INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Tomasz Nowiński h. Nowina  

 
 
1746 - 1830-01-04
Biogram został opublikowany w 1978 r. w XXIII tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Nowiński Tomasz h. Nowina (1746–1830), ostatni generał zakonu bożogrobców w Polsce. Był synem Bartłomieja. Nie jest pewne, czy studiował w Akad. Krak. Po wstąpieniu do zakonu bożogrobców w Miechowie otrzymał tamże w r. 1770 święcenia kapłańskie. Prawdopodobnie ukończył studium klasztorne, a w r. 1775 został wysłany na dalsze studia teologiczne do Rzymu, bowiem bożogrobcy mieli osobny fundusz na te cele w Rzymie dla najzdolniejszych młodych zakonników. N. studiował w Rzymie w klasztorze generalnym Minerwa OO. Dominikanów i 7 I 1778 uzyskał doktorat teologii. Po powrocie do kraju był pomocnikiem proboszcza Bonawentury Chrysta w Gnieźnie, następnie w l. 1787–8 proboszczem w Skaryszowie i prawdopodobnie wtedy został kustoszem. Na kapitule generalnej 1 XII 1787 został obrany proboszczem generalnym miechowskim (generałem zakonu). Zapewne funkcję tę objął w r. 1788 (Tobiasz) lub w r. 1789. W celu uzyskania funduszów dla znajdującego się w trudnych warunkach materialnych zakonu N. na kapitule 31 VII 1789 zaproponował utworzenie odznaki z ozdobnym dyplomem dla osób świeckich, które za opłatą chciałyby wstąpić do Bractwa św. Grobu. Skromna początkowo odznaka – w celu zachęty – przybierała coraz ozdobniejsze formy, upodobniając się do orderu. Z czasem noszenie takiego «orderu», zwanego miechowskim, stało się przedmiotem drwin, nawet w literaturze. N. dokończył odbudowę spalonego w r. 1745 kościoła miechowskiego, ufundował w nim w r. 1790 dzwon, a w r. 1802 klasycystyczny pomnik fundatora klasztoru, Jaksy. Odbudowany kościół konsekrował 15 VII t. r. W r. 1797 N. jako generał bożogrobców zgodził się na zorganizowanie i utrzymanie z funduszu klasztornego czteroklasowej szkoły niemieckiej w objętym przez zakon pojezuickim kolegium Św. Barbary w Krakowie. Niemiecka szkoła istniała do r. 1809.

W r. 1813 został N. prałatem, a 23 IX 1816 Pius VII prekonizował go na tytularnego biskupa biblijskiego. Konsekrowany został 27 X t. r. w Miechowie. W l. 1809–30 był tamże sędzią pokoju. Po kasacji klasztoru w r. 1819 N. pełnił nadal funkcje proboszcza w Miechowie. Interesował się historią klasztoru i polecił kontynuować „Miechovię” Samuela Nakielskiego. W tej sprawie w r. 1825 korespondował z J. S. Bandtkiem. Zmarł w Miechowie 4 I 1830. Pochowany został w podziemiach kościoła, a jego epitafium znajduje się w kościele.

 

Portret N-ego w przedsionku zakrystii kościoła parafialnego w Miechowie (reprod. w: Tobiasz M., Bożogrobcy w Miechowie, „Nasza Przeszłość” T. 17: 1963 po s. 56); – Enc. Kośc.; Uruski; – Pęckowski Z., Miechów, Kr. 1967; Pękalski P., O początku, rozkrzewieniu i upadku zakonu XX Kanoników Stróżów Św. Grobu Jerozolimskiego, Kr. 1867 s. 120–1, 132, 166; Wiśniewski J., Dekanat miechowski, Radom 1917 s. 114 i n.; – Girtler K., Opowiadania. Pamiętniki z lat 1832–1857, Kr. 1972; – Arch. Paraf. w Miechowie: Acta Conventus Generalis Miechoviensis… ab Incarnatione Domini 1774 inchoata (rkp.).

Andrzej Wędzki

 

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Piotr Michałowski

1800-07-02 - 1855-06-09
malarz
 

Jędrzej Śniadecki

1768-11-30 - 1839-05-11
chemik
 

Józef Unger

1817-04-13 - 1874-02-20
wydawca
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Józef Gacki

1805-03-20 - 1876-11-21
pijar
 
 

Karol Różycki

1789-11-05 - 1870-09-12
pułkownik
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.