Gruszczyński Maksymilian (1861–1940), kupiec, działacz społeczny i organizator sokolstwa wielkopolskiego, dziennikarz. Ur. 2 X w Gołębinie w pow. kościańskim. Ojciec jego, Antoni, za współudział w powstaniu wielkopolskim 1848 r. więziony był w Moabicie. G. ukończył tylko szkołę ludową. Brak środków materialnych zmusił go do zdobywania wiedzy o własnych siłach. W r. 1874 przybył do Inowrocławia do swego brata, nauczyciela J. N. G-ego. Uzupełniał swe wiadomości lekcjami prywatnymi, m. in. Jan Kasprowicz uczył go literatury polskiej i historii na kompletach w domu F. Kaczmarka. Z tych czasów datuje się przyjaźń G-ego z Kasprowiczem. Kiedy brat G-ego zmarł w maju 1882 r. na tyfus, spadła na jego barki troska o utrzymanie rodziny. Wpierw był pisarkiem u landrata inowrocławskiego, potem w biurze adwokackim, wreszcie wyuczył się kupiectwa. Pracował też w cukrowni kruszwickiej i jako kupiec w Warszawie. Później prowadził w Inowrocławiu rozlewnię piwa. Jako koncypient adwokacki założył w r. 1884 pierwsze w Wielkopolsce gniazdo sokole w Inowrocławiu i odtąd przez dziesiątki lat był szermierzem idei sokolej w Wielkopolsce i na Kujawach. W l. 1905–11 G. był redaktorem „Dziennika Kujawskiego”. Należał do współzałożycieli Związku Sokołów Wielkopolskich (późniejszego Związku Sokołów Polskich w państwie niemieckim), był współzałożycielem okręgu kujawskiego Sokoła, założycielem gniazda żeńskiego w Inowrocławiu. Zarobkował jako urzędnik Tow. Ubezpieczeń Vesta do wybuchu powstania wielkopolskiego. Po utworzeniu Rady Ludowej na pow. inowrocławski wybrany został jej sekretarzem. W r. 1918 był sekretarzem Rady Miejskiej m. Inowrocławia oraz delegatem powiatowym do Dzielnicowego Sejmu w Poznaniu. Po likwidacji Rady Ludowej objął stanowisko komisarza obwodowego w Rojewie. W r. 1921 pracował w Urzędzie Stanu Cywilnego w Inowrocławiu, potem przez krótki czas w biurze Gazowni Miejskiej w Bydgoszczy. W r. 1923 został asystentem biurowym, a niebawem sekretarzem magistratu m. Inowrocławia. W r. 1926 złożony chorobą przeszedł w stan spoczynku. Odtąd dorywczo zasilał prasę wielkopolską i pomorską artykułami treści społecznej i przyczynkami do dziejów Sokoła. Przed pierwszą wojną światową G. objął w Inowrocławiu kierownictwo Pol. Związku Zawodowego, później Pol. Zjednoczenia Zawodowego. G. był członkiem honorowym Sokoła w Inowrocławiu, Strzelnie, Mogilnie i Bydgoszczy, prezesem honorowym Sokoła kruszwickiego i prezesem honorowym okręgu inowrocławskiego. Za żonę miał Klarę z Kordeckich. Posiadał wiele odznaczeń i godność obywatela honorowego m. Inowrocławia. Zmarł 16 III 1940 r. w Inowrocławiu.

Pokłosie pamiątkowe ku uczczeniu 25-letniej rocznicy założenia Tow. Gimnastycznego Sokół w Inowrocławiu, Inowrocław 1909; – Dereżyński M., Założyciel Sokoła inowrocławskiego, „Piast” (inowrocławski) 1934 nr 34; „Dzien. Kujawski” 1933 s. 21–4; Rocz. Kasprowiczowski (1936) s. 234, 237, 238; „Tęcza” 1938 styczeń s. 27–30.

Mieczysław Dereżyński