Spausta Bolesław, krypt. B.S. (1851–1887), dziennikarz, publicysta, redaktor. Ur. w Samborze, był synem Damiana i Wiktorii, bratem Władysława (zob.).
S. ukończył w r. 1867 Gimnazjum im. Franciszka Józefa I we Lwowie. Ok. r. 1870 zajął się dziennikarstwem, równocześnie kształcąc się samodzielnie w zakresie estetyki i historii sztuki. Nic nie wiadomo o jego studiach uniwersyteckich, ale brał udział w zebraniach lwowskiej Czytelni Akademickiej, m.in. w zebraniu dla uczczenia Kornela Ujejskiego. Przez ok. 10 lat był zatrudniony w redakcji „Gazety Narodowej”. W l. 1875–6 pisywał korespondencje literackie i recenzje teatralne ze Lwowa do krakowskich „Szkiców Społecznych i Literackich” Kazimierza Bartoszewicza, następnie współpracował z lwowskim „Ruchem Literackim”, którym kierował wraz z Franciszkiem Ksawerym Martynowskim w poł. r. 1878. Należał do grona młodzieży lwowskiej, które pod przywództwem Aleksandra Bolesława Brzostowskiego urządziło gorące przyjęcie przybyłemu z emigracji Sewerynowi Goszczyńskiemu 27 II 1873. W r. 1877 zabierał głos w sprawie teatru polskiego we Lwowie, w r.n. pełnił obowiązki sekretarza Komitetu dla wydania Księgi jubileuszowej J. I. Kraszewskiego we Lwowie (wyd. w r. 1879). S. przyjaźnił się z Bolesławem Czerwieńskim (wg Bolesława Limanowskiego byli «nierozłączni»); wraz z nim propagował socjalizm wśród młodzieży lwowskiej, m.in. od r. 1878 pisał do robotniczej „Pracy” Józefa Daniluka. Ostatni rok pracy w redakcji „Gazety Narodowej” (1880) zamknął kilkoma recenzjami powieści historycznych J.I. Kraszewskiego (nr 37, 118, 145, 225). Od r. 1880 wchodził w skład redakcji „Dziennika Polskiego”, skąd po trzech latach przeniósł się do „Kuriera Lwowskiego”, w którym pozostał do śmierci. Tu ukazały się jego omówienia wystaw artystycznych i prac konserwatorskich w zakresie dzieł sztuki, np. Restauracja kościoła św. Marcina na przedmieściu Żółkiewskim we Lwowie (1886 nr 176), W sprawie „Joanny d’Arc Matejki” (nr 203). Ponadto lwowski „Przyjaciel Domowy” w r. 1880 (nry 20–22) przyniósł jego szkic psychologiczno-społeczny pt. Zwykłe dzieje. Wspólnie z B. Czerwieńskim założył i następnie redagował tygodnik społeczno-literacki „Ziarno” (1882–3), tu zabrał głos W sprawie pomnika Mickiewicza (1882 nr 3).
S. władał kilkoma językami i zajmował się przekładaniem utworów z języków obcych na polski, m.in. w r. 1884 przełożył „Arcydzieła sztuki plastycznej” K. Divalda. Zmarł w nieznanych bliżej okolicznościach podczas polowania koło Chłopów w okolicy Komarna nocą z 14 na 15 XI 1887. Ciało S-y odnaleziono wiosną r.n. i pochowano na cmentarzu w Chłopach 30 III 1888.
Rodziny S. nie założył.
Estreicher w. XIX (Divald K.); – Bujak J., Lwowska księga jubileuszowa pięćdziesięciolecia pracy literackiej Józefa Ignacego Kraszewskiego, Roczn. Nauk.-Dydaktyczny WSP w Kr., T. 7, Prace Historycznoliterackie 1978 s. 71–6; tenże, „Ruch” i „Tydzień” – dwa lwowskie periodyki lat siedemdziesiątych XIX wieku, tamże, T. 7, Prace Bibliotekoznawcze 1993 z. 155 s. 81–95; tenże, Spausta Bolesław (ok. 1850–1887), „Zesz. Prasoznawcze” 1977 nr 4 s. 83; Charewiczowa Ł., Historiografia i miłośnictwo Lwowa, 1990 VI 219; Gawalewicz M., Szymanowski i młodzi, „Kur. Warsz.” 1909 nr 122; Haecker E., Historia socjalizmu w Galicji i na Śląsku Cieszyńskim, Kr. 1933 s. 131–2; Kozłowska-Sabatowska H., Ideologia pozytywizmu galicyjskiego 1864–1881, Wr. 1978; Księga pamiątkowa półwiekowego jubileuszu Gimnazjum im. Franciszka Józefa I we Lwowie, Zest. J. Białynia Chołodecki, Lw. 1909; Najdus W, Polska Partia Socjalno-Demokratyczna Galicji i Śląska 1890–1919, W. 1983; Żyga A., Krakowskie czasopisma literackie drugiej połowy XIX wieku (1860–1895), Kr.–Wr. 1983; – Brzostowski A. B., Ci, których znałem…, W. 1910 s. 13, 38, 42, 64; tenże, Ujejski we Lwowie, „Tyg. Ilustr.” 1901 nr 50 s. 977; Daszyński I., Pamiętniki, W. 1957 I; Limanowski B., Pamiętniki 1870–1907, W. 1958; – „Ateneum” 1888 II z. 2 s. 384 (błędna inform. o śmierci S-y); „Gaz. Lwow.” 1888 nr 75; „Gaz. Narod.” 1880 nr 210; „Kraj” 1888 nr 14; „Kur. Lwow.” 1888 nr 90, 92; „Kur. Pol.” (Paryż) 1884 nr 20; „Nowa Reforma” 1888 nr 76; „Tydzień Pol.” 1880 nr 37; – B. Jag.: rkp. 6699 III t. 1 k. 440–441, 445–448, rkp. 9211 t. 17 k. 218–219; B. Nauk. PAU i PAN w Kr.: rkp. 2064 t. 3 k. 231–232, rkp. 2159 t. 18 k. 2, rkp. 7893; IBL PAN: Kartoteka bibliogr. (A. Bara).
Jan Bujak