Lewiński Wacław (1897–1947), lekarz, profesor medycyny sądowej Uniw. Łódz. Ur. 3 VIII w miejscowości Wielka Łopatycha na Krymie. Syn Józefa i Antoniny z Żabińskich. Gimnazjum ogólnokształcące ukończył w r. 1918 w Tomsku i w t. r. rozpoczął studia lekarskie na Uniwersytecie w Tomsku, które od r. 1922 kontynuował na Uniw. Wil. i w r. 1925 uzyskał dyplom. Jeszcze jako student pracował w charakterze młodszego asystenta przy Katedrze Neurologii u prof. S. Władyczki (1 I 1923 – 28 II 1926). Chcąc specjalizować się w medycynie sądowej, studiował chemię na Wydziale Matematyczno-Przyrodniczym Uniw. Wil., a później Uniw. Lwow. (1925–9) i pracował jako starszy asystent Zakładu Medycyny Sądowej Uniw. Wil. u prof. S. Siengalewicza (1 III 1926 – 31 X 1929). W r. 1926 był wysłany na krótko przez prof. Siengalewicza do Państwowego Zakładu Higieny w Warszawie, by poznać serologię, a na rok akademicki 1928/9 – do Zakładu Chemii Lekarskiej prof. J. Parnasa we Lwowie, gdzie badał m. in. zawartość amoniaku w mięśniach. Osiedliwszy się we Lwowie, pracował jako starszy asystent Zakładu Anatomii Patologicznej Uniw. Lwow. u prof. W. Nowickiego, gdzie specjalnie zajmował się rakiem, a jednocześnie jako lekarz analityk w Zakładzie Analityczno-Lekarskim Kasy Chorych u prof. J. Hellera. W r. 1934 spędził kilka tygodni w Instytucie Farmakologicznym w Berlinie u prof. W. Heubnera, aby poznać sposób wykrywania ołowiu drogą mikrochemiczną. Często wyjeżdżał do zakładów medycyny sądowej w Wiedniu, Budapeszcie i Berlinie.
W r. 1935 (1 VII) L. przeniósł się do Warszawy, został starszym asystentem Zakładu Medycyny Sądowej Uniw. Warsz. u prof. W. Grzywo-Dąbrowskiego i jednocześnie był prosektorem Szpitala Św. Ducha. Podczas okupacji niemieckiej, gdy Szpital Św. Ducha przeniesiono do Szpitala Ujazdowskiego, prowadził wykłady z anatomii patologicznej na tajnych kursach lekarskich (1939–44). Po powstaniu był prosektorem Szpitala Św. Łazarza w Krakowie. Od 1 XI 1945 był kierownikiem katedry i Zakładu Medycyny Sądowej Uniw. Łódz. Pozostawił 33 prace dotyczące kazuistyki sądowo-lekarskiej, biochemii, chemii sądowo-lekarskiej, anatomii patologicznej, statystyki nowotworów i in. Do ważniejszych należą: Über den Ammoniakgehalt und die Ammoniakbildung im Muskel und deren Zusammenhang mit Funktion und Zustandsänderung („Biochemische Zeitschr.” 1927, wspólnie z W. Mozołowskim), Über den Ammoniakgehalt und die Ammoniakbildung im Blute (tamże, wspólnie z J. Parnasem i W. Mozołowskim), Destylacja izotermicznu amoniaku („Wiad. Lek.” 1932, 2 artykuły), Z badań nad mięsakiem szczurzym („Nowotwory” 1934), Ocena użyteczności badania cech grupowych dla kryminalistyki („Czas. Sądowo-Lek.” 1936). W r. 1946 został członkiem korespondentem Francuskiego Tow. Medycyny Sądowej.
Zmarł 17 V 1947 w Łodzi, pochowany na cmentarzu «Na Dołach». Pozostawił żonę Helenę z Leśniewskich (ur. 21 II 1900), docenta med., i syna Stanisława (ur. 8 V 1926), doktora ekonomii.
Fot. w Arch. Ul. B. Lek.; – Dziesięciolecie medycyny w Polsce Ludowej 1944–1954, W. 1956 s. 607; Rocznik Lekarski Rzeczypospolitej Polskiej, W. 1936 s. 519, 532, 560; toż W. 1938 s. 710; – Szmurło J., Śp. Dr med. W. L., „Arch. Med. Sądowej, Psychiatrii Sądowej i Kryminalistyki” (W.), T. 1: 1951 s. 24–7 (fot., spis prac) i „Pol. Tyg. Lek.” R. 2: 1947 nr 50/1 s. 1486–7 (spis prac); – Informacje żony Heleny Lewińskiej.
Teresa Ostrowska