INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Wojciech Pigłowski h. Sokala      Pigłowski, Wojciech (1613-1667) - Immortale sidvs mortalitatis serenissima Caecilia Renata ... - Poznań 1644 - w zbiorach Biblioteki Narodowej w Warszawie - sygn.: SD XVII.3.16165 - źródło kopii cyfrowej: POLONA.pl - rubrykacja: iPSB.

Wojciech Pigłowski h. Sokala  

 
 
1613 - 1667
Biogram został opublikowany w 1981 r. w XXVI tomie Polskiego Słownika Biograficznego
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Pigłowski Wojciech h. Sokala (1613–1667), kanonik poznański, autor panegirycznych kazań. Pochodził z niezbyt zamożnej rodziny z Pigłowic w pow. pyzdrskim woj. kaliskiego. Był synem Mikołaja, sekretarza i cześnika dworu królewskiego, i Jadwigi z Obrąpalskich. Wstąpił 11 VIII 1629 do nowicjatu jezuitów w Krakowie. Kształcił się potem w r. 1631 w Sandomierzu, zaś od jesieni 1632 do czerwca 1635 studiował filozofię i matematykę w kolegium kaliskim. Tu też w r. szk. 1635/6 w klasie poetyki odbył praktykę nauczycielską, a w r. 1636/7 uczył retoryki. W Krakowie w kolegium Św. Piotra przerobił cztery lata (1637–41) studium teologicznego i przyjął święcenia kapłańskie, zapewne w czerwcu 1640. W r. szk. 1641/2 w Łucku na Wołyniu wykładał retorykę. Postanowiono go na r. 1642/3 skierować do Jarosławia na tzw. trzecią probację, tj. dla studium prawa zakonnego i odbycia ćwiczeń ascetycznych. Nie doszło do tego, bo P., kiedy rektor Kasper Rezler potraktował go zbyt surowo, jesienią 1642 uszedł potajemnie i schronił się u bpa sufragana łuckiego Mikołaja Krasickiego, pozostającego w złych stosunkach z tamtejszymi jezuitami. Jezuicka kronika kolegium łuckiego („Supplementum Historiae”) na r. 1642, źródło w tym przypadku wysoce stronnicze, szeroko rozpisuje się o tej sprawie, odsądzając P-ego od czci i wiary, zarzucając mu nawet dobranie się do kasy klasztornej i grabież pieniędzy. Krasicki miał wspierać P-ego w zamiarze ucieczki i wspomóc finansowo, umożliwiając mu odjechanie do Wielkopolski. Tutaj P., zdjąwszy szaty duchowne, wędrował przez jakiś czas po krewnych, aż w styczniu 1643, kiedy w Poznaniu przejeżdżał koło kolegium jezuickiego, został przez jezuitów poznany, schwytany i zmuszony do odbycia pokuty i odprawienia rekolekcji, a dopiero potem w t.r. zwolniony z zakonu. Miał protektora w krewnym swym Andrzeju Szołdrskim, bpie poznańskim, do którego dworu należał w r. 1644 jako «domesticus». Niewątpliwie dzięki poparciu Szołdrskiego uzyskał probostwo w Słupcy, zaś 13 XI 1645 instalował się na kanonii katedralnej poznańskiej z uposażeniem w Popowie. T.r. dostało mu się też probostwo wałeckie, ale przy obejmowaniu tego beneficjum spotkał się z czynnym, nader ostrym sprzeciwem tamtejszych mieszczan, którzy przed nim zamknęli zarówno kościół, jak i plebanię. Sprawa oparła się o sądy, P. na razie utrzymał się (zrezygnował dopiero w r. 1652). W r. 1647 został sekretarzem królewskim. Był także plebanem w Pile. W pracach kapituły poznańskiej nie przejawiał większej aktywności. Tylko w l. 1650–4 nieco bardziej systematycznie uczestniczył w jej generalnych zgromadzeniach. W l. 1647 i 1666 był deputatem kapituły na Trybunał Koronny. Dawny protektor, bp Szołdrski, u schyłku swych rządów w r. 1650 wytoczył P-emu proces o pewne wierzytelności. W r. 1666 P. wyjednał sobie donację wsi kapitulnych Żołędzina i Łaskowa w pow. poznańskim.

