INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Wojciech Horacy Kossak     

Wojciech Horacy Kossak  

 
 
1856-12-31 - 1942-07-29
Biogram został opublikowany w latach 1968-1969 w XIV tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Kossak Wojciech Horacy (1856–1942), malarz-batalista. Ur. w Paryżu, w noc sylwestrową 31 XII 1856, jako brat bliźniaka Tadeusza (ur. 1 I 1857). Był synem znanego malarza Juliusza i Zofii z Gałczyńskich. K. był ojcem poetki Marii Jasnorzewskiej Pawlikowskiej, pisarki Magdaleny Starzewskiej Samozwaniec i malarza Jerzego oraz stryjem pisarki Zofii Kossak Szczuckiej. Do chrztu trzymał go zaprzyjaźniony z ojcem wybitny francuski malarz-batalista Horacy Vernet, od którego otrzymał drugie imię (pierwsze po dziadku W. Gałczyńskim). Lata dziecinne K. spędził w Paryżu przy rue des Vanneaux, gdzie mieszkali jego rodzice, utrzymujący żywy kontakt z środowiskiem Wielkiej Emigracji. W r. 1861 Kossakowie przenieśli się do Warszawy. Od r. 1863 K. począł uczęszczać do III Gimnazjum przy Placu Trzech Krzyży. Przeżycia związane z powstaniem styczniowym i jego następstwami utkwiły mocno w pamięci K-a. Znalazły one odbicie np. w obrazie pt. Wspomnienie z lat dziecinnych (1891). W związku z wprowadzeniem do szkół warszawskich obowiązkowego nauczania w języku rosyjskim, Kossakowie przeprowadzili się w r. 1867 na stałe do Krakowa. W r. 1871 K. przerwał naukę w gimnazjum i w latach akad. 1871/2 i 1872/3 podjął studia artystyczne u Władysława Łuszczkiewicza w Szkole Sztuk Pięknych w Krakowie. W l. 1874 udał się do Monachium i wstąpił do tamtejszej akademii, studiując u profesorów: A. Strähubera, A. Wagnera, W. Lindenschmidta. W Monachium istniała w tym czasie liczna polska kolonia artystyczna, której przewodził Józef Brandt. K. brał udział w codziennych spotkaniach towarzyskich w Café Carlsthor i Café Tambosi. W l. 1876–7 K. służył w krakowskim pułku c. k. ułanów. Ta służba wojskowa była ważnym etapem w życiu K-a, wywarła bowiem wpływ na kierunek jego zainteresowań artystycznych jako malarza-batalisty i malarza tematów wojskowych. Portrety dowódców, rewie, przeglądy, ćwiczenia polowe, szturmy piechoty i artylerii, ataki konnicy, sceny z historii pułków – oto tematy obrazów K-a, które wyrobiły mu renomę w środowisku wojskowych, którzy byli pierwszymi klientami artysty.

