Ciągliński Jan (1858–1913), artysta-malarz. Ur. 8 II w Warszawie jako syn Franciszka, mecenasa i obrońcy przy departamentach Rządzącego Senatu, i Emilii z Żulińskich, siostry straconego w r. 1864 członka Rządu Narodowego Romana. Dwadzieścia pierwszych lat życia spędził w Warszawie; po skończeniu gimnazjum studiował na Uniwersytecie przyrodę a rysunek w szkole Gersona. W styczniu r. 1878 wyjechał do Petersburga i tu już pozostał do końca życia. Przyjęty do szkoły malarstwa przy petersburskiej Akademii Sztuk Pięknych, zdobył duży srebrny medal w r. 1881 za kompozycję Bracia rozbójnicy Puszkina, a w r. 1884 mały złoty medal za obraz Bogacz i Łazarz. W r. 1885 ukończył Akademię obrazem konkursowym Chrystus u sadzawki Siloe. Odtąd w życiu artystycznym Petersburga zdobywał sobie coraz większy sukces. Malował wiele i uczył malarstwa najpierw w szkole Petersburskiego Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych, później od r. 1902 jako profesor Akademii Sztuk Pięknych. Poza tym prowadził własną szkołę malarstwa. Myśli jego i poglądy na sztukę zebrał uczeń A. H. Rubcow (Zawiety Cionglinskago, Petersburg 1913, w polskim przekładzie wydane w Warszawie 1937 w dziele: Jan Ciągliński, zasady – życie – spuścizna).
Jako malarz uważany był przez krytykę (A. Benois) za pierwszego w Rosji impresjonistę, który zerwał z tradycją akademicką i konwencjonalną techniką, kładąc nacisk na efekty świetlne i zestawienia plam barwnych. Odbył szereg podróży na Krym, Kaukaz, do Afryki i po Europie, przywiózł z nich mnóstwo szkiców i notatek. Obok tego pracował jako portrecista. Wielkiego dzieła kompozycyjnego, zatytułowanego Wschód, nie danem było mu skończyć. Śmierć 6 I 1913 przerwała pracę nad tym obrazem. Pochowano go na Smoleńskim ewangelickim cmentarzu w Petersburgu. Po śmierci urządzona wystawa w Petersburgu w r. 1914 zgromadziła prawie tysiąc dzieł i szkiców. Całą tę spuściznę zgodnie z wolą zmarłego w r. 1922 rodzina rozdzieliła między 12 muzeów w Polsce. W kraju urządzono dwie wystawy w salonach »Zachęty« warszawskiej w r. 1935 i w Muzeum Narodowym w Warszawie w r. 1936.
Benois A., Istorja russkoj żiwopisi XIX w. Katalog wystawy pośmiertnej, Pet. 1914; Katalog wystawy w Zachęcie, 1935; Katalog wystawy w Muz. Nar. w Warszawie 1936.
Stanisław Świerz Zaleski