INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Franciszek Kazimierz Dorant  

 
 
Biogram został opublikowany w latach 1939-1946 w V tomie Polskiego Słownika Biograficznego.

   

 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Dorant Franciszek Kazimierz (1869–1910), chemik-wynalazca, działacz niepodległościowy, syn Jana Władysława, powstańca 1863 r., i Marii Weroniki z Pawłowskich. Ur. 9 I w Sierakowie w pow. kutnowskim, kształcił się w szkole realnej w Łowiczu, z której przed samą maturą został usunięty z tzw. »wilczym biletem« za założenie nielegalnej biblioteki uczniowskiej oraz oddany pod trzyletni dozór policyjny. Mimo tych przeszkód złożył egzamin dojrzałości jako ekstern, a zamierzając poświęcić się przemysłowi, rozpoczął studia na wydziale chemicznym Politechniki w Karlsruhe, gdzie w r. 1895 uzyskał dyplom inżyniera-chemika; był ulubionym uczniem prof. Englera. W r. 1896 na wydziale filozoficznym w Bernie doktoryzował się (magna cum laude) na podstawie dysertacji o barwniku indygo pt. Über Condensation von Ortho-Nitroacetophenon mil Benzaldehyd. Powróciwszy w r. 1896 do kraju, objął stanowisko pomocnika chemika w cukrowni w Tomczynie, następnie w Dobrzelinie w Kutnowskiem, lecz niebawem, pragnąc pogłębić swą wiedzę fachową, udał się z listami polecającymi prof. Englera do Petersburga w nadziei, że uda mu się uzyskać docenturę w Instytucie Technologicznym. Starania te zawiodły, bowiem ciążyła nad nim opinia »politycznie podejrzanego«. Wówczas był on już członkiem P. P. S., do której wstąpił jeszcze w Karlsruhe, a w czasie pobytu w Dobrzelinie założył tam wśród robotników organizację P. P. S. Udał się więc w r. 1897 do Lwowa, gdzie uzyskał posadę kierownika rafinerii nafty na Zniesieniu. Tu poznał się i z czasem zaprzyjaźnił z Józefem Piłsudskim. Jednocześnie pracował w Politechnice z profesorami Niementowskim i Romanem Załozieckim, którzy zwrócili uwagę na wybitne zdolności młodego uczonego. Miał nadzieję uzyskać tu katedrę, lecz jako rosyjski poddany musiał starań tych zaniechać. We Lwowie zrobił pierwszy wynalazek w dziedzinie olejów solarowych, ulepszając wydatnie rafinadę nafty. Praca o indygo, wydana w r. 1898 we Lwowie, i opinia profesorów Niementowskiego i Załozieckiego zyskały mu pozycję w świecie naukowym. Kiedy w r. 1890 otrzymał propozycję objęcia stanowiska starszego asystenta w Centralnym Laboratorium Cukrowniczym w Warszawie, praca jego badawcza i wynalazcza poszła w tym kierunku. Działalność jego w Centr. Lab. Cukr. była niezwykle bogata. Prace swe publikował przeważnie wspólnie z drem M. Kowalskim w »Gazecie Cukrowniczej«. Ukazały się wtedy: Notatki z praktyki laboratoryjnej, Przyczynek do kwestii oznaczenia cukru w burakach (1900), Nasze melasy i niższe odcieki (1900), Sole wapienne (1901), Rozbiór kilku błot defeko-saturacyjnych (1901), O rzeczywistej wartości fabrycznych cukrzaków wapniowych (1901). W połowie r. 1901 opuścił Laboratorium, by objąć stanowisko starszego chemika w cukrowni »Józefów« pod Błoniem. Tu »nabyte wiadomości teoretyczne w Laboratorium stosuje do celów fabrycznych i odnosi niezwykły sukces: ulepsza odżywianie węgla kostnego przez nasycanie go melasem o pewnej koncentracji, a następnie bierze patent na sposób rafinowania cukru oraz na przerób mączek żółtych do celów rafinerskich«. W r. 1905 z powodów politycznych opuścił cukrownię »Józefów« i osiadł w Grodzisku Mazowieckim, by zająć się już wyłącznie pracą nad swymi wynalazkami i ich eksploatacją, przyjęły się one bowiem w wielu cukrowniach w Królestwie Polskim i na Ukrainie, a z czasem i w Rosji. Praca zawodowa nie osłabiła jego stosunków z P. P. S. Organizował skupiska robotnicze, wprowadzał nowe systemy organizacji pracy. W jego warszawskim mieszkaniu przy ul. Nowogrodzkiej 58 zatrzymywał się w l. 1899–1901 przybywający często nielegalnie do Warszawy Józef Piłsudski; tu koncentrowała się nieraz później praca konspiracyjna i spiskowa Organizacji Bojowej. W pracy politycznej wydatnie pomagała D-owi jego żona, Maria z Thielów, członkini Organizacji Bojowej. Z powodu przepracowania w r. 1909 zapadł na ciężką chorobę nerwową, która złamała go przedwcześnie. Zmarł 27 XII 1910 w Pruszkowie, pochowany został w Kutnie. Z pozostałych dzieci Janina utalentowana malarka.

 

Materiał biograficzny w posiadaniu Marii Dorantowej. Nekrologi w prasie współczesnej, obszerniejszy w »Gazecie Cukrowniczej« 1910, nr 895, t. XXXV s. 309–10, tu portret. Ponadto Czajkowski L., Osnowy tieorii i primienienie w praktikie rafinowki sachara po sposobu dra K. Doranta, Kijów 1912; Wzmianki w korespondencji partyjnej Józefa Piłsudskiego, ogłoszonej w »Niepodległości« przez Wł. Pobóg-Malinowskiego.

Stefan Pomarański

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 
 

Andrzej Wierzbicki

1877-06-07 - 1961-02-11
poseł na sejm II RP
 

Henryk Popowski

1878-11-28 - 1953-11-18
poseł na sejm II RP
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Józef Raciborski

1879-05-28 - 1935-12-07
konserwator zabytków
 

Tadeusz Czerniawski

1877-10-25 - 1938-03-10
kompozytor
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.