INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Jan Ignacy Dąmbski (z Lubrańca Dąmbski) h. Godziemba  

 
 
Biogram został opublikowany w latach 1939-1946 w V tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Dąmbski Jan Ignacy z Lubrańca, h. Godziemba (1740–1826), konfederat barski, był synem Adama, a wnukiem Zygmunta, wojewody brzesko-kujawskiego, i Justyny z Janickich. Spędziwszy dzieciństwo w Lubrańcu, kształcił się następnie w Poznaniu w szkole jezuickiej fundacji bpa Stanisława D-go. W 18. roku życia wstąpił jako towarzysz do chorągwi husarskiej i należał do niej przeszło 30 lat. Równocześnie zapisał się do regimentu konnego Joachima Potockiego, podczaszego lit., i tu z kapitana został już w r. 1763 podpułkownikiem. Razem z większością Dąmbskich ugiął się wobec zwycięstwa Familii Czartoryskich w r. 1764 i podpisał elekcję Poniatowskiego. Nie wiadomo, kiedy przystąpił do konfederacji barskiej; z faktu, że był rotmistrzem a potem pułkownikiem gostyńskim, należy wnosić, że uczynił to w styczniu 1769 r., kiedy się organizowała konfederacja tej ziemi pod Franciszkiem Mikorskim, a nie wcześniej, w lipcu 1768, kiedy tylko garstkę miejscowej szlachty pociągnął za sobą narzucający się Michał Dzierżanowski. Rzeczywiście później wojował pod dowództwem Mikorskiego: przypuszczalnie bronił z nim Łowicza w kwietniu 1769, kusił się z nim o Toruń w lipcu 1796 r., na pewno w lutym 1770 z Bogusławia pod Kowalem ruszył na złączenie z Malczewskim, idącym na Warszawę – i podzielił jego klęskę pod Błoniem (12 II 1770). Później trzymał się grupy »pięciu marszałków«, więc musiał być w bitwie pod Kutnem 30 X 1770; według piśmiennej tradycji rodzinnej w jakiejś walce pod Lubieniem (koło Gostynina) część kawalerii nieprzyjacielskiej pobił na głowę, resztę wpędził w jezioro. Z rosyjskich raportów wynika, że D. uczestniczył w ostatniej walce Ant. Morawskiego koło Radziejowa w czerwcu 1771 r., a miał tam konfederatów gostyńskich stu, których część wyekwipował własnym kosztem. W styczniu 1772 r., gdy ciężko ranny w twarz i w dłoń odwiedził z garstką wiernych swe rodzinne Ruszkowo, zaskoczyli go dońcy i wzięli do niewoli. Za wstawiennictwem możnych krewnych odzyskał wolność, ale musiał podpisać reces od konfederacji. Z czasem wrócił do dobrobytu, miał kilkanaście folwarków, ale funkcyj prawie żadnych nie pełnił, tylko w r. 1787 powołano go do jakiejś lustracji na Kujawach, później był pułkownikiem kawalerii narodowej, a 18 XII 1790 król mianował go szambelanem. Umarł w Leśniewicach, spadłszy z konia 23 IX 1826 w 87 roku życia. Żona Katarzyna z Przysieckich dała mu 5 synów: Kajetana, Józefa, Nikodema, Wincentego i Jana, którzy wszyscy służyli w wojsku polskim; z nich Kajetan, towarzysz Madalińskiego, odbył całą kampanię kościuszkowską, a Nikodem poległ w walce z Prusakami pod Łowiczem w r. 1806.

 

Portrety J. D. i jego żony w galerii leśniewickiej hr. Dąmbskich.

Boniecki; Pawiński, Dzieje ziemi kujawskiej V 248; Vol. Leg VII; Konopczyński, Konf. barska, W. 1936–8; tenże, Materiały do dziejów wojny konfederackiej, Kr. 1931 (Arch. Kom. Hist. Wojsk. I) 145. Raport Łopuchina 15 VI 1771 w Arch. Sztab, w Moskwie. Materiały dotarczone przez rodzinę ze zbiorów leśniewickich oraz z Arch. Głównego Warsz.

Władysław Konopczyński

 
 

Powiązane artykuły

 

Księstwo Warszawskie

Po pokonaniu – w grudniu 1805 roku – armii austriacko-rosyjskiej pod Austerlitz (Sławkowo na Morawach) cesarz Napoleon I zawarł pośpiesznie pokój z Austrią, rezygnując z kontynuowania......
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.