INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Jan z Tarczyna  

 
 
1. poł. XVI w. - 1569
Biogram został opublikowany w latach 1962-1964 w X tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Jan z Tarczyna (zm. 1569), profesor Akad. Krak., kaznodzieja nadworny Zygmunta Augusta. Ur. w Tarczynie na Mazowszu w ówczesnym dekanacie mszczonowskim, w rodzinie mieszczańskiej; jego rodowe nazwisko brzmiało prawdopodobnie Kwasik. Studia w Uniw. Krak. odbył w l. 1542–8, po czym bezzwłocznie rozpoczął wykłady na Wydziale Filozoficznym, zrazu jako extraneus, a następnie w l. 1550–8 jako kolega mniejszy, piastując w tym czasie przez jedno półrocze 1556 r. godność dziekana wydziału, a w r. n. obowiązki seniora Bursy Ubogich. Być może, już w tym czasie rozpoczął studia teologiczne, w których przed r. 1560 doszedł do stopnia bakałarza. Karierę uniwersytecką zakończył na kolegiaturze większej, na którą został powołany w półr. zim. 1558 r., osiągając najwyższy w tej korporacji urząd prepozyta Kolegium w r. 1559. Szybkiemu, jak na ówczesne stosunki, awansowi towarzyszyła równie pochlebna opinia o zdolnościach i energii młodego teologa. Rychło też zwrócono nań uwagę w kręgu duchowieństwa kapitulnego, które w r. 1560 zamierzało powierzyć mu urząd kaznodziei katedry krakowskiej, co jednak natrafiło na opory ze strony arcbpa P. Przerembskiego, który w tym samym czasie pragnął ściągnąć go na swój dwór. Ostatecznie przeważyła w tym sporze wola Zygmunta Augusta, powołującego J-a na wiosnę 1560 r. na opróżnione po śmierci Łukasza Akwilina, wpływowe w życiu politycznym kraju, stanowisko kaznodziei nadwornego. Złożywszy rezygnację z posiadanych beneficjów przeniósł się J. jeszcze w tym samym roku na dwór królewski, w którego służbie pozostał aż do śmierci. Z prezenty króla otrzymał szereg intratnych prebend kościelnych, m. in. mansjonarię w kaplicy św. Zofii w katedrze na Wawelu oraz prepozyturę jednego z najbogatszych na Litwie probostw w Gieranonach w pow. oszmiańskim. Talentem kaznodziejskim – choć wysoko oceniał go jeszcze Skarga w „Żywotach świętych” – ani temperamentem polemicznym nie dorównywał, jak się zdaje, swemu poprzednikowi na tym urzędzie, posiadał wszakże dobrą znajomość aktualnych zagadnień religijnych, na co wskazuje pokaźny legat biblioteczny zawierający sporo pozycji z literatury reformacyjnej, ofiarowany kościołowi w rodzinnym Tarczynie. Zmarł J. w Lublinie w r. 1569 w czasie pobytu na sejmie.

 

Barycz, Historia UJ, s. 402; Łukaszewicz J., Historyczny opis kościołów diecezji poznańskiej, P. 1858 III 233; – Album stud. Univ. Crac., II 310; Conclusiones Univ. Crac., s. 266, 268, 269; Liber, diligentiarum, s. 509; Matricularum Sum. nr 2929; Statuta nec non liber promotionum; Zebrzydowski A., Korespondencya z lat 1546–1553…, Wyd. W. Wisłocki, Kr. 1878 I 551, 555; – Arch. Kapit. Krak., Acta act. V k. 472; Arch. UJ: rkp. 63 s. 106, 111, 113; B. Jag.: Zap. M. Glicjusza na Cim. BJ z 21 IV 1569, rkp. 5359.

Leszek Hajdukiewicz

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Zygmunt I Stary

1467-01-01 - 1548-04-01
król Polski
 

Zygmunt II August

1520-08-01 - 1572-07-07
król Polski
 

Mikołaj Dzierzgowski

c. 1490 - 1559-01-18
prymas Polski
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Andreas Schoneus

04.1552 - 1615-05-18
poeta
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.