Świetlicki Andrzej Konstanty (1915—1940), działacz polityczny narodowo-radykalny.
Ur. 19 IV w Warszawie, był synem Michaliny z Wróblewskich i Stanisława Ksawerego (1880—1945), nauczyciela, w l. 1925—32 dyrektora warszawskiego Prywatnego Gimnazjum Męskiego Tow. Ziemi Mazowieckiej.
Od r. 1924 uczył się Ś. w warszawskim Prywatnym Gimnazjum Męskim, którym od r.n. kierował jego ojciec; nie mając jeszcze matury, studiował od r. 1933 jako wolny słuchacz na Wydz. Humanistycznym Uniw. Warsz. Związał się wtedy z Oddz. Akademickim Obozu Wielkiej Polski, a po jego rozwiązaniu przez władze 28 III t.r. przeszedł do Sekcji Młodych Stronnictwa Narodowego. Za udział w bójce z członkami prorządowego Akademickiego Związku Pracy dla Państwa (Legion Młodych) rektor Uniw. Warsz. Józef Ujejski relegował go 4 XII z uczelni. Po pobiciu z 14 na 15 III 1934 Marcelego Handelsmana przez bojówkę tzw. Uczelnie Różne, zorganizowaną przez grupę Bolesława Piaseckiego, Ś. został 18 III t.r. osadzony na kilka dni w Centralnym Więzieniu Śledczym przy ul. Daniłowiczowskiej. W wyniku rozłamu w Sekcji Młodych Stronnictwa Narodowego wstąpił do powołanego 14 IV przez m.in. Piaseckiego, Jana Mosdorfa i Henryka Rossmana Obozu Narodowo-Radykalnego; po jego delegalizacji przez władze 16 VI był do listopada kilkakrotnie aresztowany. W kwietniu 1935 przeszedł do utworzonego przez Piaseckiego Ruchu Narodowo-Radykalnego (RNR), zwanego także Obozem Narodowo-Radykalnym «Falanga». Uczestniczył w jego zjeździe organizacyjnym 28 VI t.r. w majątku Kąty (pow. bielski). Od t.r. kontynuował naukę w Prywatnym Gimnazjum Męskim Tow. Salezjańskiego w Różanymstoku (pow. sokólski), gdzie w r. 1936 zdał maturę. Od 21 IX t.r. odbywał służbę w WP, ale już 22 X został przeniesiony do rezerwy w stopniu strzelca z cenzusem. Wznowił następnie studia na Wydz. Prawa i Nauk Politycznych Uniw. Warsz., których nie ukończył. W procesie działaczy RNR przed Sądem Okręgowym w Warszawie został 17 XI skazany na półtora roku więzienia, ale kary nie odbył ze względu na amnestię. Współpracował z organem RNR, warszawskim tygodnikiem „Falanga”. Był współautorem (m.in. z Piaseckim, Marianem Reuttem i Wojciechem Wasiutyńskim) programu politycznego RNR (Zasady programu narodoworadykalnego, „Falanga” 1937 nr 5). W środowiskach robotniczych i marginesu społecznego organizował bojówki RNR. Za prowadzenie nielegalnej działalności politycznej był na krótko aresztowany w styczniu, czerwcu i sierpniu 1937. We wrześniu t.r. kierował w Warszawie zorganizowanym przez RNR bojkotem handlowym mniejszości żydowskiej, za co 21 IX został napadnięty przez lewicową bojówkę. Realizując politykę RNR włączenia się w działalność legalnych partii politycznych, przystąpił do warszawskiego oddz. Narodowej Partii Robotniczej. W październiku 1937 sprzeciwił się jej zjednoczeniu z Polskim Stronnictwem Chrześcijańskiej Demokracji w Stronnictwo Pracy, m.in. w artykule Kongres emerytów politycznych. Umarli żyją! („Falanga” 1937 nr 44). Stanął na czele warszawskiego oddz. Narodowej Partii Robotniczej i reprezentował go w powołanym 27 II 1938 Komitecie Porozumienia Organizacji Narodowo-Radykalnych. Równocześnie kierował warszawskim IV Okręgiem RNR, a po przemianowaniu 2 VII t.r. warszawskiego oddz. Narodowej Partii Robotniczej w komórkę RNR kierował Wydz. Stołecznym RNR. Od 20 VIII do listopada kierował także okręgiem podwarszawskim RNR. Następnie pełnił funkcję sekretarza generalnego RNR (do wybuchu drugiej wojny światowej). We wrześniu i grudniu 1938 był ponownie aresztowany. Wg Andrzeja Micewskiego prowadził rozmowy w sprawie finansowania RNR z niemieckimi narodowo-socjalistycznymi kołami przemysłowymi w Łodzi.
