INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Władysław Szerner     

Władysław Szerner  

 
 
1836-06-03 - 1915-01-04
 
Biogram został opublikowany w XLVIII tomie Polskiego Słownika Biograficznego w latach 2012-2013.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Szerner Władysław (1836–1915), malarz i rysownik.

Ur. 3 VI w Warszawie, był synem Karola, w l. pięćdziesiątych naczelnika sekcji administracyjno-rachunkowej w Wydz. Górnictwa Król. Pol. (od r. 1856 w stanie spoczynku), od r. 1850 radcy honorowego.

S. ukończył Inst. Szlachecki w Warszawie, po czym do r. 1862 kształcił się w malarstwie w tamtejszej Szkole Sztuk Pięknych, pod kierunkiem m.in. Rafała Hadziewicza; zaprzyjaźnił się wówczas z młodszym od siebie Józefem Brandtem. Wg niektórych opracowań, w czasie powstania styczniowego był internowany przez Austriaków w Oświęcimiu; z pewnością przebywał w Ołomuńcu, gdzie wykonał rysunek Wnętrze kazamaty z politycznymi więźniami w Ołomuńcu, opublikowany w r. 1864 w Paryżu, w jednym z wiosennych numerów „L’Illustration”. Najprawdopodobniej także w tym okresie przebywał w Częstochowie, o czym świadczą jego rysunki z Jasnej Góry, ilustrujące anonimowy artykuł pt. „Kilka pamiątek z Częstochowy” („Tyg. Ilustr.” 1864 nr 262). W okolicach Skalbmierza naszkicował miejscowych chłopów w ubiorach świątecznych i weselnych (tamże 1864 nr 266). W maju 1865 wstąpił do ASP w Monachium, ale immatrykulował się dopiero w r. 1867. Był uczniem malarzy historycznych: A. Wagnera, W. Dietza. H. Anschütza i A. Strähubera.

S. odnowił przyjaźń z Brandtem, w którego pracowni zamieszkał, należąc do grona jego nieformalnych uczniów. Z rekomendacji Brandta podjął też po r. 1865 współpracę jako rysownik z warszawskim tygodnikiem „Kłosy”. Utrzymywał kontakty z monachijską kolonią malarzy polskich, m.in. Alfredem Wierusz-Kowalskim, Antonim Kozakiewiczem, a zwłaszcza Władysławem Czachórskim. W Monachium wykrystalizował się warsztat artystyczny S-a, który uległ znacznemu wpływowi realistycznego malarstwa Brandta; S. tworzył sceny rodzajowe z udziałem Lisowczyków i husarii oraz podkrakowskich chłopów. Jego niewielkie, dobrze komponowane nastrojowe obrazy, odznaczały się wirtuozerią wykonania i były chętnie kupowane zarówno w Polsce, jak i w Niemczech. Wiosną 1870 przebywał S. w kraju, w Przybenicach koło Skalbmierza, w majątku rodzinnym żony, jednak wkrótce potem wrócił do Monachium i nadal mieszkał u Brandta.

Od początku l. siedemdziesiątych wysyłał S. obrazy do Warszawy na wystawy TZSP: Święty Franciszek (1870), Gęsiarka (1872), Powrót z jarmarku (1873), Dziewczyna z dwojaczkami (1874), Przed karczmą w dzień jarmarczny (1875); w większości pokazywał je także w TPSP w Krakowie. W „Kłosach” zamieszczał scenki rodzajowe, m.in. Przed kościołem dominikanów w Krakowie (1872 nr 72), Swaty w Krakowskiem (1872 nr 180), Przy kramach w Sukiennicach (1874 nr 121) oraz widok przedstawiający wnętrze pracowni monachijskiego malarza Wilhelma Kaulbacha (1874 nr 229). Reprodukcje obrazów S-a publikowane w „Kłosach” w l. 1872–5 Przed kościołem dominikanów w Krakowie, Gęsiarka, Przy kramach w Sukiennicach i Południe w wiejskiej zagrodzie z uznaniem omawiał na łamach pisma Kazimierz Wójcicki (1872 nr 370, 1874 nr 474, 477, 1875 nr 538).