Po rocznym pobycie w wojsku i otrzymaniu stopnia oficerskiego K. wyjechał na dalsze studia artystyczne do Paryża, gdzie przebywał w l. 1877–83. Polecony przez H. Rodakowskiego, został przyjęty do szkoły Leona Bonnata. Obok Bonnata i A. Cabanela, u których studiował, uważał K. za swych mistrzów malarzy francuskich: E. Detaille’a, E. Meissoniera, A. Neuville’a i H. Regnaulta. W r. 1877 K. zaczął wystawiać w Tow. Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie; odtąd niemal każdego roku jego obrazy znajdowały się na wystawach tegoż towarzystwa, które w sumie wystawiło z górą 250 prac tego artysty. W l. 1881, 1888, 1895 i 1901, a od r. 1903 co roku K. brał udział w wystawach Tow. Zachęty Sztuk Pięknych w Warszawie. Po raz pierwszy za granicą wystawiał K. na Salonie w Paryżu w r. 1878, gdzie pokazał Autoportret w mundurze ułańskim, a w 1879 Manewry w Galicji. W r. 1882 wystawił na Salonie Paryskim portret aktorki panny Fifine (Celiny Délèsy). Wystąpienie to było połączone z zatargiem artysty z zarządem wystawy o nieodpowiednio wystawiony obraz; artysta na publicznym wernisażu wyciągnął go z ramy i wyniósł z wystawy, czym zdobył sobie poklask prasy paryskiej. W r. 1890 otrzymał K. na Salonie wyróżnienie. W r. 1882 debiutował w Wiedniu w Künstlerhaus, w którym wystawił Portret marszałka Zyblikiewicza i obrazy Manewry pod Sądową Wisznią i Bitwa o miasto. W r. 1884 wrócił K. do Krakowa, w którym odtąd przez 10 lat stale przebywał, mieszkając w domu ojca na «Wygodzie», zwanym do dziś «Kossakówka». K. utrzymywał pracownię w sąsiedztwie pracowni ojca. Dn. 16 VII 1884 r. K. wstąpił w związek małżeński z Marią z Kisielnickich. W r. 1886 na wystawie w wiedeńskim Künstlerhaus jeden z obrazów batalistycznych K-a, pt. Hurra! zakupił cesarz Franciszek Józef i zawiesił w swoim gabinecie. W t. r. K. uczestniczył w cesarskim polowaniu w Gödöllö pod Budapesztem; sceny z tego polowania dostarczyły artyście tematów do obrazów. Był K. wytrawnym jeźdźcem; jazda konna, polowania itp. stanowiły jedną z jego pasji, stąd też z zamiłowaniem uprawiał sport konny, a konie – podobnie jak u jego ojca – stanowiły w obrazach ulubiony motyw. W r. 1891 wystawiał K. na dorocznym Salonie w Monachium, a w l. 1892 i 1893 na wystawie w wiedeńskim Künstlerhaus. W r. 1892 brał udział w wystawie międzynarodowej w Glaspalast w Monachium.

Wraz z Janem Styką (oraz T. Axentowiczem, L. Bollerem, T. Popielem, Z. Rozwadowskim, M. Sozańskim, W. Tetmajerem, W. Wodzinowskim i M. Wywiórskim) malował K. panoramę Racławice, która wystawiona została w specjalnym budynku na terenie Targów we Lwowie w r. 1894 z okazji wielkiej wystawy krajowej oraz setnej rocznicy powstania kościuszkowskiego. Panorama Racławicka znajduje się obecnie we Wrocławiu. W r. 1894 przyjął K. propozycję Juliana Fałata wspólnego namalowania panoramy Berezyna w Berlinie, do której przystąpili wraz z M. Wywiórskim, A. Piotrowskim, K. Pułaskim i J. Stanisławskim. Udziałem K-a w tym dziele były sceny figuralne. Berezyna miała olbrzymie powodzenie; prócz Berlina wystawiono ją w r. 1898 w Warszawie, w 1900 w Kijowie i w 1901 w Moskwie. W r. 1907 panoramę tę pocięto na fragmenty, znane z wydawnictw pocztówkowych. Berezyna zwróciła nań uwagę cesarza Wilhelma II, który zatrzymał K-a w Berlinie przez 7 lat (1895–1902), darząc go dużym poparciem i uznaniem. Artysta zamieszkał w Berlinie, gdzie zrazu miał pracownię w Charlottenburgu, później otrzymał od cesarza pracownię w zameczku Fryderyka II «Monbijou». Malował nadal epizody z r. 1831 (Spotkanie belwederczyków z kirasjerami gwardii rosyjskiej na moście w Łazienkach, Pobojowisko pod Iganiami, Bateria ks. S. Jabłonowskiego po szturmie na Warszawę), ale wnet posypały się zamówienia cesarskie. K. wykonał sporą ilość obrazów przedstawiających sceny z czasów Fryderyka Wielkiego i wojen napoleońskich oraz liczne portrety. Rzecz znamienna, że w obrazach historycznych nie unikał K. przedstawiania wydarzeń, w których Prusacy ponosili klęski (np. Odwrót Blüchera 1814). Inne obrazy wykonane dla Wilhelma II to: Bitwa o sztandar, Grenadierzy królewscy w bitwie pod Etoges, Bitwa pod Zorndorf, Szarża czarnych huzarów pod Jägersdorf, Bitwa pod Dornbach, Bitwa pod Château-Thierry, Portret konny ces. Wilhelma II i in. Najważniejsze z nich znajdowały się w pałacu, a później w muzeum Hohenzollernów w Berlinie. Okres berliński opisał K. z wielką plastyką w swych Wspomnieniach.

