Domaradzki Józef (1688–1765), jezuita. Pochodził z Małopolski, h. Gryf, syn Piotra, matka z domu Hulewska; ur. 19 III. Do jezuitów wstąpił w r. 1705; po ukończonych studiach uczył etyki i matematyki w Kaliszu dwa lata, filozofii tamże 3, we Lwowie 2, teologii tamże 4, w Lublinie 4, gdzie w r. 1743 objął urząd rektora. Zamianowany w r. 1747 (do 1750) prowincjałem polskim, opierając się na zdobytym doświadczeniu nauczycielskim, zwrócił swoje wysiłki ku reformie i podniesieniu szkół jezuickich. Jego wielką zasługą było wprowadzenie nowej, bardzo przerobionej, uproszczonej i poprawionej gramatyki języka łacińskiego, tzw. Alwara. D. starał się rozporządzeniami poskromić niesforność młodzieży szkolnej, wprowadzić karność i dźwignąć studia filozoficzne przez budzenie dla nich zainteresowania wśród młodzieży świeckiej. Jako rektor kolegium krakowskiego (1750–4) w r. 1751 w trosce o zdrowie młodych jezuitów, studiujących filozofię i teologię, zakupił od Augusta Czartoryskiego dzisiejszy uniwersytecki Ogród Botaniczny, wybudował w nim willę (częściowo obecne obserwatorium astronomiczne) i urządził wspaniały ogród »włoski«. W tej podmiejskiej posiadłości klerycy jezuiccy spędzali wakacje i czwartki. Po krótkich rządach w kolegium sandomierskim (1754–5) został rektorem poznańskim i przystąpił do przebudowy i rozbudowy kolegium, nadając mu obecny (gmach województwa) wspaniały rozmiar i wygląd; doprowadził też do założenia kolegium szlacheckiego w pałacyku naprzeciw kościoła jezuickiego. W l. 1759–60 był rektorem kolegium w Przemyślu. Zmarł 23 IV 1765 w Jarosławiu.

Arch. Tow. Jez.; Tomy katalogów Prow. Polskiej i Wielkopolskiej oraz historie domów, rządzonych przez D-go; B. Narod., Rewindykacje, Fol. Lat. I 618; B. Jag. 5194, listy D-go jako prowincjała; tamże rkp. 5198 Historia Colleg. Posnaniensis; Bednarski St., Upadek i odrodzenie szkół jezuickich w Polsce, Kr. 1933; Enc. Jezuitów; Załęski, Jezuici w Polsce, III i IV.

Stanisław Bednarski T. J.