INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Wojciech Skóra z Gaju h. Awdaniec  

 
 
1 poł. XIV - 1382/1387
 
Biogram został opublikowany w latach 1997-1998 w XXXVIII tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Skóra Wojciech z Gaju i Kiączyna h. Awdaniec (zm. między 1382 a 1387), kasztelan radzimski.

Najwcześniejsza wiadomość o S-rze (określonym jako Wojciech z Kiączyna) pochodzi z r. 1352; został on wymieniony wśród sygnatariuszy konfederacji zawiązanej 2 IX t.r. przez 86 panów wielkopolskich, niezadowolonych z polityki Kazimierza Wielkiego (tzw. konfederacja Macieja Borkowica). Z dziejami konfederacji wiąże się na ogół odnotowaną w „Spominkach gnieźnieńskich” pod r. 1354 wiadomość o zamordowaniu woj. kaliskiego Beniamina (z Kołdrębia, Jarocina i Uzarzewa) przez woj. poznańskiego Macieja Borkowica, kaszt. nakielskiego Sędziwoja z Czarnkowa i Skórę, najpewniej słusznie identyfikowanego w literaturze z Wojciechem z Gaju i Kiączyna. Ostatnio J. Bieniak wysunął domysł, że zabójstwo mogło być incydentem (nie zamachem), do którego doszło w trakcie rokowań w gronie bliskich i spokrewnionych osób (Maciej był bratem stryjecznym Wichny, żony Beniamina, a Sędziwój – siostrzeńcem Beniamina). Do załagodzenia konfliktu między królem a zabójcami Beniamina doszło na początku r. 1357 (Sędziwój i Maciej występują w formułach testacyjnych dokumentów króla). Natomiast S. pojawił się ponownie w źródłach w r. 1364, również jako osoba ciesząca się życzliwością króla. Dn. 11 IV 1364 papież Urban V udzielił łaski odpustu zupełnego w godzinę śmierci 9 osobom, m. in. królowi, star. generalnemu Wielkopolski i kaszt. poznańskiemu Wierzbięcie z Palowic oraz S-rze z Kiączyna, który określony został jako «domicellus», co w aktach papieskich oznaczało rycerza niepasowanego. Uzyskany odpust należał do łask papieskich szczególnie cenionych, a udzielany był stosunkowo rzadko. Najpewniej był odpowiedzią na królewską suplikę z t.r., zawierającą prośbę o odpust zupełny dla monarchy i 20 osób, które miały być wybrane przez papieską kancelarię. Nie jest pewne, czy S. wspomniany w r. 1364, tożsamy jest ze S-ą, występującym w l. 1352–4 (jak uważa J. Łojko), czy też były to dwie osoby, może ojciec i syn (tak W. Semkowicz).

Od 23 I 1374 do 13 XII 1382 Wojciech Skóra (znów nie jest pewne, czy identyczny ze Skórą z l. 1352–4 i 1364) występował z tytułem kaszt. radzimskiego. Ponieważ poprzedni kasztelan, Markusz z Miłosławia, jest potwierdzony z tym tytułem do r. 1363, nie można wykluczyć, że S. otrzymał nominację na urząd jeszcze od króla Kazimierza. Wymieniają go listy świadków dokumentów Grzymalitów: Przecława z Prusinowa i Margonina, sędziego poznańskiego (Poznań 23 i 24 I 1374) oraz Domarata z Iwna i Pierzchna, star. generalnego Wielkopolski (Poznań 8 V 1377, bez miejsca wyd. 8 V 1379, Poznań 15 IX 1379, Wronki 29 VI [1378]).

S. był dziedzicem wsi Kiączyn (koło Szamotuł) w l. 1352, 1364 i 1382 oraz pobliskiej wsi Gaj w r. 1382. S. zmarł po 13 XII 1382, a przed 5 XI 1387, gdy jako kaszt. radzimski występuje Wincenty z Pniew.

Żoną kasztelana S-y była Siechna (wymieniana w l. 1391–1404), najpewniej siostra Grzymalitów: Jana i sędziego poznańskiego Mikołaja z Błożejewa (obecnie Błażejewo), Czeczewa i Konarskiego (wsie koło Kórnika w pow. pyzdrskim), z którą miał S. synów: Stefana i Jaśka (1384) oraz prawdopodobnie i córkę (imię nieznane), matkę wójta obornickiego Janusza.

Syn Jasiek występuje w źródłach tylko raz, natomiast wielokrotnie wymieniana jest w l. 1387–99 wdowa po nim Białdama (zw. Jaśkową Skórzyną, Skórowską). Ich córką była Machna (1388) i syn Jan (1391).

Syn Stefan (Szczepan), (zm. przed 4 III 1399) najczęściej występował tylko z imieniem i przydomkiem Skóra. W r. 1386 nazwany został Orzelskim. Wymieniany był jako właściciel Orla Małego (koło Ostroroga, obecnie Orliczko) w l. 1386–94 oraz Gaju w l. 1393–7. Był również właścicielem Kiączyna, na którym oprawił posag i wiano swej żony Klimki. Mógł też posiadać Stramnicę (koło Buku), gdyż w r. 1397 toczył proces z Florianem Markowskim (z Markowic w pow. pyzdrskim), który dowodził, że Stefan nie chciał mu zapłacić – mimo umowy – za połowę tej wsi. W l. 1395–6 toczył proces o Czeczewo i Konarskie z braćmi swej matki, która nie otrzymała od nich pieniędzy z tych wsi. Od 13 VII 1389 jest potwierdzony jako asesor sądu ziemskiego w Poznaniu, z tytułem stolnika kaliskiego w r. 1393 (18 XII) i stolnika poznańskiego w l. 1396 (9 IV) – 1397 (17 VII). Urząd ten pełnił niewątpliwie do końca życia (po raz ostatni wymieniony w znanych źródłach 23 II 1398). Z ramienia Sędziwoja z Szubina, star. generalnego Wielkopolski, sprawował w r. 1397 (26 VI – 28 VIII) urząd burgrabiego poznańskiego. Jego żoną była Klimka (najpewniej siostra Tomisławy, wdowy po Czewleju Wyskocie z Wyskoci i Krzemieniewa w pow. kościańskim, oraz Małgorzaty, wdowy po Andrzeju z Bnina, zapewne synu Andrzeja, kaszt. kaliskiego), a dziećmi najprawdopodobniej Piotr Skóra (zob.) oraz Helena.

