Dołęga Mikołaj († 1477 lub 1478), prałat płocki. Występuje niemal stale tylko z przydomkiem Dołęga, bez podania imienia. Pisał się czasami z Łęga lub Mlic w Płockiem. Przynależność jego rodową stwierdza m. in. pieczęć jego z herbem Dołęga przy dokumencie z 7 II 1460, którym zezwolił na sprzedaż młyna w Proboszczowicach, wsi należącej do jego prepozytury. Jako proboszcz w Łęgu uzyskał 8 IX 1433 przed sądem duchownym wyrok oddalający pretensje proboszczów ze Słupi i Biskupic do dziesięcin i dochodów duszpasterskich z niektórych wsi jego parafii. W r. 1439 był kanonikiem katedr. płockim, w r. 1443 także prepozytem kolegiaty św. Michała w Płocku, nadto w r. 1460 proboszczem w Brochowie. Przez trzydzieści kilka lat cieszył się widocznie zaufaniem i względami książąt mazowieckich. Występuje bowiem jako świadek na ich dokumentach i otrzymuje od nich różne nadania i przywileje; m. i. książę Władysław w r. 1440 darował jemu i jego bratu, Świętosławowi, zwanemu Golasem (Goliasch, także Golasek, Golyasek), dziedzicowi Mlic, marszałkowi swemu nadwornemu, za ich zasługi, dom i plac w Płocku, uwalniając zarazem tę posiadłość od jurysdykcji miejskiej. D. uzyskał zatwierdzenie darowizny Galemina w ziemi płockiej oraz ogrodu na przedmieściu Płocka na rzecz szpitala św. Leonarda i Katarzyny w Płocku. Darowiznę tę uczynił D. »dla otrzymania przebaczenia za grzechy swoje i udzielenia pomocy duszy swej i duszom rodziców, a przede wszystkim brata swego Golasa (Golias) z Łęgu, marszałka mazow., a także swych przyjaciół i dobroczyńców«. Za długoletnie i wierne służby, świadczone przez prepozyta św. Michała, D-gę, również jak i Golasa z Łęgu marszałka, Zawiszę z Kondrajca chorążego płoc. i Mikołaja z Krosni marszałka nadwornego, dla swoich poprzedników i siebie samego, nadał książę Kazimierz II dokumentem z daty Płock 27 XII 1472 dla wszystkich członków rodu Dołęgów, osiadłych w ziemiach płockiej i zawkrzeńskiej, przywilej rodowy, którym wyzwolił ich od jurysdykcji wojewodów, kasztelanów, starostów, sędziów i podsędków, tak że podlegać mieli tylko sądownictwu księcia lub jego sędziego generalnego, zwolnił ich od kar sądowych na rzecz urzędników książęcych, a dobra ich dziedziczne przeniósł z prawa polskiego na niemieckie. Również i od króla Kazimierza Jagiellończyka otrzymał prepozyt Mikołaj D., w r. 1471, już po wcieleniu ziemi gostyńskiej do Korony, przywilej na przejęcie w zastaw królewszczyzny Długołęki w tejże ziemi od Zawiszy z Kondrajca. Temu Zawiszy, chorążemu płoc., staroście wyszogrodz., krewnemu swemu, darował z miłości rodzinnej Mikołaj D. w r. 1477 wieś swoją Wronino w ziemi wyszogr. Ks. D. zapewne już nie żył 17 X 1478, gdyż w dniu tym występuje kanclerz książęcy Piotr z Chotkowa, jako prepozyt św. Michała w Płocku.
Kod. Maz. 199, 202, 206, 207, 233, 250, 259; Acta capit. II nr 568; Nowowiejski arcyb., Płock, wyd. II 347, 596; Semkowicz W., Mazowieckie przywileje rodowe, »Arch. Kom. Hist.« XI 388; Matr. Sum. I nr 712; Boniecki; Lasocki Z., Dołęga czy do Łęga, Cieszyn 1932, 5, 9, 15, 16. – Rkpsy: Arch. Kapit. płoc, dok. perg. z r. 1460; Arch. Gł., Płockie grodz. wiecz. ks. 159, s. 730–823, Płoc. wiecz. relat. ks. 1, k. 83 v., Metr. Mazow. ks. 5, k. 480, ks. 335, k. 94 v., 122, ks. 337, k. 14; B. Czart. nr 16, s. 495, nr 18, s. 281, nr 19, s. 125, 357, 473, 673, nr 20, s. 19, 166, nr 21, s. 416.
Zygmunt Lasocki