Rakowski Leon (1819–1881), architekt. Ur. w Popowicach na Lubelszczyźnie, był synem Józefa, właściciela ziemskiego, i Julii z Konopków.
Po ukończeniu szkół publicznych R. aplikował w Wydziale Przemysłu i Kunsztów Komisji Rządowej Spraw Wpwnętrznych i Duchowych w Warszawie, gdzie wykonywał (częściowo zachowane) przerysy planów budowli i gruntów (równocześnie w tej komisji pracował Stanisław Rakowski, inżynier obwodu ostrołęckiego i mławskiego). W Komisii zetknął się R. z członkiem jej Rady Budowniczej – Henrykiem Marconim, u którego praktykował i pobierał nauki. Po otrzymaniu patentu na budowniczego II kl. został budowniczym Najwyższej Izby Obrachunkowej w Warszawie. Patent kl. III uzyskał 14 I 1859 za «projekt pałacu wiejskiego dla bogatego właściciela – w stylu rzymskim», który trafnie zapowiadał kierunek upodobań artystycznych R-ego. Dn. 23 IX 1861 wybrany został do grona członków zastępców patriotycznej Rady Miejskiej. Był właścicielem szeregu intratnych kamienic dochodowych w centrum miasta, głównie w Al. Jerozolimskich.
Samodzielną działalność architektoniczną rozwinął R. w latach sześćdziesiątych w Warszawie. Brał udział w miejscowych konkursach architektonicznych – w r. 1859 na kościół Wszystkich Świętych na Grzybowie, w r. 1860 – na gmach Resursy Obywatelskiej przy Krakowskim Przedmieściu. W r. 1861 przebudował Instytut Św. Kazimierza (Szarytek) na Tamce, w r. 1863 zaprojektował monumentalną klasycyzującą kaplicę przy kościele Św. Antoniego Padewskiego (Reformatów) przy ul. Senatorskiej (nie zrealizowaną w związku z kasatą zakonu po r. 1864). Głównym dziełem R-ego, zapewniającym mu miejsce w historii architektury warszawskiej, była grupa reprezentacyjnych kamienic wzniesionych w eksponowanych punktach nowego śródmieścia, tworzącego się w rejonie ul. Marszałkowskiej i Al. Jerozolimskich. Do budowli tych, zniszczonych w czasie drugiej wojny światowej, należały: domy w Al. Jerozolimskich 26 (1574-n, r. 1860) i 28 (1574-e, r. 1860, przebudowany przez Władysława Marconiego), dom Marianny Towścikowej z dwoma frontami od Al. Jerozolimskich 3 (1582–c 1) i ul. Kruczej (l. 1862–3) – z płaskorzeźbami wyobrażającymi cztery pory roku, Mikołaja Stefanowicza w Al. Ujazdowskich 12 (1726-g, r. 1863, przebudowany w końcu XIX w.), zbliżony doń kompozycyjnie dom przy ul. Marszałkowskiej 88 (1618-b) róg Żurawiej, dom Józefa Głębockiego przy ul. Hożej 3 (1658-a, r. 1867).
W swojej twórczości R. był dobrym wyrazicielem neorenesensu 3 ćwierci XIX w. w Warszawie, w jego nurcie wykorzystującym zarówno zdobycze klasycyzmu jak i włoskiego Odrodzenia. W swych chłodnych w wyrazie i pełnych dyscypliny elewacjach kamienic architekt wyraźniej nawiązywał do tradycji renesansu rzymskiego. R. zmarł 2 VII 1881 w Warszawie.
Małżeństwo R-ego z Izabellą z Heyzerów, było bezdzietne.
Łoza, Architekci; tenże, Słown. architektów; Katalog rysunków architektonicznych z akt Komisji Rządowej Spraw Wewnętrznych w Archiwum Głównym Akt Dawnych w Warszawie, W. 1974; – Herbst S., Ulica Marszałkowska, Wyd. 2, W. 1978; Rudowska M., Warszawskie konkursy architektoniczne w latach 1864–1898, Studia i Mater. do Teorii i Hist. Archit. i Urban., W. 1972 X 24; – Szpadkowski T., Zapiski warszawskie, Wr. 1969; – „Gaz. Codz.” 1859 nr 140 s. 1; „Gaz. Warsz.” 1863 nr 62 s. 1–2; „Inżynieria i Budown.” R. 3: 1881 nr 71–2 s. 213; „Kur. Warsz.” 1861 nr 291 s. 1491, 1862 nr 175 s. 985, 1863 nr 183 s. 898, 1867 nr 126 s. 780; „Przegl. Techn.” R. 7: 1881 z. 7 s. 20; „Wędrowiec” R. 18: 1881, półr. 2, nr 237 s. 31; – Arch. Państw. m. Warszawy: Akta stanu cywilnego parafii Św. Aleksandra 1881, akt nr 512, Teki W. Przyborowskiego, T. IX s. 67, T. X s. 129; IS PAN: Zbiory specjalne, Teki B. Podczaszyńskiego, sygn. 12, K. 19–21.
Tomasz Grygiel