W r. 1874 został S. członkiem zwycz. Kunstvereinu w Monachium (był nim do r. 1909); w l. 1875–8 sprzedał tej instytucji obrazy przedstawiające polskie tematy folklorystyczne: Polnische Vorstadtschenke, Rast, Krakauer Viergespann i Krakauer Bauern, które zostały następnie wylosowane jako premie Kunstvereinu. W r. 1876 wystawił w krakowskim TPSP obraz Przed karczmą w dzień jarmarczny, a w TZSP obraz U przewozu. W październiku t.r., pod nieobecność Brandta, przyjął w jego pracowni Józefa Ignacego Kraszewskiego, a pod koniec t.r. zamieścił rysunek Pracownia Brandta w Monachium („Tyg. Ilustr.” 1876 nr 53). Kraszewski, który swą monachijską wizytę poświęcił przeglądowi twórczości młodych polskich malarzy, w opublikowanym potem tekście „Listy. Monachium w październiku 1876 r.” („Kłosy” 1876 nr 591 s. 271, 274–5) chwalił obrazy S-a jako «sceny rodzajowe pełne prawdy i wdzięku». Nadal wystawiał w kraju, posyłając do TZSP obrazy Przy studni, Pancerni i Popas (1877) oraz Dzień targowy w miasteczku (1878). Po r. 1877, latem, malował w plenerze w Orońsku koło Radomia, majątku żony Brandta, Heleny 1.v. Pruszakowej.

W r. 1881 wyprowadził się S. z rodziną od Brandta, pozostając nadal w Monachium. Podjął w tym czasie współpracę z „Biesiadą Literacką” i „Ziarnem”. Wraz z Brandtem znalazł się wśród kilkunastu obrońców obrazu „Przegląd kawalerii” Jana Rosena eksponowanego na wystawie w Paryżu w r. 1889 („Kur. Warsz.” 1889 nr 106), a skrytykowanego przez Stanisława Witkiewicza w artykule „Na wystawę paryską” (tamże nr 92). Od końca l. osiemdziesiątych wystawiał w warszawskim salonie Józefa Krywulta (do jego likwidacji w r. 1906). Należał do grona malarzy, przyjaciół i uczniów Juliusza Kossaka, którzy z okazji jubileuszu pracy artystycznej malarza w r. 1890 ofiarowali mu pamiątkową malowaną paletę. Coraz częściej tworzył S. w tym czasie sceny z udziałem historycznych formacji jazdy, które w kolejnych latach pokazywał w TZSP: Lisowczyki (1889), Lisowczycy i Pancerni (1891) oraz Wyjazd na polowanie i Po polowaniu (1892). Na początku l. dziewięćdziesiątych zainteresował się tematyką huculską, powstały wtedy: Drużba, Hucułka jadąca na targ, Huculi, Hucułki, Rynek miasteczka wschodniej Galicji, Miasteczko na Rusi; kilka wersji Hucułki oraz Targ w małym miasteczku na Rusi w l. 1893–1900 pokazywał najpierw w TZSP, a następnie TPSP w Krakowie. Na Wystawie Sztuki Współczesnej podczas Powszechnej Wystawy Krajowej we Lwowie w r. 1894 zdobył brązowy medal za Lisowczyków w pochodzie. Jednakże Cezary Jellenta, przyznając jego obrazom zalety kolorystyczne i staranność wykonania, dostrzegł w nich brak inwencji zastąpiony niemal «mechanicznym tasowaniem i przestawianiem figur» („Galeria ostatnich dni”, Kr. 1897 s. 36–8). W r. 1906 obrazy S-a prezentowane były w TZSP przy okazji wystawy A. Wagnera i jego uczniów. W TZSP oraz krakowskim i lwowskim TPSP wystawiał S. do r. 1913. Z czasem tworzył coraz mniej, a wreszcie schorowany, zrezygnował z malowania. Zmarł 4 I 1915 w Unter-Haching koło Monachium i tam został pochowany.

W zawartym przed r. 1870 małżeństwie z Apolonią z Gepertów (Geppertów, ur. ok. r. 1834), miał S. syna Władysława (zob.).

Obrazy S-a pokazano w r. 1917 w Poznaniu na „Wystawie doborowych dzieł malarstwa polskiego” oraz w r. 1920 w Warszawie na pokazie kolekcji Z. Rosińskiego z Poznania, urządzonym na rzecz Polskiego Białego Krzyża. Płótno Zagończycy eksponowano w r. 1984 na wystawie „Malarze polscy (1850–1950)” w Montrealu. Prace S-a prezentowano również na wystawie «polskich monachijczyków» zatytułowanej „I po co myśmy tam jechali?”, zorganizowanej w r. 2005 w Suwałkach, a w r.n. pokazanej w Muz. Pomorza Zachodniego w Słupsku. Rysunkami i obrazami S-a zilustrowano publikację „Strój krakowiaków wschodnich” („Atlas polskich strojów ludowych” Cz. 5: 1960 z. 9). Imieniem S-a nazwano ulicę w Warszawie.