Mieszkając w Berlinie pokazywał K. swoje obrazy na tamtejszych wystawach; m. in. był w r. 1895 organizatorem polskiego działu w ramach wystawy międzynarodowej. W r. 1896 uczestniczył K. w wystawie Koń w Malarstwie w Salonie Krywulta w Warszawie (w Salonie tym wystawiał corocznie w l. 1880–7, następnie w 1889, 1890, 1896, 1897, 1898, 1901, 1905 i 1906), a w r. 1898 w Wystawie Wiosennej w cesarskiej Akademii Sztuk Pięknych w Petersburgu. Z Berlina K. jeździł do Krakowa i Zakopanego, które zaczynało już odgrywać rolę środowiska intelektualnego i przyciągało pierwszych amatorów wycieczek tatrzańskich. K. odwiedził Zakopane pierwszy raz w r. 1880, potem był tam częstym gościem. Pozostawił opis Zakopanego we Wspomnieniach, napisanych żywo i interesująco z uwagi na realia i fakty życia i obyczajów tej miejscowości w końcu XIX wieku. Po sukcesie panoram Racławice i Berezyna przystąpił K. w r. 1900 do malowania panoramy Somosierra przy współpracy Michała Wywiórskiego (który malował krajobraz). Dla studiów do tego dzieła wyjechał K. z Wywiórskim do Hiszpanii. Panoramę projektował K. umieścić w Warszawie, na co jednak nie uzyskał zgody generał-gubernatora Warszawy księcia A. Imeretyńskiego. Z całego projektu Somosierry pozostały jedynie 4 duże szkice do panoramy, pokazane na specjalnej wystawie w Zachęcie w maju 1901 r. Po niepowodzeniu z Somosierra nastąpił wybór nowego tematu panoramy: Bitwa pod Piramidami. W związku z tym K. udał się do Egiptu, podróżując i tym razem z Wywiórskim. Panoramę ukończono w r. 1901 (przy współudziale W. Jasińskiego, K. Pułaskiego, Z. Rozwadowskiego, J. Ryszkiewicza i C. Tańskiego) i wystawiono w Warszawie. Zaostrzająca się akcja hakaty, proces wrzesiński i antypolska mowa Wilhelma II w Malborku wpłynęły na decyzję K-a opuszczenia Berlina (1902) mimo wielu nęcących zamówień dworskich.

K. powrócił do Krakowa w r. 1903. Wykonując liczne zamówienia, ożywioną działalność rozwijał zarówno w Krakowie, jak i w Wiedniu, gdzie np. przebywał w r. 1903 w związku z wystawieniem w Künstlerhaus obrazu Wiosna 1813 i gdzie w r. 1905 namalował obraz Krwawa niedziela w Petersburgu. Uczestniczył także w Salonach w Paryżu (np. w 1914 wystawił Portret amazonki). Na «Kossakówce» w Krakowie namalował wiele kompozycji historycznych (np. dla Zamoyskiego Florian Szary i Łokietek pod Płowcami, Szarża pod Kuflewem w 1831 r.), kompozycji rodzajowych, cztery obrazy cyklu Duch pruski oraz wiele portretów osób przede wszystkim ze sfer ziemiańskich i arystokracji. W r. 1904 brał udział w pierwszej wystawie nowo otwartego Salonu Stefana Kulikowskiego w Warszawie. W r. 1909 obrazy K-a znalazły się na Wystawie Obrazów Mistrzów Dawnych i Współczesnych we Lwowie.

