INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Kazimierz Smoroński     

Kazimierz Smoroński  

 
 
1889-02-18 - 1942-05-22
Biogram został opublikowany w latach 1999-2000 w XXXIX tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Smoroński Kazimierz (1889–1942), redemptorysta, biblista, redaktor. Ur. 18 II w Nowym Rybiu koło Limanowej, był jednym z pięciorga dzieci drobnego chłopa Jana i Marianny z Kajów.

Po ukończeniu III kl. gimnazjum w Nowym Sączu (1901/2), S. wstąpił do juwenatu (małego seminarium) oo. redemptorystów w Tuchowie (pow. tarnowski); po ukończeniu VI kl. gimnazjalnej w juwenacie w Tuchowie, rozpoczął 2 VIII 1905 nowicjat w Mościskach. Tam 2 VIII 1906 złożył profesję zakonną, po czym został przyjęty do studentatu (seminarium duchownego) polskiej prowincji redemptorystów w Maksymówce (pow. doliński). Zanim rozpoczął studia filozoficzno-teologiczne kontynuował tam naukę gimnazjalną zwaną humaniora. W r. 1907/8 będąc w VIII kl., rozpoczął I rok studium filozofii. Święcenia kapłańskie przyjął 2 VII 1911 w Krakowie. Po święceniach nadal studiował teologię moralną. W r. 1912 został wysłany do Rzymu, gdzie studiował w Papieskim Inst. Biblijnym.

Wybuch pierwszej wojny światowej zmusił S-ego do przerwania studiów: od 10 IX 1914 mieszkał w kolegium Maria Stiegen w Wiedniu, został tam kapelanem szpitala wojskowego przy Schwarzenbergskaserne. Posługiwał także w innych szpitalach i opiekował się polską młodzieżą akademicką. Od 9 X 1914 jako wolny słuchacz uczęszczał na wykłady z zakresu biblistyki na Uniw. Wiedeńskim. W październiku 1915 S. wrócił do Maksymówki i objął wykłady Starego i Nowego Testamentu, języka hebrajskiego, greckiego i śpiewu kościelnego w studentacie, pełniąc równocześnie obowiązki socjusza studentów, czyli pomocnika prefekta (wychowawcy). W r. 1919 uczył ponadto matematyki, fizyki i zoologii w klasach gimnazjalnych studentatu. W marcu 1916 otrzymał od Czerwonego Krzyża odznaczenie II kl. za posługę w szpitalach wiedeńskich. W l. 1917–20 na skutek działań wojennych przenosił się kolejno do Tuchowa, Maksymówki, Mościsk, Krakowa. Od 29 VI 1921 przebywał w Tuchowie, dokąd został przeniesiony studentat. Był także bibliotekarzem studentatu i nauczycielem śpiewu gregoriańskiego. W juwenacie uczył fizyki, przyrody, matematyki, literatury, religii, języka greckiego i śpiewu. W r. akad. 1923/4 dokończył studia w Papieskim Instytucie Biblijnym i 25 VI 1924 uzyskał licencjat nauk biblijnych na podstawie pracy Et Spiritus Dei ferebatur super aquas. Inquisitio historico-exegetica in interpretationem textus Genesis 1, 2c („Biblica” [4] 6: 1925, odb. Romae 1925). Po uzyskaniu dyplomu powrócił do Tuchowa i nadal uczył w studentacie i juwenacie. W r. 1925 proponowano mu katedrę Pisma Świętego w KUL, ale do realizacji tej oferty nie doszło. W l. 1927–33 był wydawcą popularnego miesięcznika „Chorągiew Maryi” (Tuchów). Na pierwszym zjeździe teologów polskich we Lwowie w r. 1928 wygłosił referat O duchu świętym w Starym Testamencie („Przegl. Teolog.” R. 11: 1930).

