INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Wojciech Ostrowski h. Grzymała  

 
 
ok. 1710 - 1778
Biogram został opublikowany w 1979 r. w XXIV tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Ostrowski Wojciech h. Grzymała (ok. 1710–1778), podsędek łęczycki, konfederat barski, poseł na sejmy. Był synem Stanisława Józefa, skarbnika inowłodzkiego, marszałka sejmików łęczyckich (1736, 1748), i Barbary Śleszyńskiej. Pisał się z Ostrowia (leżącego w ziemi czerskiej). Dziedziczył dobra: Skotniki, Sławoszew, Kozuby i Modlnę z przyległością Ostrowo w pow. łęczyckim, oraz Garbów w pow. orłowskim. Ponadto był posesorem wójtostwa Modlna, które konstytucją 1768 r. otrzymał w dziedziczne władanie w zamian za część Kozub zwaną Żarnowizną. Kozuby-Żarnowiznę jako nowo utworzoną królewszczyznę dostał z żoną w dożywocie. Posiadał też jakieś dobra na Pomorzu, ponieważ w r. 1733 posłował z pow. człuchowskiego na sejm elekcyjny i z woj. pomorskim podpisał wybór Stanisława Leszczyńskiego. Dn. 10 IX 1748 sejmik łęczycki powierzył mu funkcję administratora skarbu wojewódzkiego wraz z prawem wybierania czopowego i szelężnego, z roczną pensją 500 złp. Jako łowczy inowłodzki był w l. 1756–7 z woj. łęczyckiego deputatem na Trybunał Koronny. Dn. 3 X 1757 sejmik elekcyjny w Łęczycy wytypował O-ego na podsęstwo łęczyckie. Na sejmiku gospodarskim 12 IX 1758 złożył przysięgę na ten urząd, który pełnił przez lat dwadzieścia. W r. 1758 O. posłował z woj. łęczyckiego na sejm. Po zerwaniu obrad sejmowych przez posła wołyńskiego Michała Podhorskiego O., działający z polecenia marszałka Adama Małachowskiego, otrzymał od zrywacza obietnicę wycofania protestu. Lecz gdy O. 10 X informował o tym Izbę, Podhorski cichaczem uciekł z miasta. W r. 1762 O. był posłem z woj. łęczyckiego na sejm, zerwany przed obiorem marszałka. O. w gronie 48 posłów stronnictwa dworskiego podpisał remanifest (8 X), będący odpowiedzią na manifest (z 7 X) posłów opozycyjnych przeciw polskiemu szlachectwu Henryka Brühla. Jesienią 1763 został z woj. łęczyckiego deputatem na Trybunał Piotrkowski również ze stronnictwa dworskiego. Krewniak Antoni Ostrowski, bp kujawski, zwracał się do niego kilkakrotnie (22, 29 IX) o zrzeczenie się funkcji, ale nadaremnie. W r. 1764 podpisał O. z woj. łęczyckim elekcję Stanisława Poniatowskiego. Sejmik generalny w Grudziądzu nadał mu 29 X 1764 indygenat prowincji pruskiej. Posłował z woj. łęczyckiego na sejm 1766 r. Wchodził wówczas w skład komisji do przeprowadzenia kontroli działalności Teodora Wessla, podskarbiego w. kor., i komisarzy skarbu koronnego za okres od 1 VII 1764 do 30 IX 1766. Latem 1767 został konsyliarzem konfederacji woj. łęczyckiego. Po raz czwarty był z woj. łęczyckiego posłem na sejm nadzwycz. 1767–8 r. Powołany do delegacji traktatowej, wszedł następnie w skład komisji do prowadzenia układów z N. Repninem. Złożył podpis (24 II 1768) pod traktatem między Polską a Rosją. Wreszcie pod koniec obrad został wybrany do deputacji, która miała zająć się w okresie międzysejmowym ułożeniem projektu korektury praw. W l. 1768–9 pełnił funkcję żupnika, rozdzielając na województwo łęczyckie sól magazynowaną w żupie dobiegniewskiej nad Wisłą.

W 2. poł. czerwca 1768 O., z pomocą Wielkopolan, pierwszy próbował zawiązać konfederację barską w Łęczyckiem, ale oddział J. Drewicza udaremnił mu te zamiary. W styczniu 1769 O. poparł na marszałkostwie łęczyckim Jana Szczawińskiego, miecznika orłowskiego, a gdy w maju (29) marszałkiem ogłosił się Andrzej Cielecki, stał się najgorliwszym obrońcą Szczawińskiego. Zwołany głównie dzięki staraniom O-ego zjazd w Łęczycy potępił 24 VII rozłamową robotę Cieleckiego, pozbawił go stanowiska regimentarza, które posiadał przy Szczawińskim, określił kompetencje marszałka Szczawińskiego i konsyliarzy oraz zapowiedział walkę z nadużyciami. Jednocześnie wysłano delegację do Teodora Wessla i Adama Krasińskiego z prośbą o «wyjednanie spokojności» w województwie. W odpowiedzi na to Cielecki 19 VIII wystąpił przeciwko O-emu z manifestem oblatowanym w grodzie łęczyckim. Zarzucał w nim O-emu związanie się z obozem królewskim przez przyjęcie urzędu żupnika, ustanowionego przez sejm 1767–8 r., którego postanowienia nie były respektowane przez konfederatów. O. był inspiratorem również drugiego zjazdu łęczyckiego 21 VII 1771 i wysłania zeń delegatów (Stanisława Kożuchowskiego, podczaszego orłowskiego, i Wincentego Zawiszy, łowczego łęczyckiego) do Generalności celem zapobieżenia przeciągającemu się rozłamowi. Gdy Generalność na skutek tych zabiegów zawiesiła obu marszałków i zarządziła wybór nowego, O. prowadził intensywną agitację za Szczawińskim. Gdy jednak łęczycanie wybrali 18 V 1771 Teodora Dzierzbickiego, star. warckiego, O. uznał lojalnie nowego marszałka. Cielecki w liście do Tadeusza Lipskiego, kaszt. łęczyckiego, użalał się 20 V, że przeciwko niemu «jeden tylko najgłówniejszy tych czynności w najskrytszych podejściach [jest] autor, Wojciech Ostrowski».

