Święcicki Andrzej h. Jastrzębiec (zm. 1780), kasztelan połaniecki, poseł sejmowy.
Pisał się z Krępy (Krempy) i Święcic, był synem Felicjana, pisarza grodzkiego piotrkowskiego (1711—34), komornika granicznego sieradzkiego (1720—1), w r. 1733 sędziego kapturowego i elektora Stanisława Leszczyńskiego z woj. sieradzkiego, sędziego grodzkiego piotrkowskiego (1734—8), deputata na Tryb. Główny Kor. w r. 1738 (wg K. Niesieckiego); być może matką Ś-ego była poślubiona przed r. 1712 Anna Zaborska. Nie ma pewności, czy braćmi jego byli ochrzczeni w parafi Mierzyn: Jan Chrzciciel (26 II 1719), Kazimierz Józef (28 III 1720), Maciej Kazimierz (6 III 1723), a siostrą Justyna Felicjanna (4 VII 1721); zapewne bratem Ś-ego był Józef (zm. 20 XII 1775), burgrabia zamku krakowskiego w l. 1744—75, posesor Skrzydlnej w woj. krakowskim, prawdopodobnie tożsamy z Kazimierzem Józefem. Być może bratem Ś-ego był też Jacek (zm. po 6 I 1773), star. cieszkowski (Ciężkowice w woj. krakowskim), fundator kapitularza w klasztorze Bernardynów w Paradyżu, żonaty z Salomeą z Michałowskich h. Jasieńczyk.
Zapewne to Ś. razem z ojcem podpisał w r. 1733 z woj. sieradzkim elekcję Stanisława Leszczyńskiego. Przed 16 VII 1738 został z ramienia star. Stanisława Świdzińskiego pisarzem grodzkim radomskim. Z tytułem tym otrzymał 5 IV r.n. przywilej na łowiectwo stężyckie wakujące po śmierci Piotra Korwina Kochanowskiego. Jednakże 12 XI 1740 przywilej na ten urząd (również po śmierci Kochanowskiego) uzyskał Stanisław Jabłonowski, co zapoczątkowało istniejące do r. 1765 dwie linie łowczych stężyckich. Szlachta pow. opoczyńskiego na sejmiku woj. sandomierskiego w Opatowie 17 IX 1742 wyznaczyła Ś-ego (z tytułem jedynie pisarza grodzkiego radomskiego) na r. 1744 na dystrybutora soli suchedniowej. Dn. 1 IX 1744 awansował (z tytułem pisarza grodzkiego radomskiego) na chorąstwo opoczyńskie. Na sejmiku 12 IX 1746 w Opatowie został obrany deputatem do Tryb. Kor. z woj. sandomierskiego, obok Michała Leszczyńskiego, pisarza grodzkiego stężyckiego.
Na urzędzie pisarza grodzkiego Ś. został potwierdzony 26 III 1748 w Radomiu, podczas wjazdu nowego starosty, Kazimierza Granowskiego. Zapewne zaraz po awansie cześnika rawskiego Marcina Świdzińskiego na podkomorstwo rawskie (7 X 1750), lub po jego przysiędze 4 X 1751 na ten urząd, otrzymał po nim urzędy podstarościego i sędziego grodzkiego radomskiego. Na sejmiku woj. sandomierskiego w Opatowie 11 IX 1753, będąc komisarzem na tryb. skarbowy ze swego województwa, jako «gospodarz powiatu swojego» przewodniczył gospodarskim obradom pow. opoczyńskiego. Podczas wjazdu nowego starosty, Michała Świdzińskiego, 2 I 1758, został potwierdzony na urzędzie podstarosty i sędziego grodzkiego radomskiego. Na sejmiku woj. sandomierskiego, 25 VIII 1760, jako chorąży opoczyński, został obrany posłem z pow. opoczyńskiego na sejm w Warszawie. Na sejmiku gospodarskim woj. sandomierskiego w Opatowie, 12 IX 1763, wraz z Wiktorynem Skórkowskim, wówczas także komisarzem tego województwa na tryb. skarbowy radomski, kierował gospodarskimi obradami pow. opoczyńskiego. Szlachta opoczyńska na tym sejmiku postanowiła «pierwszą proweniencję» czopowego i szelężnego przekazać na ręce Ś-ego jako rekompensatę za wydatki na kościół w Błotnicy.