Od r. 1922 pozostawał S. w stałym kontakcie z sekretariatem Ligi Świętości Kapłańskiej w Amiens. Od r. 1923 był jej dyrektorem krajowym w Polsce z prawem przyjmowania nowych członków. Wydawał biuletyn Ligi odbijany początkowo na hektografie; ogłosił artykuł Liga Świętości Kapłańskiej („Kron. Diec. Sandomierskiej” R. 25: 1932); gdy liczba członków Ligi wzrosła, założył 13 III 1932 w Tuchowie kwartalnik „Homo Dei”, organ Ligi Świętości Kapłańskiej. Redagował go do r. 1939, zamieszczał w nim wiele własnych tekstów, często pod różnymi pseudonimami. Ponadto publikował artykuły z zakresu biblistyki, homiletyki, ascetyki i mariologii w „Przeglądzie Katolickim”, „Przeglądzie Teologicznym”, „Gazecie Kościelnej” „Ateneum Kapłańskim” i „Nowej Bibliotece Kaznodziejskiej”. Przetłumaczył dziełko Alfonsa Marii Liguori „Krótka praktyka doskonałości” (Tuchów 1937). W r. 1937 wziął udział w pierwszym zjeździe biblistów polskich w Krakowie z referatem Znaczenie Wulgaty w Kościele katolickim („Gaz. Kośc.” R. 44: 1937). Pracował nad podręcznikiem seminaryjnym Historia Izraela, ale zdążył ogłosić z tego zakresu jedynie artykuł Wykład historii Izraela w seminarium duchownym (w: „Pamiętnik VII Zjazdu Związku Zakładów Teologicznych w Wilnie”, Wil. 1934). Propagował w regionie tuchowskim «Papieskie Dzieło Rozkrzewiania Wiary» i «Dzielo Dziecięctwa Jezusowego», których przez wiele lat był dyrektorem. Głosił kazania misyjne i zbierał ofiary pieniężne na potrzeby misji zagranicznych. Troszczył się o poprawność liturgii. Redagował „Ordo Divini Officii recitandi sacrioque peragendi” polskiej prowincji redemptorystów. Założył chór chłopięcy w tuchowskim sanktuarium maryjnym. Szczególną opieką otaczał fizycznie i duchowo upośledzonych. W różnych parafiach głosił misje ludowe.

Po wybuchu drugiej wojny światowej S. opracował dla Polaków wywiezionych na roboty do Niemiec, nie znających dostatecznie języka niemieckiego, specjalną broszurę w celu ułatwienia im tam spowiedzi (cenzura niemiecka nie pozwoliła na jej wydanie). Współpracował w akcji ratowania Żydów ze wsi Siedliska pod Tuchowem. Utrzymywał rozgałęzione kontakty korespondencyjne ze współbraćmi w kraju i poza granicami, informując ich o bieżących wydarzeniach i losach redemptorystów w Generalnym Gubernatorstwie. Korespondencja ta spowodowała 10 VI 1941 rewizję klasztoru i upomnienie S-ego przez Gestapo. S. jednak nie zaprzestał rozsyłania listów; z tego powodu aresztowano go 6 II 1942. Dwa miesiące przebywał w więzieniu w Tarnowie, gdzie został ciężko pobity. Wywieziony 16 IV 1942 do obozu koncentracyjnego w Oświęcimiu, otrzymał tam nr 29706. Ponownie ciężko pobity, zmarł w szpitalu obozowym w nocy z 21 na 22 V 1942 w przeddzień wywiezienia do obozu w Dachau.

S. pozostawił pamiętnik z l. 1912–17 przechowywany w Arch. Warszawskiej Prowincji Redemptorystów w Tuchowie.

 

