INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Hieronim Piekarski h. Topór  

 
 
I poł. XVI w. - po 1585
Biogram został opublikowany w 1981 r. w XXVI tomie Polskiego Słownika Biograficznego
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Piekarski Hieronim h. Topór (zm. po 1585), antytrynitarz. Pod koniec lat czterdziestych był wikarym w Radymnie w diecezji przemyskiej i musiał się już tam oczyszczać przed oficjałem z oskarżeń o herezję. Dn. 31 I 1550, zostając proboszczem w Chyrowie, ponownie odprzysiągł się «nowinek», a z pocz. 1554 r. wyjechał na Podlasie, ożenił się i przyłączył do protestantów, którzy oscylowali między luteranizmem a kalwinizmem i pozostawali pod opieką wojewody wileńskiego Mikołaja Radziwiłła «Czarnego». Pozwany przez bpa łuckiego Waleriana Protasewicza, stawił się P. 22 IV 1554, wraz z pocztem zbrojnej szlachty, na sądzie synodalnym w Janowie. Mimo interwencji Radziwiłła został uznany za heretyka, ekskomunikowany 1 VII 1555 i pozbawiony beneficjów w diecezji przemyskiej. Osiadł wówczas w należącej do Radziwiłła Białej Podlaskiej, gdzie był w l. 1556–65 ministrem zboru kalwińskiego, a potem ariańskiego. Już w r. 1556 Piotr z Goniądza pozyskał sobie P-ego i jego diakona Jana Falconiusa. Na synodzie wodzisławskim we wrześniu 1558 dwaj ostatni zostali – wraz z Walentym Brzozowskim – oskarżeni o arianizm i, aby odeprzeć to oskarżenie, podpisali odpowiednie wyznanie wiary. W r. 1560 brał P. udział w kalwińskich synodach małopolskich, jednakże wg S. Lubienieckiego już na synodzie w Brześciu Litewskim 15 XII 1558 wystąpił z obszernym przemówieniem w obronie Piotra z Goniądza i anabaptyzmu, a przeciw dogmatowi Trójcy. Przemówienie to wydaje się nieautentyczne.

W r. 1563 P. znalazł się już na trwałe wśród antytrynitarzy. Korespondował z Janem Mączyńskim, w czerwcu w radziwiłłowskich Mordach na Podlasiu podpisał świadectwo prawowierności Franciszkowi Lismaninowi, 7 X t.r. przewodził obok Grzegorza Pawła z Brzezin antytrynitarzom w dyspucie z kalwinami w Krakowie. Na synodzie węgrowskim w grudniu 1565 występował jako zdecydowany przeciwnik chrztu dzieci. W latach siedemdziesiątych był P. jednym z przywódców spirytualistycznej a zarazem judaizanckiej frakcji w ruchu ariańskim, zwalczanej energicznie zwłaszcza przez zbór lubelski. W r. 1583 senior tego zboru Jan Niemojewski pisał: «Śleszyńskiego, Piekarskiego i innych bluźnierstwa też odrzucamy…». W r. 1585, w okresie ostrej rozprawy zboru ariańskiego z judaizantyzmem, P. został ekskomunikowany przez synod lubelski. Dalszych jego losów nie znamy. P. miał być zamożnym szlachcicem («multorumque praediorum haeres»).

Synem P-ego był zapewne Hieronim, studiujący w r. 1570 w Lipsku i będący w r. 1591 deputatem z województwa brzeskiego do Trybunału Litewskiego.

 

Pawłowski F., Praemislia sacra sive series et gesta episcoporum, Kr. 1869; Niesiecki; Uruski; – Brückner A., Różnowiercy polscy, W. 1962; Budka W., Szymon Zacius pierwszy superintendent zborów litewskich, „Reform. w Pol.” T. 2: 1922; Górski K., Grzegorz Paweł z Brzezin, Kr. 1929; tenże, Studia nad dziejami polskiej literatury antytrynitarskiej XVI w., Kr. 1949; Jasnowski J., Mikołaj Czarny Radziwiłł, W. 1939; tenże, Piotr z Goniądza, „Przegl. Hist.” R. 33: 1936, s. 17, 22; Sawicki J., Synody diecezji łuckiej i ich statuty, W. 1949 s. 7; – Akta synodów różnowierczych w Pol., I (fot. 7), II; Bock, Historia antitrinitariorum, I cz. 2; Der Briefwechsel d. Schweitzer; Hosii epistolae, II cz. 1; Humanizm i reformacja w Polsce, Wyd. I. Chrzanowski i S. Kot, Lw.–W.–Kr. 1927 s. 422; Lubieniecki S., Historia reformationis Polonicae, W. 1971; Metrica nec non liber nationis Polonicae Universitatis Lipsiensis, Ed. S. Tomkowicz, Kr. 1881 s. 26; Miscellanea Arianica, Oprac. L. Szczucki i J. Domański, Arch. Hist. Filozof, i Myśli Społ., W. 1960 VI 237; Sandius Ch., Bibliotheca antitrinitariorum, W. 1967; Węgierski A., Libri quattuor Slavoniae reformatae, W. 1973.

Wacław Urban 

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Mikołaj Kopernik

1473-02-19 - 1543-05-21
astronom
 

Marcin Kromer

1512-11-11 - 1589-03-23
dyplomata
 

Mikołaj Dzierzgowski

c. 1490 - 1559-01-18
prymas Polski
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.