INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Jan Kobylański (z Kobylan, Kobyleński) h. Grzymała      Nagrobek Jana z Kobylan, +1471, u Dominikanów w Krakowie - rysunek w kolekcji: Ikonografia. Dostojnicy i bohaterowie polscy z XVI-XIX w. - Zbiór Zygmunta Glogera - Archiwum Narodowe w Krakowie - źródło kopii cyfrowej: szukajwarchiwach.gov.pl - fragment.

Jan Kobylański (z Kobylan, Kobyleński) h. Grzymała  

 
 
brak danych - 1471-08-28
Biogram został opublikowany w latach 1967-1968 w XIII tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Kobylański (Kobyleński) z Kobylan Jan h. Grzymała (zm. 1471), stolnik krakowski, starosta brzeski. Syn Przecława z Kobylan i Małgorzaty z Rogowa, brat Jakuba, kasztelana gnieźnieńskiego. Pojawia się w źródłach po raz pierwszy prawdopodobnie w r. 1440 jako uczestnik wyprawy Władysława Jagiellończyka po koronę węgierską, a potem w r. 1442 w charakterze dzierżawcy wsi królewskiej Sanoczek i występuje stale wśród szlachty ziemi sanockiej, biorąc często udział w rokach sądowych i dorabiając się na dzierżawach wsi królewskich znacznego majątku. Przed r. 1442 należał zapewne do obozu królowej Zofii, złożonego z byłych konfederatów husyckich Spytka z Melsztyna i malkontentów, dążących do przeprowadzenia zasadniczych reform w kraju. W związku z tym odegrał K. pewną rolę w okresie bezkrólewia w l. 1444–7, o czym świadczy nie określona bliżej przez źródła jego misja dyplomatyczna z ramienia królowej Zofii, podjęta w styczniu 1447 r. Po objęciu rządów w Polsce przez Kazimierza Jagiellończyka K. prawdopodobnie od razu znalazł się u jego boku, na co wskazuje godność stolnika krakowskiego, poświadczona źródłowo w r. 1448; K. stał się, obok brata Jakuba, bliskim królewskim zaufanym i wszedł w skład dworskiego stronnictwa. W r. 1457 w tym charakterze brał udział w podróży do Gdańska, gdzie król polski prowadził m. in. rozmowy z wygnanym królem szwedzkim Karolem Knutsonem; K. wystąpił w grupie najbliższych współpracowników i stronników panującego. Jeździł stale z dworem; uczestniczył w ważniejszych wydarzeniach wojny trzynastoletniej lub był ich świadkiem.
Po śmierci brata Jakuba odziedziczył K., za królewskim poparciem, starostwo brzeskie w r. 1454 (które jeszcze w t. r. odstąpił Piotrowi z Oporowa, woj. łęczyckiemu). W hierarchii urzędniczej nie wyszedł K. poza urząd stolnika krakowskiego i zajmował się skrzętnie, zwłaszcza po r. 1454, gospodarstwem w licznych swoich dobrach ziemskich, powiększając je szczególnie na terenie ziemi sanockiej, przemyskiej i krakowskiej. Były to przeważnie zastawy dóbr królewskich, otrzymane jako zabezpieczenie pożyczonych królowi pieniędzy przez K-ego i brata Jakuba, po którym K. odziedziczył, jak się zdaje, cały majątek ruchomy i dobra ziemskie. Były to królewszczyzny Sanoczek, Stróże Wielkie, Stróże Małe, Rogi, Lubatowa, Gruszówka Mała, Gruszówka Wielka, Miejsce Piastowe, Lężany, Gorzyce, Markuszka, Jadowniki, Maszkienice, nadto 9 wsi królewskich w pow. kaliskim i szadkowskim oraz dziedziczne, jak Nidom, Tulcze, Runowo, Wojaczewo, Poleszukowo – należące do wiana żony K-a. Poza tym posiadał K. (jak świadczy podział dóbr przeprowadzony przez synów K-ego w r. 1487) rodowe: Kobylany, Droganową, Sulistrową, Makowiska, Głojsce, Leszczyny, Łąki, przedmieście Dukli, zamek Mirów z 4 wsiami, 9 wsi w pow. lelowskim, miasto Działoszyn z 10 wsiami w pow. wieluńskim i wieś Prusisko w pow. sieradzkim. Do tych dóbr nadto w r. 1471, w okresie przygotowań Kazimierza Jagiellończyka do walki o koronę czeską i węgierską dla swych najstarszych synów i poszukiwań środków finansowych przez króla, dołączył K. dalsze królewszczyzny: miasto Słomniki, na których król zapisywał mu trzykrotnie duże kwoty, wynoszące w sumie 4 500 fl. węgierskich, i miasteczko Krzeszów z okolicznymi wsiami, które K. za zgodą króla wykupił z rąk Żegoty Rożnowskiego i otrzymał nań zapis dodatkowo 600 fl. węgierskich i 200 grzywien.
Finanse K-ego powiększał także handel zbożem i zapewne bydłem, który – rezydując w Kobylanach w ziemi bieckiej – prowadził K. z Węgrami. Świadczą o tym stosunki handlowe K-ego z Bardiowem, gdzie wysyłał wozy ze zbożem, omijając najczęściej dla większego zysku komory celne (np. w l. 1461 i 1469). Dobre stosunki utrzymywał też z krakowskim mieszczaństwem; miał upodobanie w wyrobach rzemiosła artystycznego, zatrudniał dla swych, a może i swojej żony potrzeb krakowskich złotników (np. w r. 1464 Mikołaja Brennera). Po r. 1454 ożenił się K. z Agnieszką Bnińską, kasztelanką lędzką, krewną humanisty Piotra z Bnina, bpa włocławskiego, i Macieja Bnińskiego, woj. poznańskiego. Z małżeństwa tego pozostawił trzech synów oraz dwie córki: Katarzynę (zamężną później za Zbigniewem Lanckorońskim, 1475) i Barbarę (za Stanisławem Kuropatwą z Łańcuchowa, kaszt. chełmskim). K. zmarł 28 VIII 1471 r., pochowany w kościele Dominikanów w Krakowie. Opiekunem jego dzieci został w l. 1471–7 drugi mąż Agnieszki z Bnina, Jakub z Dębna, kasztelan krakowski.
Trzej synowie Jana stolnika: Hieronim, Jan i Jakub aż do r. 1485 gospodarowali wspólnie i wspólnie udzielali królowi pożyczek zabezpieczonych w r. 1474 na Jadownikach w pow. sądeckim. W l. 1485 i 1487 dokonali podziału majątku, przy czym klucz kobylański w pow. bieckim wraz z licznymi królewszczyznami przypadł najstarszemu Hieronimowi. Hieronim w zamian za wspomniane usługi finansowe oddawane królowi, a może i wojskowe, został w r. 1502 kasztelanem rozpierskim. W r. 1503 był jednym z czterech ductores plebis pow. bieckiego, powołanym przeciw Tatarom, lecz już w r. 1511 wycofał się z działalności publicznej zrzekając się kasztelanii na rzecz brata Jana. Zmarł, zapewne bezpotomnie, ok. r. 1521, a przedtem, w r. 1519 darował królowi połowę sum zapisanych na królewszczyznach w pow. bieckim i sanockim. Jan, wpisany do Akad. Krak. w r. 1485, posiadł gruntowniejszą znajomość prawa. W l. 1507–27 był substytutem starosty-generała Wielkopolski, ferując gardłowe wyroki. Z otrzymanej w r. 1511 kasztelanii rozpierskiej zrezygnował w r. 1527, ustępując ją synowi Mikołajowi, który zmarł w 3 lata później (1530). Trzeci syn stolnika, Jakub (zm. przed r. 1530), był podkomorzym i starostą wieluńskim.