Bibliografia katolickich czasopism religijnych w Polsce 1918–1944, Oprac. Z. Zieliński, L. 1981; Grzybek S., Czerwień H., Panasiuk B., Polska bibliografia biblijna za lata 1931–1965, W. 1968 z. 1–2; Meulemeester de M., Bibliographie générale des écrivains redémptoristes, Louvain 1935 II 404, III 387; Polska bibliografia biblijna od 1900–1930 r., Kr. 1932; Sampers A., Bio-bibliografia CSSR 1938–1956, „Spicilegium historicum Congregationis SS-mi Redemptoris” T. 5: 1957 fasc. 1 p. 206; Jacewicz–Woś, Martyrologium duchowieństwa, z. 1 s. 267, z. 3, 5; Słown. Pol. Teologów Katol., VII (M. Brudzisz, bibliogr.); – Brudzisz M., Losy Seminarium Duchownego OO. Redemptorystów w latach 1939–1945, w: Kościół katolicki na ziemiach Polski w czasie II wojny światowej, Red. F. Stopniak, W. 1978 VII 34, 36, 38–41, 47, 51; tenże, Redemptoryści, w: Życie religijne w Polsce pod okupacją hitlerowską 1939–1945, Red. Z. Zieliński, W. 1982 s. 717; tenże, Redemptoryści polscy w służbie Kościoła w ostatnim stuleciu 1883–1983, „Homo Dei” R. 52: 1983 s. 183; Derus S., Tuchów. Miasto i gmina do roku 1945, Tuchów 1992 s. 130, 137, 201; Gawłowski W., Zarys dziejów polskiego studentatu oo. Redemptorystów, „Nasze Wiad.” T. 22: 1967 nr 2 s. 89; Klawek A., Zarys dziejów teologii katolickiej w Polsce, Kr. 1948 s. 49; Kudroń C., „Homo Dei” nr 100, „Homo Dei” R. 29: 1960 s. 482–7 (fot.); Piech S., Czasopisma religijne w diecezji tarnowskiej na przestrzeni dwóch wieków jej istnienia, „Currenda” R. 136: 1986 s. 267–9; Ryznar S., Zarys dziejów klasztoru w Tuchowie 1893–1945, w: Redemptoryści w Tuchowie 1893–1993, Red. S. Bafia, J. Chaim, S. Stańczyk, Kr. 1993 I 21; Stach P., O. Kazimierz Smoroński jako biblista, „Homo Dei” R. 15: 1946 s. 17–21; Szweda K., Ostatnie dni o. Smorońskiego CSSR, tamże R. 16: 1947 s. 365–6; Wojnowski J., Redemptoryści na ziemiach polskich, tamże R. 28: 1959 s. 822; – „Litterae Annales de Rebus Gestis Provinciae Pragensis Congregationis SS. Redemptoris”, 1906–7; „Litterae Annales de Rebus Gestis Provinciae Pragensis et Provinciae Polonicae Congregationis SS. Redemptoris”, 1909; „Litterae Annales de Rebus Gestis Provinciae Polonicae Congregationis SS. Redemptoris”, 1910–38; Schematismus universi venerabilis cleri saecularis et regularis dioecesis Tarnoviensis, 1922, 1925–41; Sterbebücher von Auschwitz. Fragmente, 3, Namesverzeichnis, München–New Providence–London–Paris 1985 s. 1139; – Arch. Paraf. w Nowym Rybiu: Liber natorum – Nowe Rybie, 1889 nr 3; Arch. Warsz. Prow. Redemptorystów w Tuchowie: Akta personalne S-ego, Chronica domus studiorum in Maksymówka ab anno 1906, Chronica Provinciae Polonicae, I–II, oo. Redemptorystów, „Nasze Wiad.” T. 22: 1967 nr 2 s. 89 (mszp.), Kroniki domu tuchowskiego, t. 3–5, Kroniki Studentatu Prow. Polskiej, t. 3–8 (w kwerendzie w Arch. Warsz. Prow. Redemptorystów pomagał o. Marian Sojka CSSR); B. Seminarium Duchownego Redemptorystów w Tuchowie: Bodziony W., Niższe Seminarium Duchowne Redemptorystów w Polsce w latach 1895–1961, Tuchów 1992 s. 47, 49 (mszp.), Juruś M., Klasztor Redemptorystów w Maksymówce w latach 1906–1926, Tuchów 1997 s. 39, 56, 63, 131–5, 138–40 (mszp.), Skoczeń J., Wyższe Seminarium Duchowne Ojców Redemptorystów 1901–1952, Tuchów 1991 s. 69, 73–5 (mszp.), Szołdrski W., Redemptoryści w Polsce, cz. 3 s. 181–7 (mszp.), Zajkowski M., Redemptoryści w Tuchowie 1893–1939, Tuchów 1991 s. 74–5 (mszp.); – Informacje o. Konstantego Franczyka CSSR.

Stanisław Piech

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.