Tarnowski Karol Hilary, pseud. Leliwa (1889–1981), ziemianin, działacz społeczny.
Ur. 23 I w Chorzelowie (pow. mielecki) w rodzinie ziemiańskiej, był wnukiem Jana Józefa (1826–1898, zob.), synem Stanisława (1861–1917) i Marii z Iwanowskich (1861–1927). Miał braci: Antoniego Bogdana (1905–1985, zob.), Jana Tytusa (1888–1947) oraz Michała Marię (1895–1981), autora książek podróżniczych: „Notatki z podróży. Ceylon marzec–kwiecień 1929” (Kr. 1929), „Zamarłe stolice Cejlonu” (Lw.–W. [b.r.w]) i „Cejlon. Wyspa rajska” (Lw.–W. [b.r.w.]), od r. 1940 zamieszkałego w USA, gdzie pracował dla Polskiej Katolickiej Agencji Prasowej, a w l. 1950–7 dla Radia Wolna Europa.
T. uczył się prywatnie w rodzinnym majątku matki w Turczyńcach (pow. płoskirowski), a potem w gimnazjum w Kijowie; maturę zdał w III Gimnazjum im. Jana Sobieskiego w Krakowie. Studiował na Wydz. Rolniczym uniw. w Lipsku. Znając biegle języki francuski, niemiecki i rosyjski podróżował po Europie i uczestniczył w dn. 11–15 IX 1912 w XXIII Międzynarodowym Kongresie Eucharystycznym w Wiedniu. Z powodu złego stanu zdrowia uniknął służby wojskowej w pierwszej wojnie światowej, natomiast pod koniec wojny polsko-sowieckiej wstąpił 10 IX 1920 jako ochotnik do WP i służył w Oddz. V dowództwa III Armii w Chełmie. Jednak już 29 IX t.r. zachorował na dezynterię i w listopadzie został zwolniony z wojska.
W niepodległej Polsce T. zarządzał odziedziczonym majątkiem Chorzelów, w którym zbudował młyn i tartak oraz prowadził hodowlę koni. Należał do Przemyskiego Klubu Jazdy Konnej, a w Chorzelowie do Spółdzielni Spożywców «Przyszłość». Był członkiem krakowskiego oddz. Związku Ziemian; kierował nim od 4 II 1936 i reprezentował go w zarządzie Rady Naczelnej Organizacji Ziemiańskich w Warszawie.
W czasie okupacji niemieckiej T. powołał pod koniec r. 1939 w Krakowie komitet pomocy dla wysiedlonych z ziem wcielonych do Rzeszy. Od r. 1940 współorganizował agendy Rady Głównej Opiekuńczej w powiatach mieleckim i tarnobrzeskim, a od kwietnia r.n. kierował jej sekcją pomocy dla ziemian i rolników w Krakowie. W konspiracji współtworzył od t.r. powiązaną z ZWZ organizację ziemiańską (krypt.: Opieka, Tarcza, Uprawa, S1) i pod pseud. Leliwa kierował nią na obszarze inspektoratów krakowskiego i mieleckiego ZWZ/AK. Wobec zbliżania się Armii Czerwonej do Chorzelowa, przeniósł się w sierpniu 1944 do należącej do rodziny żony willi «Pod Jedlami» na Kozińcu w Zakopanem i został fikcyjnie zatrudniony przez Wojciecha Unruga, administratora majątku Łuczyce pod Krakowem.
Po zakończeniu drugiej wojny światowej majątek T-ego Chorzelów został w wyniku reformy rolnej PKWN z 6 IX 1944 rozparcelowany. W październiku 1945 zamieszkał T. w Krakowie, gdzie do r. 1949 był kuratorem masy spadkowej po krewnym Hieronimie Tarnowskim (zob.). Wykonywał różne zawody, pracował m.in. jako urzędnik w Miejskim Przedsiębiorstwie Budowlanym oraz starszy planista w Pracowni Konserwacji Zabytków (PKZ); na emeryturę przeszedł z PKZ w r. 1954. Od r. 1949 należał do Związku Zawodowego Pracowników Sztuki i Kultury. Po przełomie politycznym 1956 r. odwiedzał rodzinę Tarnowskich w Austrii, Francji, Wielkiej Brytanii i Włoszech. Odzyskał część ruchomości z Chorzelowa. Swoją kolekcję dzieł sztuki ofiarował Muz. Narodowemu w Krakowie, a zebrane przez siebie relacje ziemian z okresu wojny przekazał do Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Wrocławiu. Zmarł 15 II 1981 w Krakowie, został pochowany na cmentarzu Rakowickim (kw. Ł rząd płn. miejsce po lewej Czeczelów).
W zawartym 28 VII 1932 małżeństwie z Wandą z Pawlikowskich, 1.v. Woźniakowską, córką Jana Gwalberta Pawlikowskiego (1860–1939, zob.), siostrą Jana Gwalberta Henryka (1891–1962, zob.) i Michała (1887–1970, zob.) Pawlikowskich, miał T. córkę Gabrielę (1933–1941) oraz syna Karola Benedykta (ur. 1937), filozofa, profesora UPJPII w Krakowie. Wychowywał dzieci żony z jej pierwszego małżeństwa, Jacka (1920–2012), historyka sztuki, publicystę, prezydenta Krakowa w l. 1990–1, i Katarzynę (ur. 1921) Woźniakowskich.
Leitgeber S., Nowy Almanach Błękitny, P.–W. 1993 s. 174; Zielińska T., Poczet polskich rodów arystokratycznych, W. 1997; – Chorązki M., Ziemianie wobec wojny, Kr. 2010; Dziedzictwo. Ziemianie polscy i ich udział w życiu narodu, Red. T. Chrzanowski, Kr. 1995; Ziemianie wobec okupacji 1939–1945, Red. M. Wenklar, Kr. 2006; Żółtowski M., Leon Krzeczunowicz, Skierniewice–Feliksów 2004; tenże, Tarcza Rolanda, Kr. 1989; – Relacje wojenne ziemian, Oprac. M. Chorązki, Kr. 2013; Woźniakowski J., Ze wspomnień szczęściarza, Kr. 2008; Żółtowski M., To wszystko działo się naprawdę, W. 2002; – B. Jag.: rkp. DT 38-40 (arch. rodzinne Karola Hilarego Tarnowskiego, depozyt).
Marcin Chorązki