Płyta grobowa w kościele Dominikanów, obecnie nie istniejąca (reprod.: Pomniki Krakowa Maksymiliana i Stanisława Cerchów, Wyd. F. Kopera, Kr. 1904 I); – Boniecki; Uruski; Fedorowicz, Dostojnicy i urzędnicy; – Kamiński A., Nieznane karty z przeszłości Dukli, w: Prace z dziejów Polski feudalnej ofiarowane R. Grodeckiemu, Kr. 1960 s. 405–6, 430; Kiryk F., Jakub z Dębna na tle wewnętrznej i zagranicznej polityki Kazimierza Jagiellończyka, Prace Kom. Nauk Hist. Oddz. Krak. PAN, Kr. 1967; – Akta grodz. i ziem., XI, XVI; Cracovia artificum, I; Długosz, Historia, VI; tenże, Liber benef., I; Inventarium omnium et singularum privilegiorum… in archivo Regni… confectum 1682, Ed. E. Rykaczewski, Lutetiae–Parisiorum–Berolini–Posnaniae 1862; Matricularum summ., I; Starod. Prawa Pol. Pomn., II nr 3571, 4007; – Arch. Powiatowe w Bardiowie (Okrésny Archiv Bardejov): rkp. nr 1330, 1790; Bibliografia do Hieronima: Boniecki; Uruski; Fedorowicz, Dostojnicy i urzędnicy; Rosin R., Słownik historyczno-geograficzny ziemi wieluńskiej, W. 1963; – Akta grodz. i ziem., IV, XVI; Arch. Sanguszków, II; Długosz, Liber benef., III; Matricularum summ., I, II, IV; Teki Pawińskiego, II; – Arch. Państw. w Kr.: Castr. Crac. 20 s. 718–9, 726–7, Terr. Crac. 372 s. 508; – Do Jana K-ego: Album stud. Univ. Crac., I 269; Starod. Prawa Pol. Pomn., VI 401; – Życiorysy synów K-ego w oprac. Adama Kamińskiego w posiadaniu redakcji.
Feliks Kiryk