Podczas bezkrólewia po śmierci Augusta III został Ś. obrany 6 II 1764 na sejmiku przedkonwokacyjnym w Opatowie sędzią kapturowym pow. radomskiego; przez sejm konwokacyjny wyznaczony został w skład komisji do korektury Trybunału. Dn. 23 VII t.r. na sejmiku przedelekcyjnym w Opatowie podpisał akces do Konfederacji Generalnej Kor. oraz akt konfederacji woj. sandomierskiego pod laską Stanisława Lubomirskiego, strażnika w. kor.; obrany został wówczas drugim konsyliarzem z pow. radomskiego. Dn. 6 IX jako chorąży opoczyński, podstarości i sędzia grodzki radomski oraz porucznik pow. radomskiego podpisał z synami Wojciechem i Józefem elekcję Stanisława Poniatowskiego. Delegowany z woj. sandomierskiego «ad pacta conventa» podpisał 13 IX w Warszawie „Articuli Pactorum Conventorum”. Jako konsyliarz woj. sandomierskiego uczestniczył w sejmiku przedkoronacyjnym i podpisał 29 X jego laudum, a 31 X na sejmiku deputackim został asesorem z pow. radomskiego i także w tym charakterze podpisał laudum w Opatowie. Obecny był 4 XII w Warszawie przy generalnym potwierdzeniu praw przez nowego władcę.
Obrany na sejmiku elekcyjnym, zapewne 4 II 1765 (datę tę wyznaczył sejm koronacyjny), Ś. awansował 1 III t.r. na nowo utworzony urząd sędziego ziemskiego radomskiego. Prawdopodobnie wówczas scedował podstarostwo i sęstwo grodzkie radomskie synowi Wojciechowi. Podpisał 9 IX laudum sejmiku deputackiego w Opatowie jako konsyliarz i asesor woj. sandomierskiego. Obrany 25 VIII 1766 na sejmiku w Opatowie, został posłem z woj. sandomierskiego pow. radomskiego na sejm warszawski. Był na liście rekomendowanych 10 X t.r. królowi przez izbę poselską; sejm ten powołał go do komisji do rozliczenia podskarbiego w. lit. Michała Brzostowskiego i innych komisarzy skarbu lit. oraz w skład Komisji Skarbu Kor. (funkcję tę pełnił do r. 1775). Ani Ś., ani żaden z jego synów nie znalazł się 25 V 1767 wśród sygnatariuszy aktu konfederacji (przedradomskiej) woj. sandomierskiego, prawdopodobnie nie wstąpili też oni w szeregi konfederacji barskiej.
Ś. podpisał 21 XI 1774 uniwersał Komisji Skarbu Kor. dotyczący kursu obcej monety w Rzpltej. Z ramienia sejmu rozbiorowego 1773—5 l. wszedł do kilku komisji do rozsądzenia sporów o dobra. Dn. 15 II 1775 został kaszt. połanieckim i z ramienia senatu wszedł t.r. w skład Asesorii Kor.; tenże sejm zakwitował całą Komisję Skarbu Kor. (w tym Ś-ego z tytułem sędziego ziemskiego radomskiego) za okres 1 X 1766 — 8 IV 1775. Również jako senator został Ś. powołany przez sejm rozbiorowy na prezesa komisji do rozsądzenia sprawy biskupa kujawskiego i kapit. kujawskiej o rozgraniczenie dóbr biskupstwa położonych w woj. sieradzkim i łęczyckim oraz w pow. opoczyńskim woj. sandomierskiego z majętnościami sąsiednimi. Wszedł w skład powołanej 14 IX 1778 Komisji Boni Ordinis woj. sandomierskiego, kierowanej przez miejscowego woj. Macieja Sołtyka. Był kawalerem Orderu św. Stanisława (data dyplomu nieznana). Karierę zawdzięczał protekcji Świdzińskich i spowinowaconego z nimi woj. rawskiego Granowskiego, później cieszył się poparciem Stanisława Augusta.