Na przełomie r. 1905/6 K. wyjechał do Londynu. Tutaj wykonał pewną ilość portretów konnych, zwłaszcza kobiecych. W r. 1908 w grupie «Zero», której był współzałożycielem, wystawił w salach krakowskiego Tow. Przyjaciół Sztuk Pięknych kilka obrazów, wśród nich Portret Ireny Solskiej jako infantki w Cydzie. W l. 1909–13 był członkiem dyrekcji Tow. Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie, w r. 1913 wiceprezesem; funkcje prezesa towarzystwa pełnił w l. 1914–8 i w 1939. W r. 1911 konsultował wystawienie sztuki W. Anczyca „Kościuszko pod Racławicami” w teatrze krakowskim. W t. r. obrazy K-a zostały umieszczone w Rzymie na wystawie międzynarodowej urządzonej w 50. rocznicę zjednoczenia Włoch. W r. 1913 ogłosił u Gebethnera w Krakowie Wspomnienia (także po niemiecku, pt. Erinnerungen, w Berlinie). W r. 1913 K. został profesorem Szkoły Sztuk Pięknych w Warszawie, prowadząc jedną z trzech pracowni malarskich. Pełniąc w okresie pierwszej wojny światowej służbę w wojsku austriackim w randze rotmistrza, przyjeżdżał (w 1916) do Warszawy, by przeprowadzać korekty prac studentów w zakresie malarstwa batalistycznego. Służąc następnie w Legionach, wykonał dużą ilość akwarel do albumu polskiego legionisty. Walki polskiego wojska w okresie wojny, portrety wojskowych i sceny osnute na epizodach z życia wojskowego stały się odtąd częstymi tematami malarskimi K-a. Wiele z nich spopularyzowały liczne wydawnictwa. W r. 1914 K. wystawiał na pierwszej wystawie Nowego Salonu Sztuki w Łodzi.

Po pierwszej wojnie światowej K. mieszkając w Krakowie utrzymywał pracownię malarską w hotelu Bristol w Warszawie. Odbiorcami jego obrazów były przede wszystkim sfery oficjalne, dla których wykonał wiele portretów (np. marszałka Józefa Piłsudskiego i prezydenta I. Mościckiego). W l. 1923–4 przebywał K. w Stanach Zjednoczonych, dokąd udał się dla wykonania zamówień portretowych. Owocem pobytu K-a w Waszyngtonie był m. in. Portret gen. Johna Pershinga, namalowany dla West-Point Military Academy, i płka E. M. House’a. W r. 1924 mieszkał K. w Paryżu i brał udział w Salonie Artystów Francuskich, na którym wśród portretów wystawił Portret marszałka Focha, namalowany w r. 1923. K. był także autorem portretu gen. M. Weyganda. Portrety generałów z pierwszej wojny światowej malował K. w Stanach Zjedn. A. P., gdzie był jeszcze przez dłuższy czas dwukrotnie w l. 1927–32. Wtedy też namalował Portret lady Hitchcock w Aiken (S. Carolina), a na Florydzie liczne portrety gwiazd filmowych na koniach. Z tego okresu pochodzi też obraz Na stepach kalifornińskich oraz liczne płótna z kowbojami ujeżdżającymi mustangi. Tego powodzenia, którego się spodziewał, nie osiągnął jednak. Dla Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie wykonał K. wielkie kompozycje: Śmierć gen. Sowińskiego, Kircholm i Grunwald; projektował również afisze dla tego muzeum. Wystawy zbiorowe dzieł K-a miały miejsce: w Tow. Zachęty Sztuk Pięknych w Warszawie w l. 1928 i 1936 (na jubileusz 60-lecia pracy artysty) i w Tow. Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie w 1931 i 1936.

