Chłapowski Karol Bodzenta (1840–1914), publicysta, bratanek gen. Dezyderego Ch., ur. w Wielkopolsce, kształcił się w Lesznie, następnie w Metzu, Nancy i Louvain. W r. 1863 przedarł się do szeregów Langiewicza, którego był jakiś czas adiutantem. Ranny, wrócił do domu przed końcem powstania. Aresztowany przez Prusaków, przebył 20 miesięcy w więzieniach. Redagował potem krótko dziennik »Kraj« w Krakowie. W r. 1868 zaślubił Helenę Modrzejewską, aktorkę, i odtąd dzielił jej wędrowne życie. W r. 1876 udali się oboje do Stanów Zjednoczonych A. P. w celu założenia osady na wzór Brook Farm amerykańskich transcendentalistów. Osada wnet upadła, ale pobyt w Ameryce dał początek występom Modrzejewskiej w języku angielskim, które zjednały jej wszechświatową sławę. Ch. wiele wpłynął na duchowy rozkwit żony i przyczynił się do jej sukcesów. Po śmierci jej osiadł w Rzegocinie, w Wielkopolsce, i wydał jej pamiętniki po polsku i angielsku. Odznaczał się wysoką kulturą, szlachetnym sercem i gorliwym katolicyzmem.

Collins Mabel, The story of Helena Modjeska, Londyn 1885, passim; Memories and impressions of Helena Modjeska, an autobiography, New York 1910, passim; »Czas«, Kraków, nr 98, 24 III 1914; »Kurjer Warszawski«, nr 83, 24 III 1914.

Mieczysław Haiman