Dylągowski Bartłomiej (ok. 1590–1653), lekarz, historyk medycyny. Syn Pawła. Pochodził z Poskitowa (Poskwitowa) w pow. miechowskim. Pisał się najpierw B. Poskithovius, później B. Dylągovic Poskithovius, wreszcie B. Dylągowski. (W Miechowskiem żyją do dziś liczni Dylągowie). W r. 1607 zapisał się na wydział filozoficzny Akad. Krakow., ale dopiero w r. 1614 uzyskał pierwszy stopień akademicki (bakałarza nauk wyzwolonych). Filozofię ukończył z tytułem magistra (co było równoznaczne z doktoratem), po czym rozpoczął studia lekarskie. Po napisaniu rozprawy Quaestio physica de natura motus (1634) został bakałarzem medycyny, doktoratu jednak nie osiągnął i przeniósł się na teologię, której do końca życia pozostał tylko słuchaczem. Na widoczne jego niepowodzenia składały się wedle opinii współczesnych dwie przyczyny: notoryczne ubóstwo i wrodzone usposobienie. Zdolny i pracowity, był przy tym gwałtowny i zbyt otwarcie wypowiadał swe osobiste zapatrywania, co mu nie jednało przyjaciół, a narażało w oczach wpływowej starszyzny. Mając bezpłatne mieszkanie i utrzymanie w bursie studenckiej, obracał się wciąż w murach uniwersyteckich, ale nie doczekał się nigdy zajęcia płatnego i mimo usilnych zabiegów nie wszedł w skład kolegium profesorskiego, jakkolwiek w charakterze magistra filozofii rozwijał czynność pedagogiczną, miewał wykłady i prowadził dysputy publiczne ze studentami, dzięki czemu nazywano go »profesorem« i tak się nawet czasem podpisywał. Nie był jednak profesorem Wydziału lekarskiego, ani lekarzem Zygmunta III, jak niektóre źródła (głównie za Siarczyńskim) podają. O jego pochodzeniu, życiu i pismach powtarzają autorowie wiele nieścisłości, a nawet błędów. Umarł w Krakowie w r. 1653.
Na szczególniejszą uwagę zasługują pozostawione przez D-go (prócz wymienionej rozprawy) dwa następujące traktaty: Chronologia medica cum titulis honorificis maioribus suis a grata posteritate delatis, Cracoviae, typis Al. Dymowski, 1635, oraz Syncretismus peripateticus, breviter comprehendens illustres Philosophos quorum ingenia desudarunt aut in invenienda, aut in explananda atque illustranda, aut in amplificanda peripatetica doctrina. Adiecta est sub finem Appendix rei medicae scriptorum, Cracoviae, typis W. Piątkowski, 1646.
W pismach swych wyraża się D. zawsze z wielkim uwielbieniem o krakowskiej szkole lekarskiej i przeciwstawia ją zagranicznym, zwalczając zwyczaj szukania wiedzy u obcych, skoro w kraju ma się takich pedagogów i wzorowych lekarzy jak np.: Joannicy, Mitkowski, Ochocki, Petrycy, Roliński, Syreniusz, Śmieszkowicz, Wojeński, Wolfowicz. W swej Chronologii, którą zaczyna od Hipokratesa, wymienia z krótką charakterystyką biograficzno-bibliograficzną najznakomitszych lekarzy wszystkich narodów. Z Polaków figurują tu następujący: Barthy Zachariasz, Grutinius Andrzej, z Łowicza Cyprian, z Miechowa Maciej, Oczko Wojciech, Petrycy Sebastian, Struś Józef, Syreniusz Szymon, Ursinus Jan, z Urzędowa Józef (sic). W traktacie Syncretismus wymienia również kilku Polaków, dodatek zaś poświęca znowu medycynie (pisarzom). Na tej podstawie można go nazwać pierwszym historykiem medycyny w Polsce.
Gąsiorowski, Kośmiński, Giedroyć, Materiały; Siarczyński, Obraz wieku Zygm. III (Opis osób), Lw. 1928, I; Dykc. Biogr. Powsz.; Enc. Org.; Majer J., Wiadomości o życiu prof. W. Lek. U. J., 1862; Muczkowski, Liber prom. 1849, s. 275; Bandtkie, Hist. druk. w. K. Pols. I 230; Estr. XV 435 (fałszywa data śmierci), XXV, IX (druk D-go z 1646 przytocz. niedokładnie, z fikcyjnym tytułem); Słow. Geogr.; Tomkowicz, Ulice i place Krakowa, Bibl. Kr., Kr 1926, s. 98; Druki D-go: Quaestio w B. Jag., B. Czart., Arch. U. J., Ossol., Chronologia w Kórniku, Ossol., Syncretismus w Kórniku; B. Jag., rkps I, 225, EE/2; Radymiński Mart., Fastorum Studii Generalis Almae Acad. Crac. Serenissimorum Polonae Regum, Magnif. Acad. Rectorum, Illustrissimor. et Reverendissimor. ejusdem Cancellarior. illustrium doctrina, pietate, religione, studio, beneficiis Virorum, elogia continentes Tomi VII, 1658 (kod. z 7 cz. razem opr., w cz. IV, k. 46 verso wiad. o życiu D-go); B. Jag. rkps 261 (Album studiosor. od 1607) k. 5. poz. 8; B. Pawlik, rkps (Teki Zakrzewskiego) sygn. 171, fasc. I; Arch. U. J. rkps 69: Inventarium Privilegiorum Studii Cracov…. 1507–1754 (wiad. o osobistościach współczesnych, jak Radzimiński lub Speronowicz dr teol., któremu D. dedykuje Syncretismus); inform. list. od kier. B. Kórn., dra St. Bodniaka; inform. list. z Urzędu paraf. obrz. łac. Iwanowice w pow. miechowskim.
Witołd Ziembicki