Tatarkówna-Majkowska Michalina (1908–1986), działaczka komunistyczna, posłanka na Sejm Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.
Ur. 22 IX w Łodzi, była córką Marcina Tatarka (ur. 1884), robotnika, działacza komunistycznego, i Rozalii Fiszerowicz (1885–1911). Miała przyrodnie siostry: Stanisławę (ur. 1913) i Janinę (ur. 1917).
Mieszkała z ojcem i macochą, Józefą z domu Żurowicz, w łódzkiej dzielnicy Widzew. W niepodległej Polsce ukończyła szkołę powszechną i od lipca 1923 pracowała w przędzalni Widzewskiej Manufaktury. Wstąpiła do Związku Robotników i Robotnic Przemysłu Włókienniczego; w r. 1925 została w manufakturze wybrana delegatem pracowniczym. W r. 1927 rozpoczęła działalność w Związku Młodzieży Komunistycznej w Polsce (od r. 1930 Komunistyczny Związek Młodzieży Polski), a w r. 1934 w KPP i pozostawała członkiem tej partii do jej rozwiązania w r. 1938. Zwolniona w r. 1937 z Widzewskiej Manufaktury, po solidarnościowym strajku pracowników została przywrócona do pracy.
W okresie okupacji niemieckiej mieszkała od września 1939 we wsi Andrzejów pod Łodzią. W r. 1941 wróciła do Łodzi, gdzie pracowała jako prządka w zakładach Teodora Tietzena, a następnie w zakładzie krawieckim; po r. 1942 kolportowała okazjonalnie nielegalne ulotki PPR. Od 23 I 1945, po zajęciu Łodzi przez Armię Czerwoną, działała w komitecie dzielnicowym PPR w Widzewie, początkowo na stanowisku zastępcy pierwszego sekretarza, a od 21 V pierwszego sekretarza. We wrześniu t.r. została członkiem łódzkiego Komitetu Miejskiego PPR; w l. 1947–8 była zastępcą członka Komitetu Łódzkiego tej partii. Na obu stanowiskach odpowiadała za kampanię polityczną PPR w Widzewie przed tzw. referendum ludowym 30 VI 1946 oraz wyborami do Sejmu Ustawodawczego 19 I 1947. W kwietniu 1947 została instruktorem Wydz. Organizacyjnego Komitetu Łódzkiego PPR; zorganizowała w Widzewie dzielnicową bibliotekę, wspierała lokalną gazetę „Głos Widzewa”. W dn. 15–21 XII 1948 uczestniczyła w Warszawie w Kongresie Zjednoczeniowym PPR i PPS. W powstałej wtedy PZPR objęła w lutym 1950 funkcję pierwszego sekretarza komitetu dzielnicowego Łódź-Staromiejska, a w maju t.r. awansowała na stanowisko sekretarza ds. organizacyjnych łódzkiego Komitetu Wojewódzkiego PZPR; funkcję tę pełniła do września 1951, kiedy została wysłana do Warszawy i rozpoczęła naukę w Szkole Partyjnej przy KC PZPR. W wyborach do Sejmu PRL I kadencji 26 X 1952 uzyskała mandat z listy Frontu Narodowego w okręgu nr 8 (Łódź). W lipcu 1953 zakończyła naukę w Szkole Partyjnej z wysoką lokatą i wróciła do Łodzi.
Dn. 30 IX 1953 objęła T.-M. w Łodzi funkcję pierwszego sekretarza Komitetu Wojewódzkiego PZPR. Na II Zjeździe PZPR (10–17 III 1954) została wybrana na zastępcę członka KC tej partii; podczas Zjazdu domagała się zakazu nocnej pracy młodzieży i robotnic w ciąży, a na naradzie sekretarzy komitetów wojewódzkich PZPR 7 XII t.r. poparła likwidację Min. Bezpieczeństwa Publicznego. Od 9 IX 1955 była pierwszym sekretarzem Komitetu Łódzkiego PZPR. Była czynna w PZPR w proreformatorskiej tzw. frakcji puławian skupionej wokół Romana Zambrowskiego od narady tzw. aktywu centralnego (3–4 III 1956), a zwłaszcza od VI Plenum KC (20 III t.r.). Na kolejnej naradzie sekretarzy wojewódzkich 7 VII zajęła stanowisko aprobatywne wobec wystąpień (28–30 VI) robotników w Poznaniu. Na VII Plenum KC (18–28 VII) została ponownie do niego wybrana. Od 25 VIII do 2 IX gościła w Jugosławii w składzie delegacji KC, kierowanej przez członka Biura Politycznego Franciszka Mazura, nawiązującej «zamrożone» dotąd stosunki z tym państwem.