Ś. odziedziczył Kadłub, w którym zamieszkał, i Ryki w pow. radomskim (parafia Błotnica) oraz Niemojowice (parafia Żarnów) i Sobień (parafia Białaczów) w pow. opoczyńskim. Na Kadłubie 24 VI 1760 zapisał 3 tys. złp. dla kościoła paraf. w Tczowie, m.in. na Bractwo Świętej Trójcy. Ś. z żoną był jednym z fundatorów kościoła Bernardynów w Paradyżu (Wielkiej Woli). Ze szlachtą opoczyńską, na prośbę bernardynów z Paradyża, zabiegał (w r. 1761) u prymasa Władysława Łubieńskiego o potwierdzenie cudowności obrazu Pana Jezusa Cierniem Ukoronowanego z tamtejszego kościoła. W r. 1774 nabył Nadole (pow. opoczyński) i Żdżary (pow. radomski). Zmarł w r. 1780, przed 12 XII, kiedy to kaszt. połaniecką otrzymał po nim Józef Dunin Karwicki, regent kancelarii w. kor. i podczaszy opoczyński (datę tę podaje „Gaz. Grodzieńska”, przywilej w Metryce Kor. nosi datę 4 I 1781; następca Karwickiego na regencji otrzymał nominację z datą 15 XII 1780). Występująca często w źródłach i opracowaniach błędna data roczna (1781) śmierci Ś-ego podawana była zapewne na podstawie nominacji Karwickiego w Metryce Kor. Ś. został pochowany prawdopodobnie w kościele Bernardynów w Paradyżu.
Ś. był żonaty z Domicellą ze Skórkowskich h. Jelita, córką lub siostrą Waleriana, stolnika opoczyńskiego. Z małżeństwa tego miał co najmniej dwóch synów: Wojciecha (zob.) i Józefa (zm. po 1800), elektora Stanisława Augusta z woj. sandomierskim, od 24 IV 1765 wojskiego mniejszego, od 24 VIII 1775 łowczego, a od 27 IX r.n. podstolego opoczyńskiego, sygnatariusza aktu akceptacji Ustawy Rządowej, uchwalonego 29 V 1791 przez zjazd obywateli pow. opoczyńskiego, najpóźniej od r. 1783 właściciela części dóbr Młódnice w pow. radomskim (parafia Mniszek) oraz sąsiedniego Domaniowa z Wólką Domaniowską (parafia Wrzos), nabytych od Piaskowskich. Te dobra oraz sumę 94107 złp., zabezpieczoną na Krzęcinie i Wysocku (parafia Wysoka), ustąpił 7 I 1800 jedynemu synowi Stanisławowi (ur. ok. 1780) z małżeństwa z Marianną z Przyłuskich, legitymowanemu w r. 1838 ze szlachectwa w Król. Pol.
