Seydewitz (Seidewitz, Sedwitz) Theodor Adalbert Waldemar von (1834 – zm. ok. 1881), Niemiec, powstaniec 1863 r. Ur. w rodzinie junkrów pruskich.
S. ukończył gimnazjum w Deutsch-Krone (obecnie Wałcz) w Prusach Zachodnich. Wstąpił do wojska pruskiego; służył w garnizonie Szczecin oraz w fortyfikacjach nad Nysą. W stopniu oficera wstąpił do armii papieskiej i w r. 1860 uczestniczył z wojskami Królestwa Sardynii w bitwach pod Castelfidordo i Ankoną. Wzięty do niewoli, dał słowo honoru, że na przyszłość nie będzie walczył przeciwko państwu włoskiemu. Po powrocie do Prus zamieszkał w Berlinie, gdzie zaprzyjaźnił się z Aleksandrem Guttrym i Władysławem Wolniewiczem. W czasie powstania styczniowego chciał pomóc walczącym i na czele ok. 80 ochotników przekroczył granice Królestwa. Po klęsce pod Krzywosądem, gdy oddziały Ludwika Mierosławskiego i Kazimierza Mielęckiego zaatakowane zostały pod Nową Wsią (pow. kujawski) 21 II przez podjazd rosyjski, dołączyła się do nich grupa pod komendą S-a, którego Mierosławski mianował swoim adiutantem. Walka zakończyła się zupełną rozsypką. Jedyną drogą ratunku dla powstańców, otoczonych ze wszystkich stron przez Rosjan, było przeprawienie się przez jezioro Gopło na promie lub wpław. Po opuszczeniu Królestwa przez Mierosławskiego S. pozostał przy Mielęckim, który sformował nowy oddział w sile 300 osób. Dn. 1 III oddział stoczył potyczkę pod Biniszewem koło Konina, a 2 III pod Dobrosłowiem. W drugiej bitwie pod Nową Wsią (26 IV) S. odznaczył się w walce jako kapitan strzelców w oddziale Leona Younga de Blankenheima.
Po powrocie do Prus S. ukrywał się w Melanowie (pow. chojnicki) u rodziny Wolszlegerów, a także u okolicznych księży. Przygotowując nową wyprawę ochotników do powstania, w sierpniu 1863 przybył do majątku Stanisława Moszczeńskiego w Skorzęcinie (pow. gnieźnieński). Władze pruskie poinformowane o tych przygotowaniach, 12 VIII przeprowadziły rewizje w Skorzęcinie i w okolicznych wsiach, Kołaczkowie i Niechanowie, aresztowały ochotników a także S-a wraz ze Stanisławem Wierzbińskim, Julianem Sypniewskim, Kazimierzem Mrozińskim i Karolem Chłapowskim, uchodzącymi za dowódców wyprawy; 15 miesięcy spędzili w więzieniu pruskim. S. oskarżony był w procesie trwającym od 7 VII do 23 XII 1864 o usiłowanie wskrzeszenia Polski w granicach przed r. 1772 i oderwania części należącej do Prus. Prokurator domagał się kary 6 lat więzienia i 6 lat nadzoru policyjnego. S. przyznawał w czasie procesu, że jego zamiarem było udanie się do walczących oddziałów Edmunda Taczanowskiego, ale odrzucał oskarżenie o kierowanie wyprawą ochotników. Wyrokiem sądu, ogłoszonym 23 XII 1864, uwolniony został od winy i opuścił więzienie; dostał nakaz opuszczenia Prus i paszport na wyjazd za granicę. Zginął ok. r. 1881 w pojedynku.

Fot. w Muz. Narod. w P.; – Wojtkowski, Bibliogr. historii Wpol.; Katalog koresp. Działyńskich, Zamoyskich; – Gentzen F.-H. Grosspolen im Januaraufstand 1863/64, Berlin 1958; Grot Z., Rok 1863 w zaborze pruskim, P. 1963; Grześ B., Kozłowski J., Kramski A., Niemcy w Poznańskiem wobec polityki germanizacyjnej 1815–1920, P. 1976; Myśliborski-Wołowski S., Udział Prus Zachodnich w powstaniu styczniowym, W. 1968; Polak B., Wielkopolanie w powstaniu styczniowym 1863–1864, P. 1982 s. 36 (podob. po s. 24); Zieliński S., Bitwy i potyczki 1863–1864, Raperswil 1913; – [Daniłowski W.], Władysława Daniłowskiego notatki do pamiętników, Kr. 1908; Polen–Prozess. Verhandlungen des Königl. Staats–Berichtshofes zu Berlin bei der Untersuchungssache wider den Grafen Johann Działyński und Genossen wegen Hochverraths, Berlin 1864 nr 40 s. 16–20, nr 44 s. 1–12, nr 69 s. 14 n; S ulerzycki N., Pamiętniki […] byłego posła ziemi pruskiej na sejm berliński, W. 1985; – „Dzien. Pozn.” 1864 nr 235, 241, 277, 297.
Janusz Pezda