INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Antoni Sarnes  

 
 
1842-01-10 - 1890-04-06
Biogram został opublikowany w 1994 r. w XXXV tomie Polskiego Słownika Biograficznego.


 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Sarnes Antoni (1842–1890), ksiądz, redaktor, działacz polityczny na Śląsku. Ur. 10 I w Zabierzanach koło Głogówka na Górnym Śląsku, w rodzinie chłopskiej, był synem Henryka i Moniki z domu Zagrodnik.

Po ukończeniu szkoły elementarnej S. od października 1854 przez 7 lat uczęszczał do gimnazjum katolickiego w Opolu, następnie przeniósł się do gimnazjum ewangelickiego w Raciborzu. Tu otrzymał świadectwo dojrzałości 26 III 1863. W kwietniu t.r. rozpoczął studia na Wydz. Teologii Katolickiej Uniw. Wrocł. W czasie studiów uczęszczał na wykłady ks. Wincentego Kraińskiego z języka i literatury polskiej. Dyplom ukończenia studiów teologicznych na tymże uniwersytecie uzyskał 22 XI 1866. Dn. 27 VI 1867 otrzymał święcenia kapłańskie i przez 4 lata pracował jako wikary w parafii Rozkochów (pow. prudnicki), a od 30 I 1872 w Mysłowicach. Tu wystąpił do biskupa z prośbą o dopuszczenie go do egzaminu proboszczowskiego (28 IV 1872), a ówczesny proboszcz mysłowicki ocenił jego pracę duszpasterską bardzo wysoko. W r. 1884 był S. jeszcze pierwszym wikarym w Mysłowicach, a dopiero 12 VIII 1886 został proboszczem w Rozkochowie.

Politycznie reprezentował S. orientację centrową. Za namową działaczy śląskiego Centrum oraz związanych z tą partią księży, założył i redagował czasopismo „Monika”, wychodzące w drukarni A. Krausa w Katowicach w l. 1886–8, w podtytule określające się jako «tygodnik poświęcony chrześcijańskiemu wychowaniu dziatek» (należy je odróżniać od „Moniki” wydawanej przez Karola Miarkę, w l. 1876–80); miało też dodatek dla dzieci pt. „Anioł Stróż”. Było wzorowane na niemieckim czasopiśmie także o tytule „Monika” wychodzącym w Donauwörth w Bawarii. „Monika” S-a, zamieszczająca teksty w gwarze górnośląskiej i adresowana do polskich rodziców, usiłowała oddziaływać na nich w duchu germanizacyjnym, przeciwstawiając się wpływom „Katolika”.

„Monice” S-a patronował bp wrocławski R. Herzog; ograniczała się jednak do spraw kościelno-religijnych, unikając polityki. Okólnikiem z 12 XI 1886 bp Herzog zalecał duchowieństwu jej rozpowszechnianie, podobne stanowisko zajął następca Herzoga, bp G. Kopp, udzielając początkowo poparcia finansowego „Monice” S-a. Nie zdobyła sobie jednak poczytności i w krótkim czasie przestała wychodzić, zwłaszcza że Kopp odmówił potrzebnych subwencji. Ponadto S. nie miał zdolności publicystycznych, a jego znajomość języka polskiego pozostawiała wiele do życzenia, o czym świadczą liczne błędy na szpaltach „Moniki”.

S. chorował na płuca przez wiele lat, pod koniec życia coraz częściej zwracał się do Kurii wrocławskiej z prośbami o urlopy w celu leczenia się. Zmarł 6 IV 1890 w miejscowości Kórnica w powiecie prudnickim. Autor broszury „Dziennikarstwo polskie na Śląsku” pisał o S-ie, że «po śmierci [ludzie] wprost za świętego go uważali».

 

Przywecka-Samecka M., Reiter J., Bibliografia polskich czasopism śląskich, Wr. 1960 s. 78; – Kasprowicz J., Kronika śląska, „Przegl. Społ.” (Lw.) 1886 s. 392; Ksiądz, Dziennikarstwo polskie na Śląsku. Zarys historyczny, Bytom 1912 s. 36–7; Pater M., Centrum a ruch polski na Górnym Śląsku (1879–1893), Kat. 1971 s. 105–6; tenże, Ruch polski na Górnym Śląsku w latach 1879–1893, Wr. 1969 s. 176; – „Roczniki Tow. Przyj. Nauk na Śląsku” [T.] 2: 1930 s. 57; – Arch. Archidiec. we Wr.: APD 1865, rkp. II CC 20 g, s. 36–36 (Kastner K., Die katholische Kirche und die polnische Frage in Oberschlesien).

Mieczysław Pater

 

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Franciszek Kostrzewski

1826-04-19 - 1911-09-30
malarz
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Romuald Pląskowski

1821-02-07 - 1896-06-24
lekarz
 

Adolf Pieńkowski

1835-12-29 - 1867-05-30
nauczyciel
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.