Prace S-a znajdują się w muzeach narodowych w Warszawie, Krakowie i Poznaniu, Galerii Narodowej we Lwowie, Muz. Polskim w Chicago, Fundacji Kościuszkowskiej w Nowym Jorku oraz licznych zbiorach prywatnych w kraju i za granicą. Od końca l. dziewięćdziesiątych pojawiają się często w handlu antykwarycznym.

 

Grajewski, Bibliogr. ilustracji; – Bruckmanns Lexikon der Münchner Maler im 19. Jahrhundert, München 1981–94; Ilustr. Enc. Trzaski, V; Jaworska W., Malarze polscy (1850–1950), Montréal 1984; Lewicka-Morawska A. i in., Słownik malarzy polskich. Od średniowiecza do modernizmu, W. 1998 I; Swieykowski, Pam. Tow. Przyj. Sztuk Pięknych; Thieme–Becker, Lexikon d. Künstler; – Katalog ilustrowany wystawy sztuki współczesnej we Lwowie, Lw. 1894; – Dobrowolski, Nowoczesne malarstwo pol., II: Jaroszyński W., Władysława Czachórskiego żywot i sprawy, L. 2004; Krzysztofowicz-Kozakowska S., Malarstwo polskie w zbiorach za granicą, Kr. 2003; Liczbińska M., Stępień H., Artyści polscy w środowisku monachijskim w latach 1828–1914, W. 1994; Malarze polscy w Monachium, studia i szkice, Red. Z. Fałtynowicz, E. Ptaszyńska, Suwałki 2007; [Nowaczyński A.] Clarus, Monachijczycy nowocześni, „Kraj” 1900 nr 18–20, 22; Płażewska, Warsz. Salon A. Krywulta, s. 408, 544; Pol. życie artyst. w l. 1890–1914; Siemieński L., Z wystawy obrazów i rzeźb [TPSP Kr.], „Czas” 1875 nr 141, 142; Stępień H., Artyści polscy w środowisku monachijskim w latach 1828–1855, Wr. 1990; toż w l. 1856–1914, W. 2003; – Inwentarz rękopisów Zakładu Narodowego im. Ossolińskich, Red. I. Turska, Wr. 1949 II; Wiercińska, Katalog prac TZSP; – „The Art Collector” T. 3: 1891; „Kłosy” 1876 nr 594 s. 316–17; „Kur. Pozn.” 1917 nr 258; „Kur. Warsz.” 1906 nr 147, 1915 nr 73, 1920 nr 184; „Tyg. Ilustr.” 1889 nr 321, 343, 1890 nr 9, 1894 nr 23; „Zdrój” 1918 nr 5; „Ziarno” 1904 nr 9; – Nekrologi i wspomnienia pośmiertne z r. 1915: „Nowa Gaz.” nr 118 (błędne miejsce śmierci), „Kur. Warsz.” nr 73 (H. Piątkowski), „Tyg. Ilustr.” nr 12 (tenże); – B. Jag.: rkp. 7495/I (papiery TPSP we Lw., listy S-a z l. 1893–1910 oraz listy jego żony Apolonii z l. 1910–14), rkp. 7831 (koresp. do TPSP w Kr.) k. 118 (list S-a z 7 VI 1876); B. Nauk. PAU i PAN w Kr.: rkp. 718 (zbiór autografów Cypriana Walewskiego) k. 1237–8 (list S-a do „Kłosów” z 27 XII 1865), sygn. 3850 (fot. zbiorowa).

Bibliogr. dot. Karola Szernera: Plenkiewicz R., Zakłady górnicze w Białogonie, „Ateneum” T. 92: 1898 z. 4; – Rocznik urzędowy obejmujący spis naczelnych władz cesarstwa oraz wszystkich władz i urzędów Królestwa Polskiego, W. 1850; toż, W. 1852; toż, W. 1853; toż, W. 1855; toż, W. 1856; Skorowidz mieszkańców Warszawy z przedmieściami w r. 1854, W. 1854 s. 323; – „Kur. Warsz.” 1850 nr 320.

Joanna Daranowska-Łukaszewska

 
 

Chmura tagów

 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 

Postaci powiązane

 

Władysław Karol Szerner

1870-04-19 - 1936-01-12 malarz
 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Kazimiera Iłłakowiczówna

1889-08-06 - 1983-02-16
dramaturg
 

Henryk Gruber

1892-02-13 - 1973-01-20
bankowiec
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Michał Mościcki

1894-09-29 - 1961-03-04
dyplomata
 

Tadeusz Stocki

1902-08-31 - 1993-12-03
oficer Wojska Polskiego
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.