Portrety Ś-ego i jego żony oraz Jacka Święcickiego w dawnym kapitularzu klasztoru Bernardynów w Paradyżu, reprod. portretu żony w: Świtała-Mastalerz J., Historia parafii pw. Przemienienia Pańskiego w Paradyżu-Wielkiej Woli, Paradyż 2007 s. 293 fot. 37; — Boniecki, XIV 39; Elektorowie; Elektorów poczet; Kossakowski, Monografie, III; Łoza, Kawalerowie; Niesiecki, I 311, VIII 575; Sęczys, Legitymacje Król. Pol., s. 705; Sozański, Imienne spisy osób, s. 10 nr 309, s. 33 nr 399; Święcki, Historyczne pamiątki, II 468; Urzędnicy, IV/2 (dot. Józefa), IV/3; Żychliński, VI 311, 314, XVI 233; — Buliński M., Monografia miasta Sandomierza, W. 1879 s. 142; Gacki J., Radom i jego kościoły do końca XVIII wieku, Wyd. S. Zieliński, Radom 1999; Guldon Z., Ustrój i finanse miejskie, w: Dzieje Sandomierza XVI—XVII w., Red. F. Kiryk, W. 1993 II cz. 2—3 s. 33; Katalog zabytków sztuki w Pol., III z. 8 s. 26; Kobierzycki J., Przyczynki do dziejów Ziemi Sieradzkiej, W. 1916 II 80 (dot. ojca); Kupisz D., Urzędnicy grodzcy radomscy w XVI—XVIII wieku. Stan badań i postulaty badawcze, „Biul. Kwartalny Radomskiego Tow. Nauk.” T. 40: 2006 s. 21—4; tenże, Z dziejów administracji w Małopolsce w XVI—XX wieku, Radom 2003 s. 11; Luboński J., Monografia historyczna miasta Radomia, Radom 1907 s. 261; Szczygielski J. W., Referendum trzeciomajowe. Sejmiki lutowe 1792 roku, Ł. 1994 (dot. syna, Józefa); Świtała-Mastalerz J., Historia parafii…, s. 102, 106, 293; Wiśniewski J., Dekanat Opoczyński, Radom 1913 s. 292—3; — Corpus Inscriptionum Pol., VI; Czaykowski, Regestr diecezjów, s. 119, 153, 220, 224, 333; Diariusz sejmu walnego ordynaryjnego roku 1766, W. [1767]; Księgi metrykalne kościołów radomskich z lat 1591—1795, Oprac. D. Kupisz, Radom 2014 S.A. XI; toż, Oprac. D. Kupisz, G. Fulara, Radom 2010 V; Lustracje województwa krakowskiego 1765, Wyd. A. Falniowska-Gradowska, W.—Kr. 1973 I (dot. Jacka); Teki Dworzaczka CD ROM, Kórnik—P. 1997; Vol. leg., VII 58, 210, 233—5, 309, 454, 522, VIII 130, 190, 378, 397, 436, 461, 587, 591; — „Gaz. Grodzieńska” 1780 nr LI; „Kur. Pol.” 1738 nr 78, 1748 nr 592, 1751 nr 786, 1758 nr 3; — AGAD: Arch. Prozorów i Jelskich, nr 138 s. 731—5, Castrensia Siradiensia Relationes nr 91 k. 133—8v, Metryka Kor., nr 416 k. 265v, Metryka Kor., Księgi Kanclerskie, nr 21 k. 78, Metryka Kor., Sigillata, nr 26 k. 145, nr 31 k. 14, nr 32 k. 195v, 325v, nr 35 k. 28v—9, nr 36 k. 2, Zbiór Materiałów Różnej Proweniencji, nr 303 s. 223; B. Czart.: rkp. 869 s. 60—1, rkp. 1131 s. 279, 285, rkp. 3328 k. 100, 171v—2v (dot. ojca); B. Jag.: rkp. 5344 t. IV k. 172v; B. Nauk. PAU i PAN w Kr.: rkp. 8341 s. 83, 169, 250, 329—52, 501, 503, 547, 618, 640, 676, 702, 715, 731—72, 785—828, rkp. 8344 s. 473, 769—71, 779, 797, rkp. 8345 s. 1—16, 43, 58; B. Ossol.: rkp. 1129 k. 4v, rkp. 3191 s. 18, 23, 268, 273, 282—3, rkp. 3192 s. 2; B. Publ. w Ł.: Księga chrztów parafii Piotrków 1700—21, s. 158 — Informacje Mariusza Kozdracha z L. m.in. na podstawie kwerendy w AP w Radomiu (Hipoteka Pow. Białobrzeska, sygn. 166 k. 30v, sygn. 254 nlb, Hipoteka Pow. Radomska, sygn. 203 s. 164—6) i Arch. Archidiec. Częstochowskiej (Księga chrztów parafii Mierzyn, 1719—1821).
Andrzej Haratym