INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Melchior Jan Kochnowski  

 
 
Biogram został opublikowany w latach 1967-1968 w XIII tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
Biogram naukowy jest dostępny wyłącznie w drukowanej wersji PSB. Zapraszamy do zapoznania się z innymi dostępnymi materiałami.
 
 
 

Kochnowski Melchior Jan (zm. 1788), profesor Akad. Zamojskiej, biskup dionizeński, sufragan chełmski. Był synem Jana i Anny z Jarmundów. K. odbył studia w Akad. Krak. (wpisany w 1735) i tutaj otrzymał stopień bakałarza (15 XI 1738). Do Akad. Zamojskiej powołano go w r. 1739. W r. 1741 uzyskał doktorat filozofii. T. r. wykładał poetykę, następnie retorykę i dialektykę (1743–6) oraz wymowę (1747 do czerwca 1751). Na polecenie akademii K. wraz z Klemensem Podziomkiewiczem odbyli w r. 1749 wizytację kolonii akademickiej w Ołyce. W l. 1748/9 i 1750/1 był K. dziekanem Wydziału Filozoficznego, zaś w r. 1751/2 kwestorem. W r. 1751 K. otrzymał stopień doktora obojga praw. Prawo koronne wykładał od 14 V 1751 do 25 VI 1752 r. i krótko w r. 1769. W lutym 1753 r. został nauczycielem synów woj. kijowskiego F. S. Potockiego. Po powrocie do akademii, w l. 1758–62 wykładał procedurę prawa kanonicznego. Dziekanem Wydziału Prawa był w l. 1759–61, 1763–5, 1766–8, 1770–2. Urząd rektora pełnił w l. 1758–62 (kolejno 4 razy) i w l. 1766–8 (dwukrotnie). W r. 1759, za swojego pierwszego rektoratu, K. wystąpił, wg J. A. Wadowskiego, jako główny obrońca praw Akad. Zamojskiej przeciw jezuitom. Tenże autor uważa K-ego za autora kilku bezimiennych, zjadliwych pism polemicznych, ogłoszonych w obronie akademii. Znana jest wygłoszona w r. 1761 przez K-ego Mowa w Sądach Zadwornych… za prawami Akademii Krakowskiej i Zamojskiej (druk 1761). W r. 1764 był K. delegatem akademii na sejm konwokacyjny, który potwierdził prawa i przywileje zamojskiej uczelni. Był prawdopodobnie obecny na sejmie koronacyjnym t. r., jemu bowiem przypisuje się autorstwo rękopiśmiennej Notaty opisującej koronację. W czerwcu 1767 r. K. przygotował projekt podwyższenia pensji profesorskich do 1 500 złp. rocznie. Opierał się on o zasadę przejęcia przez ordynację dóbr akademickich.

Równocześnie posuwał się K. w godnościach kościelnych. W r. 1745 był kanonikiem kolegiaty zamojskiej. W r. 1762 otrzymał archidiakonię katedralną chełmską, następnie został oficjałem generalnym chełmskim. Od r. 1765 był kustoszem kolegiaty zamojskiej. W r. 1768 otrzymał K. Order Św. Stanisława i wraz z nim szlachectwo (z którego legitymował się w r. 1783). Był wmieszany w sprawę ślubu Szczęsnego Potockiego z Gertrudą Komorowską, on bowiem 21 XII 1770 r. wydał indult od zapowiedzi, który następnie, po ślubie, odwołał 28 I 1771 r. Dn. 22 X 1775 r. został K. sufraganem chełmskim przy bpie A. Okęckim, który wyświęcił go na biskupa dionizeńskiego; dn. 19 IX 1781 r. został wybrany administratorem generalnym diecezji chełmskiej i wikariuszem kapitulnym. W r. 1783 zweryfikował spis majątku seminarium duchownego w Krasnymstawie, po opuszczeniu seminarium przez ks. misjonarzy, i przekazał go «przyszłemu regensowi». W t. r. został K. prezesem konsystorza zamojskiego. Od r. 1873 powoływany był przez biskupów przemyskich do zarządzania diecezją przemyską. Dwukrotnie przyjął go cesarz Józef II w czasie pobytu w Zamościu: w r. 1773 (z ówczesnym rektorem akademii Dominikiem Rydulskim i prof. Tremblińskim) i w r. 1780, kiedy to K. wręczył cesarzowi memoriał w sprawach diecezjalnych.

Pełniąc funkcję wicekanclerza akademii w l. 1773–84, K. starał się ratować upadającą uczelnię. Świadczą o tym „Remonstrationes”… adresowane do stanów Galicji i Lodomerii, w których K. zebrał argumenty i wnioski w obronie akademii. Dn. 27 XI 1783 r. przedstawiono ordynatowi A. Zamoyskiemu opracowaną przez K-ego suplikę, która jednak pozostała bez odpowiedzi. K. zmarł 30 IV 1788 r. w Krasnymstawie i tam został pochowany 3 V w nowym kościele katedralnym (pojezuickim).

W dorobku drukowanym K-ego znajdują się, prócz wymienionej Mowy, liczne panegiryki, jak np. Dos laureata ab Alma Mater Universitate Zamoscensi, Zamość 1741, pisma treści polityczno-religijnej (1743) i religijnej (1778). Mowy i listy K-ego znajdują się w różnych zbiorach rękopiśmiennych (np. w zbiorze B. Ossol.: rkp. 95). Pozostawił również listy pasterskie z l. 1778 i 1782. W r. 1785 wydał K. w Lublinie gruntowną apologię prawa kanonicznego De regno Christi ac de officiis principum christianorum sermo apologeticus… Praca wymierzona była przeciwko tezom i poglądom józefinisty P. J. Rieggera, zawartym w jego broszurze pt. „Synopsis iuris ecclesiastici publici et privati”, wydanej w Wiedniu w r. 1776.

 

Estreicher; Boniecki; Uruski; Sarna W., Biskupi przemyscy obrządku łacińskiego. Cz. II: 1624–1900, Przemyśl 1910 s. 496, 498; – Kochanowski J. K., Dzieje Akademii Zamojskiej (1594–1784), Kr. 1899–1900; Młynarczyk S., Z dziejów seminarium duchownego łacińskiej diecezji chełmskiej w Krasnymstawie „Roczniki Human.” Tow. Nauk. KUL, R. 4: 1954, s. 77–8; Petrani A., Nauka prawa kanonicznego w Polsce XVIII i XIX wieku L. 1961; Stopniak F., Dzieje kapituły zamojskiej, L. 1962 s. 172–3, 188; – Album stud. Univ. Crac., V 50; Statuta nec non liber promotionum, s.398; Wiadomość o profesorach Akademii Zamojskiej, Wyd. J. A. Wadowski, W. 1899–1960; – B. PAN w Kr.: Materiały rękopiśmienne A. Wadowskiego (nie wykorzystane).

Stanisław Tworek

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.