INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Jan (Jaśko) Jasnoborski  

 
 
1 poł. XVII w. - po 1653
Biogram został opublikowany w latach 1964-1965 w XI tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Jasnoborski Jan (Jaśko), (w. XVII), Kozak zaporoski w czasach B. Chmielnickiego, wybitny zagończyk. Występuje najpierw tylko pod imieniem Jaśko, które wskazuje na polskie pochodzenie, zaś po nobilitacji jako Jan Jasnoborski. Pisano go też nieraz mylnie Jasnogórskim. Należał do tych przywódców Kozaków zaporoskich, którzy opuścili Chmielnickiego i służyli królowi i Rzeczypospolitej, odznaczając się jako zagończycy, zwłaszcza w dostarczaniu «jezyka». Sejmik wiszeński 11 X 1649 r. wyraził życzenie, aby Kozacy ci, m. in. J., zostali nobilitowani. Podobnie instrukcja królewska na sejmiki zalecała J-ego i innych dwóch Kozaków do nobilitacji. Nastąpiła ona na sejmie w listopadzie 1649 r., w związku z czym Kozak Jaśko dostał nazwisko Jasnoborski. Odtąd występują dość liczne wzmianki o jego podjazdach. Do znaczniejszych należy relacja z obozu pod Sokalem, powtórzona przez Pastoriusa: dn. 12 VI 1651 r. na oddział 700 Tatarów i Kozaków, powracających do obozu Chmielnickiego z jeńcami i łupem po rozbiciu pod Brodami dwóch chorągwi polskich, liczących 150 ludzi, «Jaśko alias Jasnoborski Kozak wierny JK Mci, zwykłej swej rezolucyi zażywszy, nocą uderzył». Zmusił przeciwnika do ucieczki, odbił polskich jeńców i odebrał łupy. J., dzielny w boju, był jednak, podobnie jak wielu ówczesnych żołnierzy, bardzo uciążliwy dla spokojnej ludności. Świadczą o tym pozwy wniesione przeciwko niemu, np. na wiosnę 1653 r. do Trybunału Lubelskiego, o gwałty popełnione w miasteczku Wąwolnicy, gdzie prawdopodobnie przebywał na leżach zimowych, m. in. o porwanie z domu Agnieszki Królikówny, córki tamtejszego mieszczanina. W sprawie tej zapadł zaoczny wyrok skazujący J-ego na infamię. W tym czasie J. był już jednak w polu. Są wzmianki o jego podjazdach podczas wyprawy żwanieckiej; ostatnia z 1 XII 1653 r. Dalsze losy J-ego nie są znane.

 

Boniecki; – Frąś L., Bitwa pod Zborowem, Lw. 1932 s. 14; Kubala L., Szkice historyczne, W. 1923 s. 112, 367; – Akta Grodz. i Ziem., XXI; Grabowski A., Ojczyste spominki, Kr. 1845 II 74; [Michałowski J.], Księga pamiętnicza…, Kr. 1864 s. 507, 520, 521, 696, 703; Pastorius I., Bellum Scythico-Cosacum, Gd. 1652 s. 138; Vol. leg., nr 132; – B. Ossol.: rkp. 189 p. 303; B. Baworowskich: rkp. III D. 30 p. 61 v.; Wyroki Trybunału Lubelskiego, ks. 300 p. 249v.–253; – Materiały Z. Lasockiego.

Red.

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 
 

Tomasz (Tommaso) Dolabella

ok. 1570 - 1650-01-17
malarz
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Jan II Kazimierz (Waza)

1609-03-22 - 1672-12-16
król Polski
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.