Dochowane jego kazania, prócz pierwszego wszystkie wykonane w Poznaniu u Wojciecha Regulusa bądź u wdowy po nim, nie odznaczają się bogactwem treści. Elogia Regum (z l. 1640, 1663, 1668) to kazanie na stulecie jezuitów w Krakowie, które podobno wygłosił w tamtejszym kościele Św. Piotra. Śmierć królowej Cecylii Renaty uczcił dedykowanym Łukaszowi Opalińskiemu, marszałkowi w. kor., kazaniem zatytułowanym Immortale sidus (1644). Niemal całkowicie pozbawiona treści Rzeka pokoju (1646) miała upamiętnić pogrzeb Konstancji z Lubomirskich Czarnkowskiej, starościny międzyrzeckiej i pyzdrskiej. Żale, iż wojsko już nie ma na ustach „Bogu Rodzicy”, znalazły się w kazaniu nad trumną kawalera maltańskiego Jana Albrechta Smoguleckiego (1650). Salutatio witało przy ingresie nowego biskupa – Kazimierza Floriana Czartoryskiego (1651). Zmarłego proboszcza poznańskiego, ks. Zygmunta Cieleckiego, żegnał P. Kazaniem na pogrzebie (1652). W r. 1657 wygłaszał P. kazania skierowane przeciw arianom, których uważał za głównych sprawców nieszczęść, jakie spadły na Rzpltą. Przerwał je w końcu t.r., kiedy król kazał schwytać i ukarać za rozboje jego krewniaka Macieja Pigłowskiego. Zachowały się w rękopisie (w B. Uniw. w Wil.) jego wykłady z retoryki, dyktowane przezeń w Łucku w l. 1641 i 1642, gdzie wyjaśniał zasady wymowy kościelnej, heraldykę, elogia, inskrypcje, dając też obszerne «miscellanea eruditionis». Zmarł w r. 1667, krótko przed 29 VI.

Jego starszy brat Jan (zm. 1687), jezuita od r. 1624, rektor kolegium w Rawie, był też kaznodzieją.

 

Estreicher; Niesiecki; Uruski; – Morawski Sz., Arianie polscy, Lw. 1906; Załęski, IV 130; – Receptiones seu installationes ad episcopatum… ecclesiae cathedralis Posnaniensis…, „Roczniki Tow. Przyj. Nauk Pozn.” T. 35: 1909 s. 99, 100; – Arch. Archidiec. w P.: Acta capit. 53 s. 18, 73, 206, 211, 274, 324, 368, 393, 512, t. 55 k. 58, 65, 85, 87 v., 11, 118; Arch. Państw. w P.: Poznań Grodz. 29 k. 577v., 32 k. 397v., 33 k. 314, 34 k. 311, 39 k. 226, 809; Arch. Rom. S. J.: Polonica 43 (Katalogi roczne), Pol. 9–11 (Katalogi trzyletnie z l. 1633, 1636, 1639, 1642), Pol. 52 k. 258v.–259 (Kronika kolegium łuckiego za r. 1642); Arch. UJ: Ulczinaite E., Teoria retoryczna w Polsce i na Litwie w XVII w., Kr. 1976 (mszp. pracy doktorskiej); B. Jag.: rkp. 5198 k. 123–123v.; B. Ossol.: rkp. 5628/III; B. Uniw. w Wil.: F. 3–2132.

Włodzimierz Dworzaczek

 

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Tomasz (Tommaso) Dolabella

ok. 1570 - 1650-01-17
malarz
 

Jan Wężyk

1575 - 1638-05-27
prymas Polski
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Jan Leo

1572 - 1635-01-18
historyk
 
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.