INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Józef Seidler (Sejdler, Seydler)  

 
 
1801-03-29 - 1862-08-29
Biogram został opublikowany w latach 1995-1996 w XXXVI tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Seidler (Sejdler, Seydler) Józef (1801–1862), fortepianmistrz. Ur. 29 III na Śląsku, być może był synem instrumentarza Jana Seydlera, notowanego w l. 1826–8 w Warszawie.
Do kwietnia 1830 był S. czeladnikiem warszawskiej wytwórni fortepianów Antoniego Leszczyńskiego. Na licytacji zakupił część narzędzi, materiałów i nie dokończonych fortepianów po zmarłym pryncypale i wraz z Antonim Krallem założył w r. 1830 wytwórnię fortepianów pod firmą «Krall i Seidler» w Warszawie (w domu pp. wizytek, ul. Krakowskie Przedmieście, posesja nr 391). W r. 1838 otrzymali oni srebrny medal 1 kl. na wystawie przemysłowej w Warszawie. W dwa lata później instrumenty tej wytwórni, na podobnej wystawie, zostały nagrodzone listem pochwalnym. Fortepiany Kralla i S-a docenił również F. Liszt, który w r. 1843 w czasie wszystkich swoich warszawskich koncertów grał tylko na fortepianach tej firmy, a wyjeżdżając z Warszawy napisał 15 IV list, wyrażając w nim swe zadowolenie z «wybornych instrumentów». Na wystawie warszawskiej w r. 1845 eksponowali fortepian 7-oktawowy z mechaniką systemu S. Erarda, fornirowany palisandrem i zdobiony płaskorzeźbami; nagrodzony pierwszym listem pochwalnym, został zakupiony przez namiestnika Król. Pol. feldmarszałka I.F. Paskiewicza.
Powyższe sukcesy i zwiększony popyt przyczyniły się do rozwoju wytwórni, która niebawem stała się jedną z największych i najbardziej znanych w Król. Pol. W r. 1848 wspólnicy zakupili duży plac wraz z domem przy ul. Marszałkowskiej posesja 1352 (nr 67, 141), gdzie wybudowali w r. 1851 trzypiętrowy budynek, przeznaczając go wyłącznie na fabrykę fortepianów – najnowocześniejszą wówczas w Kongresówce. Wyposażona m.in. w oświetlenie gazowe i windy towarowe, produkowała instrumenty systemem fabrycznym; starano się przy tym, by na miejscu wytwarzać części potrzebne do ich budowy. Były tam m.in. warsztaty: ślusarski, tokarski, lakierniczy, a ponadto suszarnia i sala koncertowa. Na Wystawie płodów przemysłu krajowego w Warszawie w r. 1857 pokazany został fortepian z mechaniką angielską, metalową strojnicą krytą fornirem i listwą naciskową, za który Krall i S. otrzymali wielki srebrny medal 1 kl. W r. 1860 wspólnicy posiadali czworobok składający się z dwóch domów frontowych (od ul. Marszałkowskiej i Zielnej) i oficyn, pośrodku którego stała fabryka fortepianów. W t.r., po wystąpieniu ze spółki A. Kralla, który nie zajmował się fabryką praktycznie już od kilku lat, S. przejął część majątku (dom frontowy wraz z oficynami, ul. Marszałkowska 1372, gdzie od ok. r. 1850 mieszkał) i prawa wyłącznej własności wytwórni, która działała nadal pod dawną nazwą. S. zmarł 29 VIII 1862 podczas pobytu na wystawie światowej w Londynie; pochowany został na cmentarzu na Powązkach w Warszawie.
Z małżeństwa (przed r. 1840) z Zofią z Chrzanowskich (1808–1886) miał S. córkę Eleonorę Józefę Kwiecińską (ur. 1840) i syna Teofila Józefa.
Teofil Józef (1844–1925), fortepianmistrz, majster cechu, ożenił się ze swą siostrzenicą Zofią z Kwiecińskich (zob.). Po śmierci ojca przejął wytwórnię fortepianów. Był członkiem założycielem Warszawskiego Tow. Muzycznego, a w l. 1875–7 członkiem jego komitetu.
Firma «Krall i Seidler» wyprodukowała do r. 1865 – 3 217, a łącznie ok. 6 tys. instrumentów (w tym ok. 30% na eksport, głównie do Rosji). Jej fortepiany były wielokrotnie nagradzane na wystawach przemysłowych: w Moskwie (1865, 1872, 1882), Petersburgu (1870), w Warszawie (1886/87) i na wystawach światowych: w Paryżu (1872, 1878 – wielki srebrny medal za fortepian seryjny, czarny, zdobiony złoconymi brązami, wykonanymi przez J. Łopieńskiego, po tej wystawie „The London and Provincial Trades Review” nazwał wytwórnię «Krall i Seidler» «polskim Pleyelem», 1889), w Wiedniu (1873), Filadelfii (1875, 1876). Firma «Krall i Seidler» ok. r. 1896 podupadła i zbankrutowała, nie mogąc sprostać konkurencji. Szwajcarski instrumentolog J. Hirt zaliczył ją do jednej z ważniejszych wytwórni fortepianów przed r. 1880.
Wiele fortepianów wytwórni S-a zachowało się w kolekcjach prywatnych i zbiorach muzealnych, m.in. w Muz. Instrumentów w Poznaniu.

[Le Brun T.] T. L., Fabryka fortepianów „Krall i Seidler” w Warszawie, „Gaz. Muzycz. i Teatr.” 1866 nr 21 s. 4; Vogel B., Fortepian polski. Budownictwo fortepianów na ziemiach polskich od poł. XVIII w. do II wojny światowej, W. 1995 s. 238–40, 261–2 (bibliogr.), fot. 45–6, 55–6; tenże, Instrumenty muzyczne w kulturze Królestwa Polskiego, Kr. 1980 s. 181, 205–6 (bibliogr.), fot. nr 10, 14 (portret Teofila), 30, 44; tenże, Kolekcja zabytkowych fortepianów Filharmonii Pomorskiej, Wyd. 2., Bydgoszcz 1987 s. 46–51 (fot); tenże, Polskie fortepiany XIX–XX w. Kolekcja Muzeum Historii Przemysłu w Opatówku, Opatówek 1994 s. 26–7, 29 (bibliogr.).
Beniamin Vogel

 

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.