Stadnicki Józef Marek Piotr (1816–1893), ziemianin, zesłaniec. Był synem Józefa i Eleonory z Dembińskich, bratankiem Jana Kantego (zob.).
Ojciec S-ego, Józef (ur. 1786 w Bogoniowicach), w l. 1804–7 służył jako kadet w armii austriackiej, po wystąpieniu z niej był najpierw szwoleżerem, potem brygadierem w gwardii cesarskiej Napoleona I; we wrześniu 1808 awansował na podporucznika i przeszedł do p. ułanów nadwiślańskich. Ranny 15 X t.r., otrzymał za męstwo Legię Honorową (15 XII); uczestniczył w kampanii l. 1812–13. Słynny był z siły i zręczności. Wacław Gąsiorowski uczynił go bohaterem powieści „Szwoleżerowie gwardii” (1912).
S. odziedziczył po matce dobra Konary (pow. kielecki), był też wójtem tamtejszej gminy. W poł. l. czterdziestych włączył się w ruch spiskowy, skupiony wokół Ludwika Mazarakiego. W lutym 1846 ogłosił w swych majątkach odezwę wzywającą chłopów do powstania, którą następnie przesłał do sąsiednich majątków Strzałkowice i Niegosławice. Nakazał swoim poddanym zbroić się, zapewniając, że wszyscy, którzy wezmą udział w walce, otrzymają ziemię na własność i nie będą płacić podatków. Aresztowany za to i uwięziony w Kielcach, został wkrótce przewieziony do cytadeli warszawskiej. Na wniosek Komisji Śledczej z 11 V 1847, zatwierdzony 5 VI t.r. przez namiestnika I. Paskiewicza, oddano go pod sąd wojskowy. Wyrok, skazujący S-ego na dwa lata ciężkich robót, zapadł dopiero 6 VII 1851. Karę odbył S. w gorzelni jekateryńskiej w okręgu tarskim (gub. tobolska). Od 4 V (22 IV st. st.) 1852 przebywał na osiedleniu w gm. łoginowskiej, pod dozorem policyjnym. W l. 1855–6 mieszkał w Tobolsku, pobierając zasiłek skarbowy. Żona i córka pozostały w kraju i mieszkały w Kaliskiem.
W r. 1857, na mocy manifestu koronacyjnego cara Aleksandra II z 26 VIII 1856, wrócił S. do Król. Pol. i osiadł w swym majątku Obiechów (Obichów, pow. Szczekociny); był wówczas członkiem Tow. Rolniczego. W r. 1867 nabył do spółki z krakowskim bankierem Wincentym Marcinem Kirchmayerem Swoszowice pod Krakowem; przekształcone w uzdrowisko, cieszyły się one coraz większą popularnością wśród mieszkańców miasta. Ostatnie lata życia spędził w Krakowie i tam zmarł 27 IV 1893; pochowany został na cmentarzu Rakowickim.
W małżeństwie z Urszulą Julią z Karsznickich (Karśnickich) miał S. córkę Józefę (ur. ok. 1843), żonę Aleksandra Bzowskiego, posiadacza dóbr Racławice, wnuka Jacka Bzowskiego (zob.).
Djakow W. A., Gałkowski A., Śliwowska W., Zajcew W. M., Uczestnicy ruchów wolnościowych w latach 1832–1855 (Królestwo Polskie). Przewodnik biograficzny, Wr. 1990; Śliwowska, Zesłańcy; – Boniecki, II 306, IV 222, IX 298; Sęczys, Legitymacje Król. Pol., s. 652; Stadnicki K., Rodowody domu Stadnickich…, Lw. 1857–61, Linia «ze Stadnik», cz. II oddz. II s. 7; Żychliński; – Grodziska-Ożóg, Rakowice; – Bigo J., Najnowszy skorowidz wszystkich miejscowości […] w Królestwie Galicji…, Złoczów 1886 s. 191; toż, Lw. 1897 s. 188; Lista członków czynnych Towarzystwa Rolniczego w Królestwie Polskim, [W.] 1859 s. 37; – Borkowski J. Ł., [Wspomnienia o kampanii krzywosądeckiej], w: Spiskowcy i partyzanci, Red. S. Kieniewicz, W. 1967; Spraw. stenogr. Sejmu Krajowego, 1878 s. 81; – „Gaz. Codz.” 1852 nr 62; „Officjal’naja gazeta Carstva Pol’skago” 1852 nr 50, 57; – Nekrologi i wspomnienia pośmiertne: „Czas” 1893 nr 87, Kalendarz Czecha 1894 s. 145, „Kur. Codz.” 1894 s. 145, „Nowa Reforma” 1893 nr 98, „Wolne Pol. Słowo” (Paryż) 1893 nr 137; – AGAD: Stała Kom. Śledcza, t. 1 poz. 200; AP w L.: Rząd Gub. Lub. Tajne, vol. 139 k. 718; B. Jag.: sygn. 224643 V k. 786 (klepsydra pogrzebowa S-ego); B. Narod.: rkp. III 6555 k. 53v.; B. Nauk. PAU i PAN w Kr.: sygn. 9242, 9707; Gosudarstvennyj archiv Rossijskoj Federacii w Moskwie: F. 109, 1 ekspedycja, 1848, vol. 28 k. 72v.–3; Rossijskij gosudarstvennyj istoričeskij archiv w Pet.: F. 1286 inw. 16 vol. 387 cz. 1 k. 179v., cz. 9 k. 397v.–9v.
Bibliogr. dot. Józefa Stadnickiego: Łoza, Legia Honorowa; – Baczkowski M., W służbie Habsburgów. Polacy w austriackich siłach zbrojnych w latach 1772–1815, Kr. 1998; Bielecki R., Szwoleżerowie Gwardii, W. 1996; Gembarzewski, Wojsko Pol., 1807–14; Kirkor S., Legia Nadwiślańska 1808–1814, Londyn 1981; – Załuski J., Wspomnienia o pułku lekkokonnym gwardii Napoleona I, Kr. 1865 s. 38–40.
Elżbieta Orman-Michta i Wiktoria Śliwowska