Twórczość K-a ukształtował wpływ ojca, J. Brandta i zamiłowanie do tematyki historyczno-patriotycznej, której sceny wojenne, zwłaszcza z udziałem koni, wysunęły się na plan pierwszy. Cechowała K-a znajomość realiów w zakresie kostiumologii, spraw wojskowych, sytuacji strategicznych i momentów walk, które malował. Płótna jego odznaczały się żywiołową brawurą i temperamentem malarskim, tworzył z niezwykłą łatwością kompozycyjną. Był w pierwszym rzędzie malarzem-batalistą i malarzem scen historyczno-rodzajowych oraz portrecistą; ponadto uprawiał malarstwo rodzajowe i pejzażowe. Stosował głównie technikę olejną. Obok panoram szeroko znanymi dziełami K-a stały się jego obrazy historyczne osnute na tle epopei napoleońskiej, powstania listopadowego, Legionów z I wojny światowej i wydarzeń z okresu II Rzeczypospolitej, a więc: Bitwa na Grobli Raszyńskiej, liczne wersje szarż kawaleryjskich przed Napoleonem i scen z odwrotu spod Moskwy, kilka replik Olszynki Grochowskiej, Artyleria w ogniu, Sztab Chłopickiego, Emilia Plater, Obrona Woli, Szarża pod Rokitną, Orlęta, Bitwa pod Górą Św. Anny, Zaślubiny Polski z morzem, Święto kawalerii polskiej w Krakowie (1934), Wizja Wojska Polskiego (tryptyk, 1936) i jedno z ostatnich większych płócien Bateria konna na pozycję! (1938). Sędziwy, 82-letni artysta rozpoczął w r. 1938 wstępne prace szkicowe dla realizacji zamierzonej panoramy bitwy grochowskiej, która miała powstać w parku Paderewskiego w Warszawie przy współpracy Z. Rozwadowskiego i grona młodych malarzy. Do realizacji tych śmiałych planów już nie doszło.

Był K. malarzem wziętym nie tylko u swych kosmopolitycznych klientów – dworów panujących, arystokracji, ziemiaństwa i sfer oficjalnych – ale trafiał także do gustów i zyskał sobie popularność szerokich warstw społeczeństwa, które nie zawsze dostrzegało pewne braki kolorystyczne i powierzchowność często bardziej literackiego niż malarskiego traktowania tematu obrazu. Do popularności obrazów K-a może więcej od wystaw przyczyniały się liczne publikacje i reprodukcje od kartek pocztowych i ilustracji w książkach i pismach począwszy, do dużych plansz kolorowych na użytek szkół i świetlic. Był K. najpopularniejszym batalistą w swoim czasie. Wielu malarzy go naśladowało, m. in. syn Jerzy Kossak, Z. Rozwadowski, S. Batowski, ale żaden mu nie dorównywał. Malarstwo K-a nosiło piętno własnego stylu, toteż pozostało osobnym rozdziałem polskiej sztuki.

K. posiadał ogromny wdzięk osobisty. Był nie tylko światowcem w najlepszym tego słowa znaczeniu, ale umiał swoje koneksje i dar współżycia spożytkować dla celów swej twórczości. Nie ostatnie były liczne przygody życiowe i towarzyskie w gronie pięknych kobiet. K. był dowcipny, bywał złośliwy, lecz bez jadu. Przyjazny dla ludzi i kolegów, nie stronił od pracy społecznej (grupa «Zero», Tow. Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie itp.). Dom Kossaków na Zwierzyńcu w Krakowie jeszcze za Juliusza był ośrodkiem żywych towarzyskich stosunków, za Wojciecha stał się miejscem spotkań swoistej elity kulturalnej. K. zmarł w Krakowie 29 VII 1942 r., pochowany został na cmentarzu Rakowickim.