T.-M. uczestniczyła w przełomowym VIII Plenum KC PZPR i na wieść o przybyciu do Warszawy delegacji Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego na czele z N. Chruszczowem, opowiedziała się 19 X 1956 wraz z Heleną Jaworską za dokończeniem wyboru nowego kierownictwa. Jako rzeczniczka odnowy w PZPR zyskała w Łodzi znaczną popularność. Przed wyborami do Sejmu PRL II kadencji kierowała w grudniu Łódzką Komisją Porozumiewawczą; odmówiła jednak rejestracji na listę Frontu Jedności Narodu kandydata środowisk akademickich, Zygmunta Izdebskiego, rektora Wyższej Szkoły Ekonomicznej w Łodzi, co wywołało oburzenie i wiece protestacyjne w łódzkim środowisku studenckim. W wyborach 20 I 1957 kandydowała z listy Frontu Jedności Narodu w okręgu Łódź-Śródmieście i ponownie zdobyła mandat, uzyskała już jednak niskie w ówczesnych realiach poparcie 79,56%; w Sejmie weszła do klubu PZPR.
Pełniąc w Łodzi najwyższą funkcję partyjną, T.-M. doprowadziła do powstania w tym mieście różnych instytucji i przedsiębiorstw. Za jej rządów wybudowano osiedla mieszkaniowe Wielkopolska, Nowe Rokicie, Kurak, Dąbrowa I, Widzew Zachodni i Karolew, otworzono osiemdziesiąt szkół i trzydzieści cztery przedszkola, rozbudowano osiedla Bałuty, Doły, Koziny i Żubardź. Wbrew władzom centralnym sprzeciwiała się oszczędnościowemu modelowi budownictwa. Powstała też w tym okresie Łódzka Spółdzielnia Wydawnicza (1957, od r. 1959 Wydawnictwo Łódzkie) oraz Fabryka Transformatorów i Aparatury Trakcyjnej «Elta» (1958). T.-M. zainicjowała tygodnik „Odgłosy” (1959), spowodowała budowę elektrociepłowni nr 2 przy ul. Wróblewskiego (1960), doprowadziła do zrekonstruowania przez Mieczysława Lubelskiego pomnika Tadeusza Kościuszki przy pl. Wolności (1960) oraz otwarcia Muz. Historii Ruchu Rewolucyjnego (od r. 1990 Muz. Tradycji Niepodległościowych) i Muz. Historii Włókiennictwa (1960, od r. 1975 Centralne Muz. Włókiennictwa). Miłośniczka teatru, hołdująca idealistycznie pojętemu socjalizmowi, wspierała Kazimierza Dejmka i kierowany przez niego Teatr Nowy, doprowadziła też do budowy Teatru Wielkiego (otwarty w r. 1967). Szczyciła się, że dzięki jej poparciu wystawiono w Łodzi zrywający z socrealizmem spektakl wg „Ciemności kryją ziemię” Jerzego Andrzejewskiego (1956, reż. Dejmek) oraz pierwszy raz po drugiej wojnie światowej „Nie-Boską komedię” Zygmunta Krasińskiego (1959, reż. B. Korzeniewski). Jednym z ostatnich jej osiągnięć była wznoszona od poł. l. sześćdziesiątych Fabryka Włókien Sztucznych «Anilana». W delegacjach partyjnorządowych odwiedziła Chińską Republikę Ludową (1957), ZSRR (1958) i Kubę (1963/4). Starała się utrzymać tzw. więź z masami, m.in. wielokrotnie odwiedzała letnie obozy Hufca Łódź-Widzew ZHP i sama mieszkała w namiocie. Mandat poselski do Sejmu PRL z okręgu Łódź-Śródmieście utrzymała w wyborach 16 IV 1961.
