INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Jerzy Kubisz     

Jerzy Kubisz  

 
 
1862-08-15 - 1939-06-05
Biogram został opublikowany w 1971 r. w XVI tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Kubisz Jerzy (1862–1939), nauczyciel i działacz społeczny na Śląsku Cieszyńskim. Ur. 15 VIII w Końskiej pod Cieszynem, syn Pawła, rolnika, i Zuzanny z Kłapsiów. Do szkoły ludowej uczęszczał w rodzinnej wsi, a następnie od r. 1875 do niższych klas gimnazjum niemieckiego w Cieszynie, z którego przeszedł do niemieckiego seminarium nauczycielskiego tamże. Po skończeniu z odznaczeniem studiów otrzymał posadę zastępcy nauczyciela w Wiśle-Czarnym na Śląsku Cieszyńskim. Stamtąd przeniósł się do Datyń Dolnych, położonych na polsko-czeskim pograniczu językowym, gdzie pracował do r. 1886. Dużo w tym okresie podróżował, zwiedził Galicję i Węgry, często odwiedzał przyjaciół w Krakowie. Przyjaźnił się m. in. z Janem Bystroniem, Maciejem Szukiewiczem, Marią Wysłouchową i in. W r. 1886 wrócił do Wisły-Czarnego. Wraz z Jerzym Michejdą wystąpił w r. 1886 na konferencji zwołanej przez cieszyński Landlehrerverein z referatem polskim, a przeciwstawiając się tendencjom całkowitego zgermanizowania szkoły założył w r. 1888 Kółko Pedagogiczne, które w r. n. przekształciło się w Polskie Kółko Pedagogiczne w Ustroniu. Celem Kółka było skupić nauczycieli w polskiej organizacji i wyciągnąć mniej uświadomionych kolegów z niemieckiego Landlehrerverein. Z Kółka tego, zyskującego coraz to większe poparcie wśród nauczycielstwa, powstało w r. 1896 Polskie Tow. Pedagogiczne (PTP) na Śląsku. K. był pierwszym jego prezesem.
Z początkiem 1892 r. K. rozpoczął wydawanie „Miesięcznika Pedagogicznego” poświęconego sprawom wychowawczym. Przez dziesięć lat jako wydawca, redaktor i administrator, dojeżdżał do Cieszyna, gdzie pismo drukowano. W l. 1890–2, wraz z Atanazym Pacułą i Wiktorem Terlidą, opracował K. Elementarz dla szkół ludowych, którego ostatnie wydanie (w r. 1924) przygotował z Karolem Buzkiem. Z Elementarza tego uczyło się kilka pokoleń Cieszyniaków. W r. 1897 przeniesiono K-a na stanowisko kierownika wiejskiej szkółki ludowej w Kocobędzu niedaleko Cieszyna, gdzie pracował do r. 1919. Założył w tej wsi Kółko Rolnicze, Straż Pożarną i Kasę Raiffeisena. Wiele czasu i uwagi poświęcał pracy w PTP, zyskując mu nowych członków i wygłaszając w jego kołach odczyty z zakresu pedagogiki, metodyki oraz historii i literatury polskiej. W niepodległej Polsce od r. 1919 pracował w Komisji Szkolnej Śląska Cieszyńskiego, a po jej likwidacji w r. 1922 pełnił obowiązki zastępcy inspektora szkolnego w Cieszynie. Z dn. 1 II 1929 r. przeszedł w stan spoczynku. Odznaczony był Krzyżem Oficerskim Polonia Restituta i Krzyżem Niepodległości. Z artykułów wspomnieniowych K-a, ogłoszonych drukiem, na wymienienie zasługują: Początki polskiej organizacji nauczycielskiej na Śląsku („Mies. Pedagog.” 1922 nr 12 s. 309–13), Początki Polskiego Towarzystwa Pedagogicznego na Śląsku („Dzien. Cieszyński” 1924 nr 72–5, 77–80; przedruk w: „Wspomnienia Cieszyniaków” W. 1964 s. 114–26), Wspomnienia sprzed laty 40 („Mies. Pedagog.” 1932 nr 1 s. 12–24). Zmarł K. 5 VI 1939 r. w Cieszynie.
Przez małżeństwo z Anną z Michejdów wszedł K. w bliższe kontakty z jej braćmi, wybitnymi działaczami narodowymi i społecznymi na Śląsku Cieszyńskim. Z synów jego Jerzy był ekonomistą (pracował w Tow. Oszczędności i Zaliczek w Cieszynie, po drugiej wojnie światowej był kierownikiem Kasy Spółdzielczej w Cieszynie, członkiem Rady Krajowej i przewodniczącym Rady Wojewódzkiej Związku Spółdzielni Oszczędnościowo-Pożyczkowych w Katowicach, zmarł w marcu 1959), Władysław (1892–1941) był redaktorem i publicystą (redaktor „Dzien. Cieszyńskiego”, a później „Polski Zach.”, napisał głośną w swoim czasie na Śląsku Cieszyńskim sztukę sceniczną „Szczep Piastowy”), a Stanisław (1898–1940), doktor filozofii, był nauczycielem gimnazjalnym, a następnie urzędnikiem w Wydziale Oświecenia Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego. Władysław i Stanisław zaginęli w północnej Karelii w czasie drugiej wojny światowej.

Mazurek J., Zasłużona rodzina nauczycielska, „Zwrot” 1966 nr 3; Ogrodziński W., Dzieje piśmiennictwa śląskiego, Kat. 1965; – Wspomnienia Cieszyniaków, W. 1964; – „Dzien. Zach.” 1959 nr 56; „Ewang. Poseł Cieszyński” 1939 nr 25; „Głos Stanu Średniego” 1939 nr 23; „Ilustr. Kur. Codz.” 1932 nr 32; „Mies. Pedagog.” 1929 nr 12 s. 308–9, 1939 nr 6/7 s. 161–3 (nekrolog i fot.); „Polska Zach.” 1939 nr 163 s. 4 (portret); – Informacje córki Zofii Kubiszówny.
Ludwik Brożek
 

 
 

Powiązane zdjęcia

   
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Jan Józef Ignacy Łukasiewicz

1822-03-08 - 1882-01-07
farmaceuta
 

Czesław Filipowicz

1892-04-23 - 1967-09-09
inżynier
 

Jan Woźnicki

1881-08-15 - 1945-05-05
nauczyciel
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Wacław Piotr Ludwik Nałkowski

1851-11-19 - 1911-01-29
geograf
 

Karol Klecki

1866-07-07 - 1931-04-10
profesor
 

Konrad Machczyński

1826-02-19 - 1911-06-25
prawnik
 

Antoni Około-Kułak

1883-03-31 - 1940-07-02
ksiądz
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.