Obrazy K-a znajdują się w rozproszeniu; w większości pozostają w posiadaniu prywatnym w kraju i za granicą; spora ich część uległa zniszczeniu podczas obu wojen światowych. Stosunkowo niewielka liczba pozostała w zbiorach Muzeów Narodowych i Muzeum Wojska Polskiego, oraz w muzeach prowincjonalnych. K. posiadał wiele odznaczeń i wyróżnień artystycznych i państwowych, jak np.: medal brązowy akademii monachijskiej (1874), dwa złote medale otrzymane w Wiedniu (1885 i 1908), dyplom honorowy w Paryżu (1890), zloty medal w Berlinie (1891), francuską Legię Honorową (1901), austriacki Order Żelaznej Korony, ordery pruskie Korony Pruskiej i Czerwonego Orła (1899), Krzyż Kawalerski Franciszka Józefa I, Order Komandorii Polski Odrodzonej, trzykrotnie nagrody AU z fundacji P. Barczewskiego (w r. 1888 za obraz Bitwa pod Grochowem, w 1891 za obraz Wspomnienie lat dziecinnych, w 1913 za obraz Artyleria w ogniu), dyplomy i wyróżnienia oraz członkostwo honorowe Tow. Zachęty Sztuk Pięknych w Warszawie i Tow. Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie, nagrodę artystyczną m. st. Warszawy (1937) i in.

 

Liczne autoportrety K-a publikowały wydawnictwa i katalogi wystaw; – Grajewski, Bibliografia ilustracyj; W. Enc. Powsz., (PWN); W. Ilustr. Enc. Gutenberga; Łoza, Czy wiesz, kto to jest? (fot); Swieykowski, Pam. Tow. Przyj. Sztuk Pięknych, (fot.); Towarzystwo Zachęty Sztuk Pięknych w Warszawie, (W. 1936) LXXV; Thieme–Becker, Lexikon d. Künstler; Boniecki; Katalogi wystaw Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych w Kr. od 1877 (zwłaszcza 1931 i 1936); Katalogi wystaw Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych w W. od 1881 (zwłaszcza 1928 i 1936; Malarstwo Polskie od XVI do początku XX w. Katalog (Muz. Narod. w W. Galeria sztuki pol.), W. 1962; Sztuka warszawska od średniowiecza do połowy XX w., Katalog wystawy jubileuszowej (Muz. Narod. w W.), W. 1962 II; – Dobrowolski T., Nowoczesne malarstwo polskie, Wr.–Kr. 1960 II; Estreicher K., W- K., „Nowa Pol.” (Londyn) 1942 nr 6 s. 524–9; Historia sztuki polskiej, Kr. 1962 III; Kopera F., Dzieje malarstwa w Polsce, Kr. 1929 III; Krzywoszewski S., Długie życie, W. 1947 I 237; Leśnodorski Z., Przy placu Juliusza Kossaka, w: Wśród ludzi mojego miasta, Kr. 1968; Piwocki K., Historia Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie 1904–1964, Wr.–W.–Kr. 1965 s. 32, 37; Płażewska M., Warszawski Salon Aleksandra Krywulta (1880–1906), „Roczn. Muz. Narod. w W.”, T. 10: 1966; Polskie życie artystyczne w latach 1890–1914, Red. A. Wojciechowski, Wr.–W.–Kr. 1967 (fot. 20, 30); Trepka J., W. K., w: Współczesne malarstwo polskie, z. V, Kr. [b. d.]; Wallis M., Sztuka polska dwudziestolecia, W. 1959; – Mater. do dziej. Akad. Sztuk Pięknych; Samozwaniec M., Maria i Magdalena, Kr. 1959; Warszawska „cyganeria” malarska, grupa Marcina Olszyńskiego, Oprac. S. Kozakiewicz i A. Ryszkiewicz, Wr. 1955; – „Dzien. Zarządu m. st. Warszawy” R. 22: 1937 nr 78; „Ilustr. Kur. Codz.” 1922 nr 2, 4–6, 8, 9, 12, 13, 15, 18, 19 (K. W., Moje wspomnienia); „Kur. Warsz.” 1936 nr z 5 VII; „Pol. Zach.” 1936 nr z 11 XI; „Sztuki Piękne” R. 7: 1931 s. 393 (reprod. Autoportretu), 401, 402–5; „Świat” 1908 nr z 7 XI, 1924 nr 51 (reprod. Autoportretu z koniem); „Tyg. Ilustr.” 1914 nr z 30 V, 1916 nr 31, 1928 s. 236, 413, 437; „Wiad. Liter.” 1935 nr 51, 52; „Życie Warsz.” 1957 nr z 28–29 VII; – B. Narod.: Dz. rkp. nr IV 6459/11 (K. W., Wspomnienia, II); B. Ossol.: rkp. 7468, 12753, 12755; B. PAN w Kr.: rkp. 3658; IS PAN: Zespól korespondencji rodzinnej, Obszerne materiały bio- i bibliograficzne do artystów polskich; Materiały do słownika artystów Pamiętnika Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie, II (rkp.); Wiercińska-Grabowska J., Materiały do dziejów Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych w Warszawie, (rkp.).