W okresie okupacji niemieckiej Ś. kierował powołaną przez siebie w październiku 1939 Narodową Organizacją Radykalną (zwaną także Narodowym Obozem Rewolucji), grupującą część byłych działaczy RNR. Działająca w Warszawie półlegalnie, z siedzibą przy Alejach Ujazdowskich 20 oraz w zarekwirowanym mieszkaniu Juliana Tuwima przy ul. Mazowieckiej 7, organizacja propagowała antysemityzm oraz współpracę z Niemcami w przyszłej wojnie z ZSRR. Wg Tomasza Szaroty był współorganizatorem pogromu Żydów 24—29 III 1940 w Warszawie. Dn. 30 III t.r. został Ś. uwięziony na Pawiaku. Zwolniony 18 IV, i ponownie tam osadzony 8 V, został rozstrzelany 20 lub 21 VI 1940 w masowej egzekucji w Palmirach pod Warszawą. Zakopany w zbiorowej mogile, został w r. 1946 ekshumowany i pochowany na cmentarzu w Palmirach (grób XIII/51).
W zawartym 31 X 1939 małżeństwie z Walerią Letycją Kozłowską (ur. 1913), urzędniczką, Ś. prawdopodobnie dzieci nie miał.
PSB (Reutt Marian, Studnicki Władysław); — Andrusiewicz A., Stronnictwo Pracy 1937—1950, W. 1988; Bartoszewski W., Palmiry, W. 1969 s. 99; Domańska R., Pawiak. Więzienie Gestapo. Kronika 1939—1944, W. 1978; Dudek A., Pytel G., Bolesław Piasecki. Próba biografii politycznej, Londyn 1990; Engelgard J., Wielka gra Bolesława Piaseckiego, W. 2008; Janicka E., Sztuka czy naród? Monografia pisarska Andrzeja Trzebińskiego, Kr. 2006; Koźniewski K., Zostanie mit, W. 1988 s. 292—3; Lipski J. J., Katolickie Państwo Narodu Polskiego, Londyn 1994 s. 17, 31, 48; Majchrowski J. M., Geneza politycznych ugrupowań katolickich, Paryż 1984; Micewski A., Współrządzić czy nie kłamać? Pax i Znak w Polsce 1945—1976, Paris 1978 s. 14, 20; Muszyński W. J., Duch młodych. Organizacja Polska i Obóz Narodowo-Radykalny w latach 1934—1944, W. 2011 s. 425 (fot.); Rudnicki S., Obóz Narodowo-Radykalny, W. 1985; Sosnowski M., Krew i Honor. Działalność bojowa Obozu Narodowo-Radykalnego w Warszawie w latach 1934—1939, W. 2000 s. 41, 47; Szarota T., U progu zagłady. Zajścia antyżydowskie i pogromy w okupowanej Europie, W. 2000 s. 9, 45, 50—9, 64; Szkoła Cecylii Plater-Zyberkówny 1883—1944, W. 1987 (dot. ojca); Zychowicz P., Opcja niemiecka, P. 2014; Żeby Polska była polska. Antologia publicystyki konspiracyjnej podziemia narodowego 1939—1950, Oprac. M. J. Chodakiewicz, W. J. Muszyński, W. 2010; Żubryd R., Narodowa Organizacja Wojskowa i organizacje polityczne ruchu narodowego, W. 2015 s. 33—4; Życie i śmierć dla Narodu! Antologia myśli narodowo-radykalnej z lat trzydziestych XX wieku, Red. A. Meller, P. Tomaszewski, W. 2011; — Landau L., Kronika lat wojny i okupacji, W. 1962 I; Przetakiewicz Z., Od ONR-u do PAX-u, W. 1994; Sznarbachowski W., 300 lat wspomnień, Londyn 1997; — AAN: sygn. 202/II—22 k. 35 (Uwagi do raportu pt. Próby stworzenia polskiego ruchu narodowo-socjalistycznego w 1939/40 r., 9 II 1942), sygn. 202/II—22 k. 37—8 (Załącznik — Przedwojenny ruch narodowosocjalistyczny w Polsce), sygn. 383/II—3 k. 25, 39, 165 (Krahelska H., Pamiętnik z okresu okupacji), sygn. 7 k. 30 (zbiór dok. Obozu Narodowego, komunikat władz Narod. Partii Robotn.); Arch. Uniw. Warsz.: sygn. RP 51424 (akta studenckie, fot.); Muz. Więzienia Pawiak, Oddz. Muz. Niepodległości w W.: Kartoteka Pawiaka (karta ewidencyjna), sygn. E 6293 (lista transportowa z Pawiaka z dn. 20—21 VI 1940).
Maciej Motas