INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Władysław Wacław Stypułkowski  

 
 
1866-04-24 - 1927-08-26
 
Biogram został opublikowany w latach 2007-2008 w XLV tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Stypułkowski Władysław Wacław (1866–1927), architekt.

Ur. 24 IV w Wilnie, był synem Feliksa.

S. ukończył szkołę realną w Mitawie, po czym w l. 1886–91 studiował na politechn. w Rydze na Wydziałach Architektury i Drogownictwa. W tym czasie wstąpił do korporacji akademickiej «Welecja». Po studiach wrócił do Wilna i w l. 1892–4 był pomocnikiem architekta miejskiego. Nawiązał kontakt z dyrektorem Wileńskiego Banku Ziemskiego w Wilnie, Józefem Montwiłłem, i w r. 1892 sprawował nadzór techniczny nad budową gmachu Banku przy prospekcie Świętojerskim (obecnie Gedimino). W l. 1896–7 odbył kilka podróży studyjnych, m.in. do Paryża, Wiednia i Włoch. Po powrocie do Wilna, w r. 1897, nadbudował o piętro kamienicę sąsiadującą z Bankiem Ziemskim (obecnie Gedimino 6); powstałe tam pomieszczenia były wykorzystywane od r. 1904 przez założone przez Montwiłła instytucje społeczne i dobroczynne. Od r. 1896 projektował S. kolonie mieszkaniowe dla pracowników Banku Ziemskiego; z planowanych jedenastu parterowych, murowanych budynków, zrealizowano najpierw sześć na rogu ul. Węglowej i Makowej (obecnie Aguonų kolonija). Druga kolonia, złożona z dziesięciu podobnych domów otoczonych ogródkami, powstała w r. 1897 w kwartale między ulicami: Zakretową (obecnie Čiurlionio), św. Jacka (obecnie Jovaro) i Wielka Pohulanka (obecnie Basanavičiaus). S. projektował domy na planie kwadratu jako pojedyncze lub połączone po dwa; stosował w nich drewniane, ozdobne elementy poddasza, nawiązujące do budownictwa w typie alpejskim. Stawianie kolejnych dwóch kolonii pracowniczych, na Śnipiszkach i Rossie, rozpoczęto w r. 1898; S. współpracował wówczas z architektem Augustem Kleinem. Domy zbudowane wg projektu S-ego przy ul. Pietrozawodskiej (obecnie Rinktinės 20–26) i Święciańskiej (obecnie Švenčionių 1–35) były piętrowe i połączone w długie bloki, natomiast przy ul. Witebskiej (Vitebsko 9–11, 10–12, 13–15) – parterowe, o nieskomplikowanych rzutach i otoczone ogródkami. Kolonie te zapoczątkowały typowe budownictwo mieszkaniowe w Wilnie.

W l. 1897–1901 był S. członkiem wileńskiej Rady Miejskiej. W tym okresie pracował dla zleceniodawców prywatnych, stawiając kamienice czynszowe i wille, najczęściej utrzymane w stylach historycznych, a także secesyjne. Dla Jadwigi Czapskiej zaprojektował w l. 1899–1900 trzypiętrową kamienicę z neobarokową fasadą przy ul. Jagiellońskiej (Jogailos 10), a dla Hermana Köppego w r. 1900 neobarokową parterową willę sadownika przy ul. Słowackiego (obecnie Mindaugo 13), połączoną z ogrodem zimowym i kolumnową pergolą. S. był również twórcą budowli sakralnych, m.in. zbudowanego w l. 1899–1904 neogotyckiego kościoła św. Władysława w Subotnikach (Sobotnikach, pow. oszmiański), ufundowanego przez Władysława i Janinę Umiastowskich.

W r. 1901 otworzył S. razem z Kleinem Wileńskie Biuro Budowlane przy ul. Świętojerskiej 9. W r. 1904 zaprojektował dom przy ul. Wileńskiej (obecnie Vilniaus 14), dekorując fasadą secesyjnymi motywami roślinnymi. Przebudował w r. 1907 kamienicę Feliksa Zawadzkiego przy ul. Zamkowej (Pilies 34), asymetrycznie umieszczając wykusz. Nie zrealizowano natomiast budowy zaprojektowanego przez S-ego w r. 1907 neogotyckiego z elementami secesji kościoła w Podbrzeżu niedaleko Wilna. W r. 1912 Wileńskie Biuro Budowlane zakończyło działalność. Po r. 1918 mieszkał S. w Warszawie. Był inspektorem budowlanym okręgowym w Urzędzie Inspekcyjno-Budowlanym m. stoł. Warszawy. Zmarł 26 VIII 1927 w Warszawie, został pochowany na cmentarzu Powązkowskim.

S. pozostawił syna.

 

Encyklopedia Ziemi Wileńskiej. Architektura. Dzieła i twórcy od XVI w. do 1945 r., Bydgoszcz 2006; Łoza, Architekci; – Album Academicum das Politechnicum zu Riga 1862–1912, Riga 1912 s. 208; Lukšionytė-Tolvaišienė N., Architekci wileńscy 1850–1914, Bydgoszcz 2005 s. 43–5; taż, Istorizmas ir modernas Vilniaus architektūroje, Vilnius 2000 s. 180; Lukšionytė-Tolvaišenė N. i in., Lietuvos architektūros istorija III – nuo XIX a. II dešimtmečio iki 1918, Vilnius 2000 s. 506; Vsia Vilia, Vil’na 1909; – Nekrologi: „Kur. Warsz.” 1927 nr 234, 235, 239, 240.

Nijolė Lukšionytė-Tolvaišenė

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Jarosław (Leon) Iwaszkiewicz

1894-02-20 - 1980-03-02
pisarz
 

Bronisław Piotr Piłsudski

1866-11-02 - 1918-05-17
etnograf
 

Zygmunt Andrychiewicz

1861-05-27 - 1943
malarz
 

Wojciech Weiss

1875-05-04 - 1950-12-07
malarz
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Stanisław Pernaczyński

1872-04-11 - 1930-02-08
ekonomista
 

Emil Ignacy Rauer

1870-07-31 - jesień 1943
przemysłowiec
 

Stefan Marian Stoiński

1891-08-29 - 1945-12-26
dyrygent
 
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.