Ignacy Trybowski

 
 

Powiązane zdjęcia

   

Powiązane audio

   

Kalendarium

1856

31 XII

przychodzi na świat w Paryżu tuż przed północą (jego brat-bliźniak rodzi się już po północy, a więc w następnym roku),  jego rodzicami są  znany malarz Juliusz Kossak i ziemianka Zofia Gałczyńska
1861

po latach spędzonych w Paryżu, jego rodzina przenosi się do Warszawy
1863

rozpoczyna naukę w gimnazjum w Warszawie
1867

w związku z wprowadzeniem do szkół warszawskich obowiązkowego nauczania w języku rosyjskim, przeprowadza się do Krakowa, gdzie kontynuuje naukę w Gimnazjum św. Anny
1871

rozpoczyna naukę w Szkole Rysunku i Malarstwa pod kierunkiem Władysława Łuszczkiewicza
1874

studiuje w Akademii Sztuk Pięknych w Monachium i bierze udział  w życiu tamtejszej polskiej kolonii artystycznej
1876

jesień

jako tzw. "jednoroczny ochotnik" rozpoczyna służbę wojskową w 1. Pułku Ułanów w Krakowie, co wywrze wpływ na całą jego twórczość, której głównym tematem będzie właśnie wojsko
1877

zaczyna wystawiać swoje prace w Towarzystwie Sztuk Pięknych w Krakowie i wyjeżdża na dalsze studia malarskie do Paryża
1878

pokazuje po raz pierwszy swe prace na Salonie Paryskim, potem będzie je wystawiał w wielu innych miastach (m.in. w Wiedniu, Budapeszcie, Monachium, Pradze, Berlinie, Petersburgu, Londynie, Antwerpii, Rzymie, czy Wenecji)
1880

zaczyna wystawiać swoje obrazy w Salonie Krywulta w Warszawie i po raz pierwszy odwiedza Zakopane, gdzie będzie później częstym gościem
1881

po raz pierwszy wystawia swe prace w galerii Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych w Warszawie
1883

jego wystawiony w Wiedniu obraz „Artyleria w ogniu” kupuje muzeum cesarskie w Peszcie
1884

16 VII

żeni się Marią Kisielnicką, ziemianką z Łomżyńskiego

powraca do Krakowa, gdzie przebuduje dom ojca i urządzi w nim swoją pracownię, w której będzie malował z przerwami przez pół wieku
1886

20 VIII

jego batalistyczny obraz kupuje cesarz Franciszek Józef i wiesza w swoim gabinecie w Wiedniu, malarz uczestniczy w cesarskim polowaniu w Gödöllö pod Budapesztem, co przyniesie potem plon w jego twórczości 

11 IX

rodzi się jego pierwszy syn Jerzy, który pójdzie w ślady ojca i też zostanie malarzem

koncentruje się na malowaniu obrazów historyczno-patriotycznych, począwszy od "Olszynki Grochowskiej", który to motyw będzie wielokrotnie powracał w późniejszej jego twórczości
1891

