INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Bronisław Józef Olszewski  

 
 
1874-07-02 - 1959-12-24
 
Biogram został opublikowany w 1979 r. w XXIV tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Olszewski Bronisław Józef (1874–1959), malarz, pedagog. Ur. 2 VII we Lwowie, był synem Józefa, naczelnika poczt, i Pauliny z Weissmanów, bratem Mariana Kazimierza (zob.). Do gimnazjum uczęszczał we Lwowie. Od wczesnych lat wykazywał uzdolnienia plastyczne; na życzenie ojca podjął studia prawnicze, ukończone na Uniw. Lwow. w r. 1896. Dorywczo studiował nadto filozofię ścisłą, przyrodę i historię sztuki w Berlinie. W półr. zim. 1899/1900 był wpisany na Wydział Filozoficzny UJ i uczęszczał na wykłady z filozofii, historii sztuki i literatury. Malarstwa uczył się na wakacyjnych kursach w Nagy Bánya u S. Hollósy’ego, w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie (1896/7 szkoła Józefa Unierzyskiego, 1899/1900–1903/4 szkoła Jacka Malczewskiego i Leona Wyczółkowskiego) oraz w Monachium i w Paryżu. Dużo podróżował po Francji, Szwajcarii, Niemczech i Austrii. W r. 1905 złożył w Wiedniu państwowy egzamin nauczycielski uprawniający do nauki rysunku i geometrii wykreślnej. W r. 1909 osiadł na stałe w Krakowie i uczył w szkołach średnich. Brał udział w wystawach Tow. Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie, w r. 1913 eksponował swe prace w Monachium. Początkowo malował głównie portrety ujawniające wpływ Malczewskiego (Portret tęskliwy, Portret kobiety), Stanisława Wyspiańskiego (Huculski chłopiec) i Wyczółkowskiego (Kobieta w kapeluszu). Z czasem wyzwolił się spod tych wpływów. Kładł nacisk na oddanie psychicznego wyrazu swoich modeli (Ruski starzec, Wiejski dziadek, Portret żony, Portret poety Ruffera, Portret Mariana). W r. 1914 zorganizował i prowadził Instytut Rysunków w Krakowie oraz założył Stowarzyszenie Nauczycieli Rysunków. Wygłaszał odczyty z historii sztuki, pisał artykuły z zakresu krytyki artystycznej. W r. 1920 odbyła się w Krakowie wystawa malarstwa O-ego. W l. 1923–5 przebywał w Zakopanem, gdzie nauczał rysunków i prowadził Szkołę Malarstwa. Z tego okresu, a także wakacji spędzanych na Podhalu, pochodzi wiele pejzaży (Giewont o zachodzie słońca, Capie Stawki, Stare domy w Lanckoronie, Szczebel z Mszany Dolnej, Urwisko nad Dunajcem, Kamienisko nad Rabą, Mszana Dolna). Paleta artysty znacznie się rozjaśniła i wzrosły walory dekoracyjne (Mosiężne włosy, autoportrety). Zagadnienia kolorystyczne oraz studia nad zestawieniami barwnymi i budową obrazu, w oparciu o strukturę materii malarskiej, widoczne są szczególnie w obrazach: Wisła i Wawel, Akt na macie, Akt na tle okna, Półakt z czerwoną opaską. O. malował również kompozycje symboliczne (Przez cierpienie, Zwiastowanie [idei]); obrazy te są trudno czytelne i malowane w nastroju pesymistycznym. W wielu kompozycjach widoczne są wpływy sztuki afrykańskiej (Hasło) i prymitywów.

O. pracował w Związku Plastyków w Krakowie (przez 12 lat jako członek Zarządu), działał również w Tow. Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie, zainicjował i organizował budowę Domu Plastyka. Przewodniczył grupie artystycznej «Motyw». Wystawiał swe prace w Wilnie, Morawskiej Ostrawie, Wielkich Hajdukach (1927), we Lwowie (1927), w Paryżu (1937). O. pieczołowicie przechowywał spuściznę po swoim bracie Marianie. Stopniowo ją uporządkował; napisał i wydał broszurę Marian Olszewski. (Wytyczne działalności) (Kr. 1939). W l. n. sporządził spisy prac artystycznych, publicystycznych i bibliografię prac brata (Malarza wypowiedzi o sztuce i życiu. Wykaz prac publicystycznych, Kr. 1956, mszp. w B. Jag., Pisma B. O-ego o Marianie Olszewskim w B. Ossol. rkp. 13.344/II). Równocześnie zajmował się psychologią sztuki i estetyki oraz psychologią twórczości i myślenia. W Tow. Filozoficznym, z którym współpracował, wygłaszał referaty (Rozmyślania o natchnieniu, „Kwart. Filoz.” T. 18: 1949 s. 31–72, 321–2). Przed samą śmiercią zakończył rozprawę Udział przystosowania w myśleniu (niedrukowana). Obrazy z ostatnich lat świadczą o wzroście pierwiastków intelektualnych w jego malarstwie (Wezbrania, Poznawanie przestrzeni). Zmarł 24 XII 1959 w Krakowie.

Z małżeństwa zawartego w r. 1907 ze Stanisławą Dundaczek-Strzelecką (zm. 1957) miał O. jedynego syna Przemysława (zob.).

Pośmiertne wystawy prac O-ego odbyły się w Tow. Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie w r. 1961, w Reszlu w r. 1963 i Zakopanem w r. 1970. Spuścizna O-ego znajduje się u rodziny w Olsztynie. Kilkadziesiąt jego rysunków jest w posiadaniu Biblioteki Narodowej, ponad 150 obrazów Muzeum w Krośnie.

 

Autoportret na tle kilimu, Autoportret w półakcie, Autoportret w sierpniu (własność rodziny, szkice do autoportretów w B. Narod.); Portret B. O-ego przez M. Olszewskiego; Fot. w B. Narod.; – Łoza, Czy wiesz, kto to jest?; Katalog wystawy malarstwa B. O-ego, Zakopane 1970; Katalog wystawy prac Mariana i Bronisława Olszewskich, Zamek w Reszlu, 1963; – Morro C., Artyści w świetle najnowszych badań, „La Revue Moderne” 1937 nr 12 s. 17; Pol. życie artyst. w l. 1915–39; – Mater do dziej. Akad. Sztuk Pięknych; – Arch. Tow. Przyjaciół Sztuk Pięknych w Kr.: B. Olszewski: Arch. UJ: W. F. II 330; – Informacje Ireny Olszewskiej i rodziny.

Maria Grońska

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 

Postaci powiązane

 

Przemysław Olszewski

1913-06-23 - 1972-02-11 profesor
 
 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Stanisław Skalski

1915-11-27 - 2004-11-12
pilot wojskowy
 

Leon Kozłowski

1892-06-06 - 1944-05-11
premier II RP
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Wiktor Franciszek Potrzebski

1880-07-30 - 1944-09-04
ksiądz
 

Franciszek Próchnicki

1847-11-30 - 1911-10-31
pedagog
 

Marcin Kopiec

1843-11-12 - 1919-10-05
działacz narodowy
 

Emanuel Mateusz Rostworowski

1923-01-08 - 1989-10-08
historyk
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.