Stadnicki Franciszek Ksawery h. Szreniawa (zm. 1775), podczaszy latyczowski, chorąży czerwonogrodzki, podolski, poseł na sejmy. Był synem Jana, kasztelana kamienieckiego, i Katarzyny z Pepłowskich, córki Wawrzyńca, podkomorzego lwowskiego.
Od początku swej kariery S. był związany z wojskiem, przed sierpniem 1747 został porucznikiem chorągwi pancernej rotmistrzostwa cześnika halickiego Krzysztofa Mierzejewskiego, od września 1752 Michała Grocholskiego, sędziego ziemskiego bracławskiego. Na sejm 1746 r. posłował S. z powiatu czerwonogrodzkiego woj. podolskiego. W l. pięćdziesiątych i sześćdziesiątych aktywnie działał w samorządzie szlacheckim swojego województwa. Dn. 28 V 1750 otrzymał nominację na podstolego latyczowskiego. W r. 1753 wszedł do wyłonionej na sejmiku boni ordinis komisji dla wystawienia milicji wojewódzkiej. Dn. 6 VII r.n. został podczaszym kamienieckim, a 26 VIII 1754 chorążym czerwonogrodzkim. W maju 1757 przybył do Białegostoku, do hetmana w. kor. Jana Klemensa Branickiego z oznajmieniem o wystawieniu przez woj. podolskie milicji wojewódzkiej. Hetman mianował go wówczas pułkownikiem pancernym w pułku buławy wielkiej kor. Na sejmie 1758 r. reprezentował S. woj. podolskie i stronnictwo hetmańskie. Podczas obrad sejmu żądał ewakuacji wojsk rosyjskich. Na sejmie 1761 r., na który posłował z woj. podolskiego, był wśród stronników «familii». Na pierwszej sesji sejmu 27 IV t.r. domagał się od marszałka poselskiego starej laski, Adama Małachowskiego, informacji o procedurach związanych z obradami sejmów nadzwycz. Podpisał wniesiony z inicjatywy «familii» manifest z 29 IV przeciwko dalszym obradom sejmu. Był na sejmiku poselskim 4 VIII 1762 w Kamieńcu Podolskim.
W okresie bezkrólewia, po śmierci Augusta III, został S. sędzią kapturowym z pow. czerwonogrodzkiego na sejmiku 6 II 1764. Uczestniczył w sejmie koronacyjnym Stanisława Augusta Poniatowskiego jako poseł podolski. Związki z «familią» stanowiły podstawę do jego zabiegów o dalsze awanse. Starał się o urząd chorążego latyczowskiego, ostatecznie nominację otrzymał 21 VIII 1765, a 11 IX r.n. awansował na chorążego kamienieckiego. Na sejmie 1775 r. wyznaczono S-ego na członka komisji do rozgraniczenia woj. bracławskiego, podolskiego i kijowskiego.
Na mocy działu z bratem Stanisławem z r. 1772 i w spadku po bezdzietnym bracie Mikołaju przejął S. dobra: Wólka Niemirowska, Parypsy, Horyniec, Nowiny, Olszanka i Tarsówka w woj. bełskim, miał także Dobrohoszcze, Wyżną, Gielatyńce, Wyswarówkę i Łysowody w woj. podolskim. S. zmarł przed 27 XII 1775, pochowany został w kościele Karmelitów w Kupinie.
Z małżeństwa z Jadwigą z Kumanowskich pozostawił S. synów: Ignacego (zm. 1815), w l. 1789–90 stolnika latyczowskiego, w l. 1790–3 kamienieckiego, Jana Tomasza, od r. 1788 szambelana królewskiego, w l. 1789–93 wojskiego latyczowskiego, i Piotra (wg Wiesława Adama Tobiasza: Kajetana), rotmistrza kawalerii narodowej, zm. 1791 (wg „Rodowodów” Kazimierza Stadnickiego i „Złotej księgi” Teodora Żychlińskiego: Piotr, też rotmistrz, kawaler Orderu św. Stanisława, zm. 1819), oraz córki: Rozalię, 1.v. za Romanem Szumlańskim, star. rakowieckim, 2.v. Chrzanowską, Eleonorę (zm. 1788), zamężną za Franciszkiem Markowskim (zob.), Balbinę, żonę Jana Lipskiego, star. jabłonowskiego, i Salomeę, dominikankę w Kamieńcu Podolskim.
Niesiecki; Pułaski, Kronika; Stadnicki K., Rodowody domu Stadnickich…, Lw. 1857–61, Linia Stadnickich ze Żmigrodu, cz. 2, Linia tzw. podolska, s. 6–8, Dodatki, s. 2; Żychliński, III 266; – Przyboś K., Urzędnicy województwa podolskiego XV–XVII wieku. Spisy, Kr. 1994 (liczne rozbieżności w stosunku do Urzędników); Urzędnicy, III; – Czeppe M., Kamaryla pana z Dukli. Kształtowanie się obozu politycznego Jerzego Augusta Mniszcha 1750–1663, W. 1998; Konopczyński W., Polska w dobie wojny siedmioletniej, I; – Diariusz sejmu extraordynaryjnego dwuniedzielnego warszawskiego XXVII aprilis A.D. MDCCLXI [druk współcz.]; Vol. leg., VIII 314, 452; – „Kur. Pol.” 1757 nr 22; – AGAD: Arch. Roskie, pudło XXII nr 1 (listy S-ego do J. K. Branickiego z l. 1753–71); AP w Kr., Oddz. na Wawelu: Arch. Podhoreckie II, rkp. 131 s. 7, rkp. X 2/12b, 12c, X 2/15, X 2/16, X 2/17, X 2/20, 26; AP w L.: Arch. Woronieckich z Huszlewicz, sygn. 494 s. 12, Tryb. Kor., sygn. 118 s. 194–9; B. Czart.: rkp. 216 s. 499, rkp. 584 s. 145, 154.
Henryk Palkij i Ewa Szklarska