziesięciolecia jego działalności. Opublikował w nim dwie prace: O rzadkich powikłaniach neurologicznych w gruźlicy i Próba leczenia jamistości rdzenia hormonem adrenokortykotropowym. Wchodził w skład komitetu redakcyjnego „Biuletynu Wojskowej Akademii Medycznej”, brał udział w pracach Koła Lekarzy Wojskowych i Oddz. Łódzkiego Polskiego Tow. Lekarskiego. Wykształcił i wyspecjalizował w dziedzinie neurologii kilkunastu lekarzy wojskowych i cywilnych; na stopień doktora nauk medycznych wypromował czterech lekarzy, a dwóch jego uczniów uzyskało stopień docenta. Przewlekła choroba serca zmusiła S-a do zwolnienia się z wojska i wcześniejszego przejścia na emeryturę (20 IV 1961). Zmarł 13 V 1966 w Łodzi. Był odznaczony m.in. Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1946), Złotym Krzyżem Zasługi (1946) i Medalem 10-lecia Polski Ludowej (1955).

W małżeństwie zawartym 28 IX 1946 z Janiną Sokalską (ur. 13 V 1915), pochodzącą z rodziny kupieckiej w Przyborze (Czechosłowacja), miał S. córkę Ewę (ur. 7 III 1948).

 

Fot. w Mater. Red. PSB; – Łódzka bibliografia regionalna 1945–1970, Ł. 1976; toż za l. 1971–80, Ł. 1994; Pol. Bibliogr. Lek. za l. 1948–66; Spis fachowych pracowników służby zdrowia, W. 1964 s. 330; – Hanecki M., Udział lekarzy i przyrodników pochodzenia żydowskiego w rozwoju nauk lekarskich w Polsce ostatniego stulecia, „Biul. Żyd. Inst. Hist.” 1972 nr 1 (81) s. 112–13; Herman E., Neurolodzy polscy, W. 1958; – Polski almanach medyczny, Oprac. Z. Woźniewski, W. 1957 s. 324; Rocznik lekarski Rzeczpospolitej Polskiej za r. 1936, W. 1936; toż za r. 1938, W. 1938; toż za r. 1948, W. 1948 s. 430; – Nekrologi i wspomnienia pośmiertne: „Biul. Wojsk. Akad. Med.” T. 9: 1966 z. 2 s. 77–80 (M. Strzałko), „Lekarz Wojsk.” 1966 nr 8 s. 750–1 (tenże, fot.), „Neurologia i Neurochirurgia Pol.” 1967 nr 1 s. 113–14 (tenże), „Życie Warszawy” 1966 nr 119; – CAW: Akta personalne S-a, sygn. 1747/741.

Zdzisław G. Kowalski

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.