Dn. 10 XII 1964 odeszła T.-M. z funkcji pierwszego sekretarza Komitetu Łódzkiego PZPR, oficjalnie z powodów zdrowotnych, faktycznie wskutek eliminacji z kierownictwa partii zwolenników Zambrowskiego i «puławian». T.r. wybrano ją na cztery lata do Dzielnicowej Rady Narodowej ŁódźWidzew. Dn. 30 V 1965 została raz jeszcze posłanką. W czerwcu t.r. przeszła na rentę partyjną. W r. 1966 wzięła udział w delegacji partyjno-rządowej do Indii. W KC PZPR pozostała do listopada 1968, a w Komitecie Łódzkim do r. 1969; posłanką była do końca IV kadencji Sejmu PRL 29 IV t.r. Działała w Tow. Przyjaciół Dzieci, któremu zapisała w testamencie swoje niewielkie mieszkanie przy ul. Kopcińskiego w Łodzi oraz dom w Grotnikach (pow. zgierski). Ze względu na oddanie sprawom pracowniczym i kulturze, tendencje reformatorskie oraz charakterystyczny wygląd «złotej korony warkoczy» (A. Kuligowska-Korzeniewska), cieszyła się w Łodzi popularnością również po przejściu na emeryturę. T.-M. zmarła 19 II 1986 w Łodzi, została pochowana na cmentarzu komunalnym na Zarzewiu w Alei Zasłużonych. Była odznaczona m.in. Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Złotym Krzyżem Zasługi oraz orderami Budowniczych Polski Ludowej i Sztandaru Pracy I kl.
W zawartym 9 XI 1946 małżeństwie z Karolem Majkowskim (1913–1980), działaczem komunistycznym, ekonomistą, urzędnikiem, radnym Rady Narodowej Łodzi, T.-M. dzieci nie miała.
Pamięć o T-ie-M-iej przetrwała okres transformacji ustrojowej. W l. 2005–17 ulica na Widzewie była nazwana jej imieniem. Pamiątki po T-ej-M-iej są przechowywane w Muz. Tradycji Niepodległościowych. W r. 2015 Anka Leśniak wykonała w Łodzi w budynku przy ul. Zachodniej 27A instalację artystyczną pt. „Michalina zuch dziewczyna”.
Fot. w Muz. Tradycji Niepodległościowych w Ł., sygn. I–7931–33; – Mołdawa T., Ludzie władzy 1944–1991, W. 1991; – Grochowska M., Wytrąceni z milczenia, W. 2005; Kulik A., Józef Niewiadomski, Ł. 2015; Lesiakowski K., Strajki robotnicze w Łodzi 1945–1976, Ł. 2008; Napiontkowa M., Teatr polskiego października, W. 2012; Opozycja i opór społeczny w Łodzi 1956–1981, Red. K. Lesiakowski, W. 2003; Ossowski P., Czerwona Michalina. Michalina Tatarkówna-Majkowska, Ł. 2017; Stasiak Z., Studencki październik 56 w relacjach uczestników, Ł. 2010; Szumiło M., Roman Zambrowski 1909–1977, W. 2014 (fot.); Teatr Kazimierza Dejmka, Red. A. Kuligowska-Korzeniewska, Ł. 2010; Wróbel J., Kobieta w partii. Przyczynek do biografii Michaliny Tatarkówny-Majkowskiej, „Biul. IPN” 2002 nr 5; – Badziak K., Alfabet łódzki Karola Badziaka, Ł. 1992; Gomułka W., Pamiętniki, W. 1994 I; PPR, PPS, PZPR. Władze instancji łódzkich i województwa łódzkiego, Red. G. Adamczewska i in., Ł. 1985; Protokoły z VI i VII Plenum KC PZPR z 1956 r., Red. W. Władyka, W. Janowski, W. 2007; Rakowski M. F., Dzienniki polityczne 1958–1962, W. 1998; Sława i infamia. Z Bohdanem Korzeniewskim rozmawia Małgorzata Szejnert, Kr. 1992; – „Odgłosy” 1978 nr 51; „Tu i teraz” 1984 nr 45; – Nekrologi i wspomnienia pośmiertne z r. 1986: „Dzien. Łódz.” nr 44, 47, „Express Ilustr.” nr 34, 38–39, „Głos Robotn.” nr 43–44; – AP w Ł.: sygn. 10823, 11815 (Komitet Łódzki PZPR); Parafia rzymskokatol. p. wezw. św. Wojciecha w Ł.: Księga chrztów 1908 r., poz. 943; USC w Ł.: Akt małżeństwa, nr IV – 4688/46; – Informacje Genowefy Adamczewskiej, Józefa Niewiadomskiego i Jana Pakuły z Ł. oraz Anny Kuligowskiej-Korzeniewskiej z W.
Piotr Ossowski