Missopad (Misopad, Miszopad, Myszopad) Mikołaj h. Łabędź (zm. 1533), kuchmistrz królowej Elżbiety Rakuszanki, później Elżbiety Jagiellonki, kasztelan czechowski. Pochodził z rodziny osiadłej w ziemi sandomierskiej, był synem Stanisława z Kunina (Konina) i Małgorzaty, właścicielem Suchych Sokolnik i Włoch. Wspólnie z bratem Pawłem (późniejszym kanonikiem kolegiaty w Opatowie) trzymał M. w ziemi bieckiej królewszczyzny Głęboką i Harklową. W r. 1477 dworzanin Kazimierza Jagiellończyka, przeszedł następnie na dwór królowej Elżbiety: w r. 1487 był łożniczym, w r. 1498 kuchmistrzem królowej i t. r. wojskim sandomierskim. Cieszył się względami Elżbiety; na jej prośbę nadał mu Aleksander Jagiellończyk 8 III 1502 na lat 6 dochody ze stacji w klasztorze w Wąchocku, 22 XII 1503 przeniósł je do klasztoru w Staniątkach. Dn. 11 VI 1503, również za wstawiennictwem Elżbiety, otrzymał M. kasztelanię czechowską. Obecny na sejmie radomskim 1505 r. podpisał jego statuty. Po śmierci królowej Elżbiety, która zapisała mu w testamencie (27 VI 1505) 150 fl., objął M. obowiązki dworzanina królewny Elżbiety Jagiellonki: dn. 2 XI 1515 występuje z tytułem kuchmistrza królewny. Brał udział w elekcji Zygmunta I i podpisał akt jego wyboru na króla polskiego (8 XII 1506). Dn. 5 IX 1509 został M. zwolniony od wyprawy wojennej z powodu choroby. Był na sejmie krakowskim w r. 1518 i 27 II podpisał przywilej Zygmunta I nadający mieszczanom krakowskim prawo obsyłania sejmów. W dn. 24–30 IV zasiadał jako asesor na sądach nadwornych królewskich, odprawianych w Krakowie.
W r. 1509, za wstawiennictwem Oswalda Charlaczkiego, posła króla węgierskiego Władysława, Zygmunt I przyznał M-owi dochód ze stacji w klasztorze wąchockim w dożywocie, w r. 1512 przeniósł go, na prośbę królewny Elżbiety, do Staniątek. Dn. 20 VII 1510 otrzymał M. zgodę królewską na wykupienie wójtostwa w Wiślicy i wszedł w jego posiadanie. W r. 1524 Stanisław Lasocki, podkomorzy poznański, ustanowił go jednym z opiekunów swoich dóbr i dzieci. M. zmarł w r. 1533, przed 17 VI, gdyż tegoż dnia kasztelanię czechowską dostał Bernard Maciejowski. W akcie nominacyjnym podano, iż kasztelania zawakowała po śmierci Jana Missopada; imię to wpisano pomyłkowo, podobnie jak pomylono w „Matricularum summ.” imię Missopada – Jan zamiast Hieronim – który otrzymał 3 I 1533 r. urząd wojskiego sandomierskiego na skutek rezygnacji z niej ojca (imię nie podane). Ponieważ na przestrzeni l. 1503–33 nie ma w aktach metryki żadnej nominacji dla wojskiego sandomierskiego, można przypuszczać, iż M. zatrzymał ten urząd mimo objęcia kasztelanii i w r. 1533 odstąpił go synowi Hieronimowi (był on wojskim sandomierskim jeszcze w r. 1543).
M. był żonaty trzykrotnie: w r. 1498 żoną jego była Barbara z Wrześni, ok. r. 1510 ożenił się z Magdaleną Balówną z Hoczwi, córką kasztelana sanockiego Macieja, w r. 1535 występowała jako wdowa po M-dzie – Barbara Czechowska.
Boniecki, I 91 (mylne informacje), IX 307; Niesiecki; Uruski, (błędne informacje); Fedorowicz, Dostojnicy i urzędnicy; – Finkel L., Elekcja Zygmunta I, Kr. 1910; Friedberg M., Ród Łabędziów w wiekach średnich, „Roczn. Tow. Herald, we Lwowie” (Kr.) T. 7: 1924–5, [druk.] 1926 s. 52, 98; Rybus H., Królewicz kardynał Fryderyk Jagiellończyk, W. 1935; – Arch. Sanguszków, V nr 106; Corpus Iuris Pol., III; Inventarium omnium et singulorum privilegiorum…, Lutetiae Parisorum–Berolini–Posnaniae 1862; Księga dochodów beneficjów diecezji krakowskiej z r. 1529, Wr.–W.–Kr. 1968 (Paweł Missopad); Materiały do dziejów dyplomacji polskiej z l. 1486–1516, Wr.–Kr. 1966; Matricularum summ., II–IV; Prawa, przywileje i statuta m. Krakowa, I; Rachunki królewskie z l. 1471–2 i 1476–8, Wr.–Kr. 1960; Starod. Prawa Pol. Pomn., VI; Teki Pawińskiego, II, VII 191; Vol. leg., I 309; Wypisy źródłowe do dziejów Wawelu 1501–1515; Źródła Dziej., XV 460, 475; Materiały Słownika Historyczno-Geograficznego Małopolski w średniowieczu; Arch. Państw. w Kr.: Terr. Crac., nr 29 s. 198, 201, nr 30 s. 387, nr 188 s. 319, 324, 472, 597, nr 190 s. 109, 482, 564.
Halina Kowalska