INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Jan Maurycy Kamiński      Jan Maurycy Kamiński, wizerunek na podstawie fotografii z 1876 r.

Jan Maurycy Kamiński  

 
 
Biogram został opublikowany w latach 1964-1965 w XI tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Kamiński Jan Maurycy, pseud. Baptysta, krypt. B., B-ta, J. M. K. (1844–1907), prawnik, literat. Syn Jana i Małgorzaty z Szymańskich. Ur. w Warszawie. Po ukończeniu instytutu pedagogicznego w Radzyminie rozpoczął pracę pedagogiczną. W l. 1861–3 był nauczycielem ludowym w Gołębiu pod Puławami. Podczas powstania w r. 1863 zaciągnął się do oddziału tzw. «Puławczyków». Raniony w potyczce pod Kazimierzem nad Wisłą, został następnie uwięziony i osadzony w Lublinie. Odbywszy karę powrócił do Warszawy i rozpoczął pracę zarobkową w administracji Szpitala Dzieciątka Jezus. Kontynuował równocześnie pracę pedagogiczną, ucząc geografii i literatury polskiej w prywatnych zakładach naukowych. Zapewniwszy sobie byt materialny, rozpoczął studia w warszawskiej Szkole Głównej i w 1869 uzyskał stopień magistra praw i administracji.

W r. 1868 wydrukował w Warszawie swą pierwszą rozprawę pt. O sposobach uczenia czytać w szczególności o metodzie doraźnego czytania, opartą o własne doświadczenia dydaktyczne. W rok później wyszła praca Dodatek do ustnego uczenia geografii, a w r. 1874 – najbardziej ceniona – Nauka czytania. K. brał również czynny udział w ruchu literackim oraz czasopiśmienniczym. Wraz z innymi wychowankami Szkoły Głównej należał do grupy «młodych», propagujących hasła pozytywizmu. W artykułach publicystycznych podjął K. jedno z naczelnych haseł nowego kierunku – szerzenie oświaty wśród ludu. Niezależnie od artykułów publicystycznych K. przekazywał swoje poglądy podczas odczytów wygłaszanych w Warszawie i na prowincji. Dochód z odczytów przeznaczał na cele społeczne. O nieletnich przestępcach, O podziale pracy, wreszcie najciekawszy, programowy odczyt, drukowany w „Przeglądzie Tygodniowym” (1872), pt. O stosunku poezji do życia społecznego – oto niektóre tytuły odczytów. W odczycie O poezji zwalczał teorię «sztuki dla sztuki» uważał, że sztuka, a zwłaszcza poezja powinna służyć ludzkości, propagował tzw. utylitaryzm sztuki. W l. 1872–4, wraz z P. Chmielowskim i J. Ochorowiczem, współredagował „Opiekuna Domowego”, założył „Tygodnik Powszechny”. W pismach tych drukował artykuły i recenzje podręczników historii literatury polskiej dla młodzieży. Pod kierownictwem K-ego czasopismo humorystyczne „Kolce” przeżyło w l. 1874–80 swój najlepszy okres. Na kartach pisma kwitła satyra, reprezentowana przez B. Prusa, Klemensa Junoszę (Szaniawskiego) i W. Gomulickiego. K. drukował w „Kolcach” wiersze satyryczne, humoreski, anegdotki, żywo komentujące aktualne wydarzenia warszawskie. W tym też okresie zajmował się wychowaniem i wykształceniem swej siostry, Marii Elżbiety (1858–1878). Współpracował też z innymi pismami warszawskimi, m. in. z „Niwą”, „Przeglądem Tygodniowym”, drukując artykuły treści literackiej i społecznej. Obok twórczości oryginalnej K. przetłumaczył w r. 1874 pracę W. Spasowicza „O prawach autorskich”.

Od r. 1876 zaczął uprawiać praktykę adwokacką, specjalizując się jako obrońca w sprawach kryminalnych. Z zakresu prac prawno-spolecznych opublikował w r. 1870 (wyd. 2., 1875) rozprawę, znaną i cenioną współcześnie, O prostytucji oraz w r. 1875 w „Gazecie Sądowej” odczyt O niepoczytalności i niepoczytaniu. Będąc wieloletnim (od 1868) sekretarzem Tow. Wyścigów Konnych w Warszawie, jego historię opisał w wydanej w r. 1891 pracy Krótki rys pięćdziesięcioletniej działalności Tow. Wyścigów Konnych w Warszawie. Przy współudziale Tadeusza Kowalskiego i Ludwika Krasińskiego zorganizował od r. 1885 szereg wystaw inwentarza.

W r. 1884 powziął K. myśl założenia w Warszawie ogrodu zoologicznego. Przedsięwzięcie, w które włożył cały swój kapitał, nie powiodło się. K. odpowiedzialny finansowo, stracił swoje pieniądze i znalazł się w trudnych warunkach materialnych. Dzięki jego inicjatywie powstało w Warszawie, przy ogrodzie zoologicznym na Bagateli, Muzeum Etnograficzne. W r. 1890 przystąpił do redakcji Wielkiej Encyklopedii Ilustrowanej, drukując w niej szereg artykułów. W r. 1902 zebrał w książkę i wydał w Warszawie swoje Mowy pogrzebowe (m. in. o Stanisławie Moniuszce i Wacławie Szymanowskim, redaktorze „Kuriera Warszawskiego”).

K., po wycofaniu się z czynnej pracy literackiej i publicystycznej, poświęcił się całkowicie pracy adwokackiej. Podczas kilkunastu lat pracy w tej dziedzinie stał się znanym i cenionym obrońcą. Do ugruntowania tej opinii niemało przyczyniło się zrozumienie, jakie K. wykazywał dla spraw społecznych, oraz jego aktywna postawa wobec tzw. sprawy krożańskiej. W r. 1894 K., jedyny z prawników warszawskich, pojechał do Wilna, by bronić poszkodowanych włościan ze wsi Kroże. Był postacią popularną i cenioną w środowisku warszawskim. Ostatnie lata życia, dotknięty nieuleczalną umysłową chorobą, spędził K. pod opieką żony, Marii ze Szlezygierów. Zmarł w Grodzisku pod Warszawą 30 X 1907 r.

 

Fot.: Kraushar A., Palestra warszawska, W. 1919 s. 236; – W. Enc. Ilustr.; – J. M. K., „Czas” 1907 nr 251 s. 4 (wyd. wieczorne); J. M. K. (Wspomnienie pośmiertne), „Lechita” 1907 nr 3 s. 204 (fot.); Kijeński S., J. M. K. (Wspomnienie pośmiertne), „Tyg. Ilustr.” 1907 nr 44 s. 923, 925 (fot.); Kolasiński Z., J. M. K., „Nasz Kraj” 1907 nr 25; Nowodworski F., J. M. K. (Wspomnienie pośmiertne), „Gaz. Sądowa” 1907 nr 44 s. 695–6; – IBL PAN: Kartoteka.

Celina Gajkowska

 
 

Chmura tagów

 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 

Postaci powiązane

 

Maria Elżbieta Kamińska

1858 - 1878-03-03 poetka
 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

  więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Franciszek Ksawery Piekosiński

1844-02-03 - 1906-11-27
prawnik
 

Karol Rożkowski

1872 - 1934-01-16
lekarz
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.