 

 
 

Chmura tagów

TAGI

Za pomocą tagów oznaczamy powiązania tematyczne postaci. Pozwalają one eksplorować serwis wg wybranych przez redakcję najważniejszych tematów dla danej postaci.

kościół Dominikanów w Krakowie, wojna trzynastoletnia z Krzyżakami 1454-1466, dzieci - 6 (w tym 3 synów), dwór króla Kazimierza Jagiellończyka, herb rodu Grzymałów, pertraktacje ze Szwedami, urzędy ziemskie krakowskie, ród Grzymałów, starostwo brzeskie kujawskie, Zamek w Mirowie, dobra w Ziemi Przemyskiej, dobra w Ziemi Sanockiej, bezkrólewie po śmierci Władysława III, towarzyszenie królowi w podróżach, dobra w Ziemi Krakowskiej, dobra w Pow. Lelowskim, zięć - Kasztelan Sądecki, królewszczyzny w Ziemi Przemyskiej, królewszczyzny w Ziemi Sanockiej, handel zbożem, brat - Kasztelan Gnieźnieński, nagrobki w kościołach niezachowane, wuj - starosta w Woj. Sandomierskim, matka - kasztelanka rozpierska, wuj - Kasztelan Rozpierski, zięć - Kasztelan Rozpierski, wuj - dworzanin królewski, zięć - Wojewoda Łęczycki, stryj - Kasztelan Biecki, wuj - starosta w Woj. Chełmińskim, stryj - urzędnik nadworny litewski, brat - dworzanin królewski, zięć - starosta w Woj. Ruskim, zięć - dworzanin królewski, królewszczyzny w Pow. Kaliskim, cesje królewszczyzn poza rodziną, zięć - Hetman Polny Koronny, zięć - Wojewoda Bełski, stryj - starosta w Woj. Podolskim, wuj - Kasztelan Sandomierski, stryj - Kasztelan Wojnicki, zięć - Starosta Generalny Ruski, zięć - Kasztelan Wieluński, dobra w Pow. Sieradzkim, wuj - Podskarbi Wielki Koronny, wuj - starosta w Woj. Krakowskim, wuj - Kasztelan Sieradzki, zięć - starosta w Woj. Krakowskim, zięć - Myszkowski, królewszczyzny w Pow. Proszowickim, wuj - starosta w Woj. Brzeskim kujawskim, wuj - starosta w Woj. Inowrocławskim, wuj - starosta w Woj. Sandomierskim, wuj - starosta w Woj. Sieradzkim, wuj - starosta w Woj. Kaliskim, wuj - starosta w Woj. Kaliskim, stryj - urzędnik ziemski krakowski, stryj - starosta w Woj. Ruskim, stryj - starosta w Woj. Lubelskim, brat - urzędnik nadworny koronny, brat - starosta w Woj. Brzeskim kujawskim, teść - Kasztelan Lądzki, zięć - starosta w Woj. Lubelskim, syn - starosta w Woj. Sieradzkim
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 

Chmura tagów

 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.