Z ramienia sejmu rozbiorowego 1773–5 r. O. brał udział w 14 komisjach do rozsądzenia spornych spraw majątkowych. W r. 1776 posłował z rozdwojonego sejmiku łęczyckiego (jako jeden z kandydatów upatrzonych przez króla) na sejm i 23 VIII podpisał akt konfederacji generalnej obojga narodów. Z jej ramienia delegowany był do egzaminowania Komisji Skarbowej, a na drugiej sesji sejmowej (27 VIII) wyznaczono go do likwidacji rachunków Komisji Skarbowej Litewskiej. Na plenum sejmowym sprzeciwiał się (20 IX) nowym podatkom, a to ze względu na ogromne zniszczenia gospodarstw rolnych w czasie konfederacji barskiej i w związku z tym «na ubóstwo i nędzę obywateli». Apelował do możnych, by idąc za przykładem króla, który zrzekł się miliona zł, przekazywali skarbowi część swych dochodów czerpanych z różnych «gratyfikacji i indemnizacji». W ten sposób powiększy się fundusz na utrzymanie wojska i na inne potrzeby. Na sejmie tym O. został sędzią sejmowym z prowincji wielkopolskiej i 1 X wykonał z tej funkcji przysięgę przed królem. Równocześnie sejm, biorąc pod uwagę nadwerężone zdrowie O-ego i jego zasługi w służbie publicznej, przydzielił mu do pomocy w pracach sądu ziemskiego zastępcę oraz drugiego komornika granicznego. Dn. 26 X t.r. O. podał na sesji projekt ułożony przez Augusta Sułkowskiego, zmierzający do reaktywowania osady żydowskiej pod Warszawą (Nowej Jerozolimy), założonej przez Sułkowskiego, a zlikwidowanej przez marszałka Lubomirskiego. O. zmarł w końcu 1778 r.

O. żonaty był dwukrotnie: najpierw z Marianną Grabską, potem z Balbiną Czarnecką, stolnikówną łęczycką, żyjącą jeszcze w r. 1790. Z pierwszego małżeństwa pozostawił synów Onufrego i Stanisława oraz córkę Mariannę, zamężną za Stokowskim. Z drugiego małżeństwa miał 4 synów: Antoniego (zob.), Franciszka, Jana, sędziego pow. orłowskiego, i Walentego.

 

Bartoszewicz J., Znakomici mężowie polscy w XVIII w., Pet. 1856 II 284; Uruski; – Konopczyński W., Krwawe dni nad górną Wartą, „Roczn. Oddz. Łódzkiego Pol. Tow. Hist.” 1930 (odb.) s. 5, 6, 58; tenże, Polska w dobie wojny siedmioletniej, W. 1909–11 I–II; Kraushar A., Książę Repnin i Polska, W. 1900 I 311, 391, II 318; Nieć J., Młodość ostatniego elekta, Kr. 1935; Szczygielski W., Konfederacja barska w Wielkopolsce 1768–1770, W. 1970; – Diariusz sejmu… 1776, W. 1776 s. 5, 16, 146–7, 204; Diariusz sejmu 1767–1768, Lw. 1865 s. 21; Diariusze sejmowe z w. XVIII, III; Elektorowie; Elektorów poczet; Inwentarz aktów sejmikowych Prus Królewskich (1600–1764), Tor. 1950; Mémoires du roi Stanislas-Auguste, I, II; Vol. leg., VII 251, 448, 554, 557, 564, 569, 594, 605, 711, 783, 868, VIII 379, 398, 400, 446, 452, 455, 489, 520, 530, 533, 538, 576, 592, 837, 870, 911; – AGAD: Arch. Publiczne Potockich 313 t. IX, Materiały genealogiczne W. Wielądka, III 43, Zbiór Anny z Potockich Branickiej, O 30 II (korespondencja O-ego), Zbiór z Suchej 345/441 s. 62–72, Rel. Grodz. Łęczyckie nr 243 A k. 29, 111, 159, 161, 199, 200, nr 244 A k. 119–126, nr 244 B k. 41, 280, Arch. Skarbowe: Lustracje woj. łęczyckiego 1790 r., Oddz. 48 nr 64 k. 176, 207, 256, 345, 498; B. Czart.: rkp. 679, 831; B. Jag.: rkp. 3049 s. 277–278; B. Ossol.: rkp. 3030 s. 21; B. PAN w Kr.: rkp. 2348 k. 2 (Teki Pawińskiego, Lauda Łęczyckie).

Wacław Szczygielski

 

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 

Postaci powiązane

   
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Józef Rufin Wybicki

1747-09-29 - 1822-03-10
działacz polityczny
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Franciszek Ksawery Sapieha

między 1741 a 1746 - 1808
wojewoda
 

Michał Potocki

XVII w. - 1749-12-02
starosta
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.