INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Antonina Ptaszycka  

 
 
1888-10-20 - 1964-05-27
 
Biogram został opublikowany w 1986 r. w XXIX tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Ptaszycka z Mingajłłów Antonina (1888–1964), fizyk i pedagog. Ur. 20 X w Szłowianach na Litwie (pow. wiłkomierski, gub. kowieńska), w rodzinie ziemiańskiej, była córką Michała Mingajłły i Józefy z Brzozowskich, zmarłych przed r. 1920.

W r. 1906 ukończyła ze złotym medalem gimnazjum żeńskie w Kownie. W l. 1906–8 pracowała jako nauczycielka domowa w rodzinie Alojzego Brzozowskiego w Kownie. W tym czasie (1907) poślubiła Mieczysława Jana Ptaszyckiego (zob.). W r. 1908 wyjechała do Petersburga, gdzie przebywał jej mąż, i wstąpiła na wydział fizyczno-matematyczny Kursów Bestużewskich. Ukończyła je z odznaczeniem w r. 1913 i w l. 1914–15 uczyła w szkołach. Po przeniesieniu się z mężem do Odessy studiowała na tamtejszym uniwersytecie, który ukończyła w r. 1917. W l. 1918–19 uczyła matematyki, przyrody i geografii w polskich szkołach średnich i podstawowych Odessy. Do Polski przyjechała z rodziną w r. 1920 i podjęła pracę nauczycielki matematyki w gimnazjum w Gostyninie, a od r. 1921 nauczycielki fizyki w Gimnazjum Państwowym im. Narcyzy Żmichowskiej w Warszawie, w którym pracowała nieprzerwanie aż do śmierci. W latach dwudziestych uczyła też matematyki w prywatnym gimnazjum J. Kowalczykówny i J. Jawurkówny.

Od początku swej pracy pedagogicznej P. dążyła do wypracowania nowoczesnych metod nauczania i programu szkolnego fizyki. Utworzona przez nią w Gimnazjum Żmichowskiej pracownia fizyczna stała się ośrodkiem metodycznym fizyki szkolnej, oddziałującym także na szkoły średnie centralnej Polski. W l. 1930–9 P. kierowała utworzonym przez Kuratorium Okręgu Warszawskiego oraz Kuratorium Okręgu Łódzkiego «Ogniskiem Metodyki Fizyki» w Gimnazjum Żmichowskiej. Wyjeżdżała do szkół pozawarszawskich w celu urządzania pracowni fizycznych (m. in. w Kaliszu, Płocku, Grodnie, Włocławku) i prowadzenia wykładów dla nauczycieli. W l. 1929–31 wykładała na Wyższych Kursach Nauczycielskich dla nauczycieli fizyki w szkołach podstawowych, brała udział w pracach Komisji Dydaktyki Fizyki przy ministrze Wyznań Religijnych i Oświecenia Publiczego (1926–38). Od r. 1933 P. współpracowała z czasopismem „Fizyka i Chemia w Szkole”. Była autorką podręczników szkolnych W dziedzinie sztucznego chłodu (Lw. 1936, W. 1948), Jak i dlaczego? Podręcznik przyrody martwej dla V kl. szkoły powszechnej (Lw.–W. 1937, wspólnie z M. Sadzewiczową), Doświadczenia szkolne z fizyki. Prądy zmienne. Drgania elektromagnetyczne (W. 1938). Skonstruowała kilka przyrządów fizycznych. Uzupełniała wykształcenie, odbywając systematyczne staże na Uniw. Warsz. i w Szkole Technicznej im. Wawelberga i Rotwanda.

W okresie okupacji P. uczyła fizyki na tajnych kompletach Gimnazjum Żmichowskiej (1939–44), a od r. 1941 również na oficjalnych kursach dokształcających. Pomagała osobom poszukiwanym przez gestapo, często ukrywając je we własnym domu. Po wyzwoleniu Pragi uczyła od 1 XI 1944 do r. 1948 matematyki w Gimnazjum Powstańców Warszawskich na Grochowie, a w l. 1945–8 w Miejskim Gimnazjum im. Jasińskiego oraz współpracowała przy reaktywowaniu w r. 1945 Gimnazjum Żmichowskiej. W r. 1945 uruchomiła dzielnicową, następnie międzyszkolną Pracownię Dydaktyczno-Naukową Fizyki, utworzoną ostatecznie w Gimnazjum N. Żmichowskiej, i kierowała nią do r. 1961. W l. 1958–61 P. kierowała także Stołecznym Ogniskiem Metodycznym Fizyki. W l. 1949–55 była starszym asystentem Katedry Fizyki na Wydziale Chemii Politechniki Warszawskiej. Przyjmowała w swej szkole na praktyki studentów, m. in. z Wydziału Pedagogicznego Uniw. Warsz. i Wyższej Szkoły Pedagogicznej. W l. 1948–54 była członkiem komitetu redakcyjnego czasopisma „Fizyka i Chemia”, później członkiem kolegium redakcyjnego (1955–60) i rady redakcyjnej (1961–3) czasopisma „Fizyka w Szkole”. Opublikowała ogółem ok. 30 prac, głównie w czasopismach specjalistycznych. W r. 1961 P. przeszła na emeryturę, nadal jednak uczyła fizyki w Gimnazjum Żmichowskiej. Zmarła 27 V 1964 w Warszawie na atak serca, na parę godzin przed rozpoczęciem kolejnego egzaminu maturalnego z fizyki; pochowana została na cmentarzu Komunalnym na Powązkach. Była odznaczona Złotym Krzyżem Zasługi (1936) i Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1959).

W małżeństwie z Mieczysławem Janem Ptaszyckim miała P. dwu synów (zob. życiorys męża).

 

Fot. w Materiałach Red. PSB; – Słown. Geogr., XII 6; Uruski, XV 71; Zagórowski, Spis nauczycieli, I–II; – Tuméniené-Mingailaité V., Mano atsiminimai, Chicago 1957 s. 16, 35 (fot. między s. 12/13); – 40-lecie Gimnazjum i Liceum im. Narcyzy Żmichowskiej. Pamiętnik Zjazdu byłych wychowanek w Warszawie – 22 listopada 1959, W. 1960 s. 36, 38–9, 42, 50, 53, 60, 70, 76, 83–5, 96, 101, 105 (fot. między s. 32/3, 48/9, 64/5); – „Fizyka w Szkole” R. 11: 1965 nr 4 s. 42–3 (Wolska A. bibliogr.); „Życie Warszawy” 1964 nr 129 s. 6 (nekrologi); – Arch. Kuratorium Oświaty i Wych. Urzędu m. st. Warszawy: sygn. 1/3070; Arch. Politechn. Warsz.: Arch. Kadr, Skorowidz zwolnionych po r. 1955 nr akt 1780; Arch. rodzinne i informacje wnuczki, Danuty Marii; – Obszerniejszy tekst życiorysu P-iej i bibliogr. jej publikacji oprac. przez autora w Materiałach Red. PSB.

Antoni Jackowski

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 

Postaci powiązane

 

Mieczysław Jan Ptaszycki

1883-06-23 - 1971-08-02 geobotanik
 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Stefania Okołów-Podhorska

1884-08-07 - 1962-07-21
literat
 

Henryk Stanisław Leon Skarbek

1839-04-10 - 1904-01-02
ziemianin
 
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.