INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Józef Bełza      Józef Bełza - plik z Wikimedia Commons - Tygodnik Illustrowany. 1888, T.12 nr 292, s. 69 - zaczerpnięte przez WC z mbc.cyfrowemazowsze.pl

Józef Bełza  

 
 
Biogram został opublikowany w 1935 r. w I tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Bełza Józef (1805–1888), chemik, syn Tomasza i Antoniny z Rubrowskich, ur. się 18 IX w Mostowicach, pod Wieluniem Uczył się w Piotrkowie a następnie (1821/2–1822/3) w szkole wojewódzkiej ks. pijarów w Warszawie. Po ukończeniu szkoły ks. pijarów wstąpił w r. 1823 na wydział prawa i administracji Królewskiego Uniwersytetu Warszawskiego. Równocześnie ze studjami prawnemi z zapałem pracował na oddziale fizycznym wydziału filozoficznego. B. otrzymał 14 VII 1827 stopień magistra filozofji, 26 IX 1827 magistra prawa a 15 II 1828 magistra administracji. Służbę publiczną rozpoczął od stanowiska korepetytora Szkoły Przygotowawczej do Instytutu Politechnicznego w Warszawie (1827–1829) a następnie adjunkta preparatora laboratorjum chemicznego Król. Uniwersytetu. Za napisaną rozprawę o wodach mineralnych otrzymał w r. 1828 złoty medal. W czasie powstania listopadowego pracował nad fabrykacją saletry oraz służył w artylerji gwardji narodowej. Po powstaniu dzięki dobrej opinji S. B. Lindego został mianowany nauczycielem szkoły wydziałowej na Nowym Świecie w Warszawie (II 1832–XII 1832). Po dokonanej w tymże czasie reorganizacji szkół pełnił obowiązki nauczyciela fizyki, chemji i technologji w gimnazjum wojewódzkiem w Warszawie. Obowiązki nauczyciela szkoły średniej nudziły i męczyły B., toteż po roku objął w kwietniu 1836 r. stanowisko profesora chemji i technologji Instytutu Agronomicznego w Marymoncie. Pozatem był jednym z organizatorów i honorowym wykładowcą chemji, fizyki i technologji w założonej w r. 1840 Szkole Farmaceutycznej w Warszawie oraz egzaminatorem Rady Lekarskiej. Niezależnie od pracy w szkołach B. pracował początkowo (1837) jako aplikant bezpłatny potem jako urzędnik (1839) i wreszcie (1850) jako komisarz fabryk w Komisji Rządowej Spraw Wewnętrznych i Duchownych. W związku z utworzeniem Akademji Medyko-Chirurgicznej i wchłonięciem przez nią istniejących zakładów naukowych lekarskich przestał B. wykładać w Szkole Farmaceutycznej, a w roku następnym (1858) został zwolniony z obowiązków profesora Instytutu Agronomicznego w Marymoncie. W r. 1860 przestał pełnić obowiązki egzaminatora i członka (od 1843) Rady Lekarskiej. Likwidacja odrębności politycznej Królestwa Polskiego po upadku powstania styczniowego przyczyniła się do wczesnego zakończenia służby publicznej B-y. Po likwidacji w r. 1868 Komisji Rządowej Spraw Wewnętrznych i Duchownych już tylko przez kilka miesięcy pracował B. w Banku Polskim. Współpracował czynnie w pismach »Izyda«, »Piast«, »Bibljoteka warszawska« oraz w wydawnictwie Encyklopedji powszechnej Orgelbranda. Ogłosił drukiem następujące prace: Rozprawa o wodach mineralnych, uważana szczególniej pod wzglądem sposobów i historji ich rozbiorów (W. 1829); Zasady technologji chemicznej i gospodarskiej (W. 1840, II wyd. W. 1851); Chemja policyjno-prawna (W. 1844); O wyrabianiu nawozów, ich zasiłków i bodźców czyli podniet (W. 1852). Przez szereg lat zajmował się gorąco cukrownictwem, świeżo wówczas powstającem w Królestwie, i prócz przetłumaczenia broszury Clemendota »O najnowszych ulepszeniach w robocie cukru z buraków« 1830) wydał obszerną książkę O wyrabianiu cukru z buraków (1837) i ogłosił wiele artykułów i sprawozdań, gdzie przytacza i własne obserwacje. B. ożenił się w r. 1846 z Bogumiłą Ostrowską, z którą miał pięcioro dzieci. Syn Władysław był znanym poetą i publicystą, a Stanisław prawnikiem publicystą. Umarł B. 24 VIII 1888.

 

Archiwum Akt Dawnych: akta Heroldji 203, K. R. S. W. i D. 16228; Archiwum Skarbowe: akta Kom. Emer. 1665; Archiwum Oświecenia Publicz.: akta Marymontu 73, Szkoły Woj. ks. pijarów, ks. 19/IX, 4/IV 6, Król. Uniw. Warsz. album, 99/II, Konduit Listy 1833/4: Bieliński, Król. Uniw. Warsz., W. 1911, II 470–1: W. enc. il.; Leppert W., Rys dziejów chemji w Polsce, 1917, 145 n.: Kucharzewski, Piśmiennictwo techniczne pol., 1921, 562, 571.

Adam Moraczewski

 
 

Powiązane artykuły

 

Obrona Warszawy w 1831 r.

Powstańcy i cywile opanowali miasto już 30 listopada 1830 r. Namiestnik carski i garnizon rosyjski ewakuował się. Warszawa stała się centrum polityczno-administracyjnym i wojskowym powstania listopadowego,......
 

Chmura tagów

 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 

Postaci powiązane

 

Władysław Bełza

1847-10-17 - 1913-01-29 pisarz
 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Stefan Żeromski

1864-10-14 - 1925-11-20
powieściopisarz
 

Zygmunt Florenty Wróblewski

1845-10-28 - 1888-04-16
fizyk
 

Wacław Jan Gąsiorowski

1869-06-27 - 1939-10-30
powieściopisarz
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Hipolit Kasjan Marczewski

1853-08-13 - 1905-01-17
rzeźbiarz
 

Rafał Skolimowski

1781-10-24 - 1848-04-14
ksiądz
 

Aleksander Raczyński

1822 - 1889-11-16
malarz
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.