INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Louis Montbrun  

 
 
1735 - 1795-06-08
Biogram został opublikowany w 1976 r. w XXI tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Montbrun Louis (1735–1795), aktor, śpiewak, przedsiębiorca teatralny, pedagog. Przybył do Warszawy z Paryża w kwietniu 1765 z trupą aktorów francuskich L. F. Villiersa, a po jej zwolnieniu (w jesieni t. r.) pozostał w zespole kierowanym przez J. Rousselois. Nazwisko M-a nie figuruje na liście płacy teatru warszawskiego z r. 1769, być może M. pracował wówczas w teatrze prywatnym Kazimierza Poniatowskiego na Solcu. Następnie przez pewien czas grał w teatrze francuskim w Kopenhadze. W l. 1773–7 pozostawał na służbie Kazimierza Poniatowskiego, w lecie 1777 występował w teatrze publicznym razem z aktorami francuskiej trupy Hamona. W r. 1778, przy poparciu ambasadora rosyjskiego O. Stackelberga, wydzierżawił na okres trzech lat wyłączny przywilej teatralny od jego właściciela Franciszka Ryxa (kontrakt z 9 IV). Potrzebne na ten cel pieniądze miało dać grono akcjonariuszy z Fryderykiem Moszyńskim na czele. Akcjonariusze wycofali się jednak z tej imprezy, wówczas M., uzyskawszy finansową pomoc od Izabelli Lubomirskiej, wszedł w spółkę z Michałem Przezdzieckim (11 VI 1778). M. uruchomił swój teatr 20 IV 1778 w Pałacu Radziwiłłowskim na Krakowskim Przedmieściu; zorganizował w nim trzy zespoły: polski, francuski i baletowy. Antrepryza skończyła się przed terminem. Dn. 1 IX 1778 wygasło pozwolenie Radziwiłła na występy w jego pałacu i teatr otrzymał rozkaz eksmisji. Pozbawieni pracy aktorzy wytoczyli M-owi proces (27 X 1778) w celu uzyskania wypłaty gaż za wrzesień i październik. Po niefortunnym zakończeniu swej antrepryzy M. utrzymywał się z lekcji śpiewu, muzyki i francuskiego. W r. 1780 Ignacy Potocki starał się dla niego (bez rezultatu) o pracę w Tulczynie u Szczęsnego Potockiego. W r. 1794 M. mieszkał w Warszawie.

M. był niezłym śpiewakiem (podobał się w roli tytułowej w operetce „Le Peintre amoureux de son modèle”) i, jak się zdaje, słabym aktorem. W komediach grywał role rezonerów i «charakterystycznych starców», m. in. Agneleta w „L’avocat Patelin”. Życzliwy krytyk, przyznając mu «dykcje pewną i szlachetną, głos dobry do komedii, wymowę tak przyjemną, iż ani słowa z tego, co mówi, publiczność nie traci», stwierdził jednak, że M. «krok ma niepewny, a na twarzy niepokój bez przerwy się maluje». Wg innego krytyka M. «jest postacią nadającą się na posąg w „Festin de Pierre” albo na widmo w „Semiramis”». Wg opinii Wojciecha Bogusławskiego M. w czasie swej dyrekcji «w największym porządku utrzymywał bez różnicy obydwa teatra» (tj. zespół polski i francuski). Francuski repertuar jego teatru był głównie komediowy; M. wystawiał utwory mniej znanych autorów (A. Dufresny, J. F. Desmahis, J. B. La Noue), wystawił też przeróbkę „Romea i Julii” W. Szekspira oraz opery komiczne: A. E. Grètry’ego, Ch. S. Favarta, F. A. Philidora. Dużą zasługą M-a było wystawienie pierwszej opery polskiej „Nędza uszczęśliwiona” (libretto Bogusławskiego, muzyka M. Kamińskiego). M. zajmował się troskliwie szkoleniem aktorów polskich, pod jego m. in. kierunkiem zdobywał kwalifikacje zawodowe Bogusławski, który zachował o nim dobre wspomnienie. M. zmarł 8 VI 1795 w Grodnie.

 

Słown. Muzyków Pol.; Słown. Teatru Pol., (błędy w informacjach, bibliogr.); Sowiński A., Les musiciens polonais…, Paris 1857 s. 418; – Bernacki L., Teatr, dramat i muzyka za Stanisława Augusta, Lw. 1925; Poliński A., Dzieje muzyki polskiej w zarysie, Lw. 1907; Raszewski Z., Bogusławski, W. 1972; Wierzbicka-Michalska K., Aktorzy cudzoziemscy w Warszawie w XVIII wieku, Wr. 1975; taż, Sześć studiów o teatrze stanisławowskim, Wr. 1967; – Bogusławski W., Dzieje Teatru Narodowego, W. 1820; Teatr Narodowy 1765–1794, W. 1967.

Karyna Wierzbicka-Michalska

 

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.