 

Słown. Hist.-Geogr. Ziem Pol., VIII cz. 1 s. 451–5, cz. 2 s. 165–7, cz. 3 s. 450; Gąsiorowski, Urzędnicy wpol. (nr A 312: tu nieścisła informacja, że Stefan Skóra żył po r. 1400, co zapewne spowodowała mylna identyfikacja ze Stefanem z Mrowina koło Poznania i Popowa koło Szamotuł, który zm. po r. 1429, a przed 1433); Urzędnicy, I/1 s. 154 i nr 469 (tu Stefan Skóra wymieniony tylko jako stolnik poznański, s. 184 (nie udało się znaleźć źródłowego potwierdzenia podanej tu informacji, że Stefan był burgrabią poznańskim od r. 1396), s. 154 i nr 469 (wątpliwość budzi też informacja, że Stefan był burgrabią poznańskim do 23 II 1398, gdyż w cytowanym źródle występuje bez tytułu urzędniczego, a co ważniejsze Sędziwój z Szubina, protektor Stefana, notowany jest na urzędzie star. generalnego wielkopolskiego do 1 XII 1397, a już od 22 I 1398 występuje jego następca, który mógł dokonać zmiany burgrabiego); – Bieniak J., Krąg rodzinny wojewody kaliskiego Beniamina z Kołdrębia, w: Personae, colligationes, facta, Tor. 1991 s. 127–9; tenże, Milites w procesie polsko-krzyżackim z 1339 roku, „Przegl. Hist.” T. 75: 1984 z. 3 s. 505–6; Dąbrowski J., Ostatnie lata Ludwika Wielkiego 1370–1382, Kr. 1918 s. 221–2; Grodecki R., Konfederacje w Polsce Piastowskiej, Spraw. PAU, T. 41: 1936 nr 3 s. 88; Kaczmarczyk Z., Polska czasów Kazimierza Wielkiego, Kr. 1964 s. 75; Łojko J., Konfederacja Macieja Borkowica, „Roczn. Hist.” R. 43: 1977 s. 29–57; Moszczeńska W., Rola polityczna rycerstwa wielkopolskiego w czasie bezkrólewia po Ludwiku W., „Przegl. Hist.” T. 25: 1925 s. 69, 81–4, 126, 129, 154; Nowak T., Uwagi w sprawie zabójstwa wojewody kaliskiego Beniamina Zaręby w 1354 r., „Studia i Mater. do Dziej. Wpol.” T. 15: 1984 z. 2 (30) s. 31–42; Pakulski J., Nałęcze wielkopolscy w średniowieczu, W. 1982; Semkowicz W., Ród Awdańców w wiekach średnich, „Roczn. Tow. Przyjaciół Nauk Pozn.” T. 44: 1917 s. 269–71; Szczur S., Supliki Kazimierza Wielkiego, „Roczn. Hist.” R. 59: 1993 s. 67–8; Szujski J., Maćko Borkowic wojewoda poznański i pierwsza konfederacja rycerska 1352 roku, w: tenże, Dzieła, S. II, Kr. 1888 VII 141; – Die ältesten grosspolnischen Grodbücher, Leipzig 1887 I; Bullarium Poloniae, Wyd. I. Sułkowska-Kuraś i S. Kuraś, Rzym 1985 II nr 1285; Długosz, Annales, X 138; Kod. Wpol., III nr 1313, 1510, 1694–5, 1738, 1767, 1808, 1969, IV nr 2070, VI nr 279; Księga ziemska poznańska 1400–1407, Wyd. K. Kaczmarczyk i K. Rzyski, P. 1960; Mon. Pol. Hist., II 753–4; Mon. Pol. Vat., III nr 456; Pomniki Dziej. Pol., VI/1 s. 98; Wielkopolskie roty sądowe XIV–XV wieku, Wyd. H. Kowalewicz i W. Kuraszkiewicz, P.–Wr. 1959–81 I nr 20, 33, 79, 113, 135–6, 157, 186, 194–5, 259, 271, 323, 340, 354, 360, 362, 376, 598, II nr 52; – Pracownia Słown. Hist.-Geogr. Ziem. Pol. w Średniowieczu IH PAN w P.: Mater. do Błożejewa, Czeczewa, Konarskiego, Stramnicy.

Grażyna Rutkowska

 
 

Chmura tagów

TAGI

Za pomocą tagów oznaczamy powiązania tematyczne postaci. Pozwalają one eksplorować serwis wg wybranych przez redakcję najważniejszych tematów dla danej postaci.

 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 

Postaci powiązane

   
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Władysław Biały

2. dekada XIV w. - 1388-02-20
książę gniewkowski
 

Władysław Opolczyk

między 1326 a 1332 - 1401-05-18
książę kujawski
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Maciej (Maćko) Borkowic

brak danych - między 1358 a 1360
wojewoda poznański
 

Piotr z Turu h. Janina

2 poł. XIV - ok. 24.06.1417
sędzia łęczycki
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.