24 XI

rodzi się jego córka Maria, która w przyszłości zostanie znaną poetką i dramatopisarką
1892

na zaproszenie Jana Styki angażuje się w prace nad panoramą „Racławice”,  tworzoną z okazji 100-lecia powstania kościuszkowskiego
1894

05 VI

panorama „Racławice" zostaje pokazana publiczności w dniu otwarcia Powszechnej Wystawy Krajowej we Lwowie

26 VII

rodzi się jego córka Magdalena, która zostanie w przyszłości sławną pisarką satyryczną 
1895

wyjeżdża do Berlina, gdzie będzie malował przez 7 lat m.in. dla dworu pruskiego, stając się protegowanym cesarza Wilhelma II
1896

kończy pracę nad kolejną wielką panoramą pt. „Berezyna”, którą malował w Berlinie wspólnie z Julianem Fałatem
1898

otrzymuje austro-węgierski Order Franciszka Józefa
1900

przystępuje do malowania wspólnie w Michałem Wywiórskim panoramy „Samosierra”, ale projektu tego nie ukończy
1901

otrzymuje francuski krzyż Legii Honorowej i pruski Order Orła Czerwonego  
1902

wobec zaostrzającej się akcji przeciw Polakom i po antypolskim wystąpieniu cesarza Wilhelma II w Malborku, zrywa z dworem berlińskim i powraca do Krakowa
1905

maluje obraz „Krwawa niedziela w Petersburgu”
1908

 zakłada grupę malarską Zero
1909

maluje cykl obrazów "Duch pruski" o antyniemieckiej wymowie, obejmujący m.in. „Apostolstwo krzyżackie”, „Drapieżny lennik”, „Jeszcze Polska nie zginęła” i „Rugi pruskie”
1913

wydaje w Warszawie ilustrowane pamiętniki
1914

lipiec

ulega wypadkowi samochodowemu koło Zakopanego, ale mimo rany nogi zostaje zmobilizowany do wojska austriackiego

sierpień

zostaje oficerem ordynansowym w sztabie gen. Karola von Kirchbach auf Lauterbach, dzięki czemu maluje portrety i obrazy wojenne, w tym dotyczące Legionów Polskich

zostaje prezesem Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie
1915

06 IX

spotyka się w Krakowie z cesarzem Wilhelmem, który proponuje mu namalowanie zbiorowego portretu cesarza z generalicją niemiecką (malarz niechętnie wykona w tej sprawie kilka wstępnych szkiców, ale ku jego uldze, nie zostaną one zaakceptowane przez cesarza)

zostaje profesorem malarstwa batalistycznego w Szkole Sztuk Pięknych w Warszawie
1916

maluje obrazy o tematyce legionowej i batalistycznej
1918

październik

rozpoczyna służbę w Wojsku Polskim w stopniu rotmistrza
1920

17 I

zostaje na własną prośbę zwolniony ze służby czynnej i przeniesiony do rezerwy 
1921

zaczyna malować dla Muzeum Wojska i Muzeum Narodowego, wynajmuje pracownię malarską w hotelu Bristol, co umożliwia mu realizację licznych zamówień, zostaje zweryfikowany w stopniu majora w korpusie oficerów rezerwowych jazdy
1923

odbywa podróż do Stanów Zjednoczonych dla wykonania zamówień portretowych, otrzymuje Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski
1925

jeździ po dworach wielkopolskich i maluje na zamówienie portrety oraz inne obrazy
1931

maluje obraz „Zaślubiny Polski z morzem”
1936

otrzymuje Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski
1937

zostaje odznaczony za zasługi dla polskiej sztuki Złotym Wawrzynem Akademickim Polskiej Akademii Literatury, otrzymuje też nagrodę plastyczną miasta stołecznego Warszawy
1939

wrzesień

obserwuje w Krakowie początek niemieckiej okupacji Polski
1942

29 VII

umiera w otoczeniu rodziny w Krakowie

Chmura tagów

 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.