Czerwiński Gracjan († 1874), lekarz-powstaniec. Pochodził z rosyjskiego Podola. Ukończył studia medyczne na Uniwersytecie Kijowskim, po czym odbywał praktykę lekarską w powiecie zasławskim. Należał do tamt. organizacji narodowej i podczas powstania 1863 r. wstąpił jako szeregowiec a zarazem i jako lekarz do oddziału Ciechońskiego. W bitwie pod Minkowcami 22 V został wzięty do niewoli w chwili, gdy opatrywał rannych. Skazano go na 6 lat ciężkich robót do Siwakowej na Syberii (w zabajkalskim kraju). Narzeczona Cz-go, Maria Buszczyńska, siostra Stefana, znanego publicysty, była również skazana na wygnanie, wprawdzie wskutek amnestii wyroku nie wykonano, lecz Maria udała się dobrowolnie na wygnanie celem połączenia się z narzeczonym. Niedługo po ślubie, gdy Gracjan coraz bardziej zapadał na zdrowiu, uzyskali Cz-cy pozwolenie zamieszkania w Nowochabiorsku na Krymie, gdzie Cz. mimo troskliwej opieki i łagodnego klimatu umarł w marcu 1874 r.

Klukowski, Lekarze zesłańcy, W. 1927; Białokur, Materiały do historii służby zdrowia w powst. stycz., W. 1928; Chołodecki, Księga pamiątkowa.

Justyn Sokulski